Pramāṇa · Search · About · API

Viramitrodaya 61

Vīramitrodaya 61

Language
Sanskrit

61

}
tasyottarakālanitvāt /
anyathā niṣādasthapatyadhikaraṇavirodhāpatteḥ /
(a. 6 pā. 1 adhi. 13) atra bhojanaṃ smṛtilokaprasiddho 'byavahāra eva niṣidhyate na tu sarvādananivṛttiḥ /
ata eva gṛhasthasya kṛṣṇaikādaśyādau vratabhojananiṣedhayoḥ prāptau--
upavāsaniṣedhe tu kiñcidbhakṣyaṃ prakalpayet /
iti kiñcidbhakṣaṇavidhānam /
na caitadvidhyanyathānupapattyaiva bhujeradanīyamātrādanaparateti vācyam /
asya ca vacanasya rāgadveṣādikṛtanirāhāravyāvṛttyā sārthakatvāt /
ayaṃ ca niṣedhaḥ kalañjabhakṣaṇaniṣedhādhikaraṇanyāyena nitya eva /
ayaṃ ca kṛṣṇe śukle ca sarvān prati pravartate /
aṣṭavarṣādhiko martyo hyaśītirna ca pūryate /
yo bhuṅkte māmake rāṣṭre viṣṇorahani pāpakṛt /
sa me vadyaśca daṇḍayaśca nirvāsyo deśataḥ sa me //
iti nāradokteḥ:
gṛhastho brahmacārī ca āhitāgnistathaiva ca /
ekādaśyāṃ na bhuñjīta pakṣayorubhayorapi //
ityagnipurāṇācca /
atra cāṣṭavarṣagrahaṇamupanayanopalakṣaṇam /
aśītigrahaṇaṃ ca śaktyupalakṣaṇamiti kecit /
tanna /
pramāṇābhāvāt /
na ca--
gṛhastho brhanacārī ca yo 'naśnaṃśca tapaścaret /
prāṇāgnihotralopena avakīrṇī bhavettu saḥ //
iti vacanavirodha iti vācyam /
asya-
ekabhaktena naktena tathaivāyācitena ca //
upavāsena caikena pādakṛcchraḥ prakīrttitaḥ //
etat triguṇitaṃ prājāpatyam
ityādivihitaprājāpatyānuṣṭhāne traiguṇyasampattyarthaṃ svasthānavivṛddhinyāyaprāptopavāsāvṛttinivṛttyarthatvāt /
ata eva"anaśnaṃstapaścaret"iti yāvattapaścaraṇamanaśanābhyāsārthako vartamānakālapratyayaḥ /
"prāṇāgnihotralopena' iti tu"tena hyannaṃ kriyate"iti vadarthavādamātram /
prāṇāgnihotraṃ nāma tad"yadū bhaktaṃ prathamamāgacchet taddhomīyam"iti vihito bhojanāśrito niyamaviśeṣo nityatayā vihitaḥ /
na cāsya āśrayabhūtabhojanābhāve lopo doṣāya bhavati tasmādarthavādaḥ /
hemādristu brahmacārigṛhasthayormaraṇāntikānaśanarūpataponivṛttyarthamidaṃ vacanamityāha /
{

Linked texts (1)