Viramitrodaya 99
Vīramitrodaya 99
- Language
- Sanskrit
99
}
yadā śrāvaṇyāmupākarma tadā puṣyamāsasya śuklapratipadi pūrvāhṇe, yadā prauṣṭhapadyāṃ tadā māgha iti vyavasthito vikalpaḥ /
śrāvaṇyāṃ prauṣṭhapadyāṃ vāpyupākṛtya yathāvidhi /
yuktaścandāṃsyadhīyīta māsān vipro 'rdhapañcamāna //
(4 / 95)
iti manunaiva arddhapañcamamāsādhyayanasya vihitatvāt /
arddhapañcamān iti ardhaḥ pañcamo yeṣu te sārddhāṃścatura iti yāvat /
yājñavalkyastu kālāntare 'pyāha--
pauṣamāsasya rauhiṇyāmaṣṭakāyāmathāpi vā /
jalānte chandasāṃ kuryādutsargaṃ vidhivadvahiḥ //
iti /
pauṣamāsarohiṇī ca śuklapakṣagataiva /
manuvihitaśuklapakṣabādhe pramāṇābhāvāt /
aṣṭakāyāmityatrāpi pauṣamāsasyeti sambadhyate /
tena pauṣakṛṣṇāṣṭamyāmityarthaḥ /
āpastambaḥ--
taiṣyāṃ paurṇamāsyāṃ rohiṇyāṃ vā viramate /
taiṣyāmiti rohiṇyāmityanenāpi sambadhyate pūrvoktayājñavalkyavākyāt /
baudhāyanaḥ- śrāvaṇyāmāṣāḍhayāṃ vopākṛtya taiṣyāṃ mādhyāṃ votsṛjet /
āṣāḍhyāmupākṛtya taiṣyāṃ śrāvaṇyāmupākṛtya māghyāmiti bodhyam /
etacca"ṣaṇmāsānadhīyīta"iti āśvalāyanoktamurarīkṛtya /
utsarjanaṃ prakṛtya āśvalāyanaḥ--
madhyamāṣṭakāyāmetābhyo devatābyo 'nnena hutvāpo 'bhyavayantīti /
anena yadyapi māghakṛṣṇāṣṭamī pratīyate /
tathāpyatra sāmīpyasaptamīvivakṣayā māgyevoktā"agnīṣomīyeṇa carantyuttaravedyām"iti vaditi vṛttikṛtā vyākhyātam /
ata eva baḍvṛcagṛhyakārikāyāṃ māghyevoktā /
adhyāyotsarjanaṃ māghyāṃ paurṇamāsyāṃ vidhīyate /
iti /
ete ca pakṣāḥ svasvagṛhyānusārādvyavasthitāḥ /
sāmagānāṃ tūtsarjanakālamāha--
gārgyaḥ
siṃhe ravau tu puṣyarkṣe pūrvāṅṇe vicaredvahiḥ /
chandogā militāḥ kuryurutsargaṃ sarvacchandasām //
iti /
yadā tu siṃhasthe sūrye hasta eva prathamastataḥ puṣyastadā karkaṭasthe puṣye utsarjanaṃ kāryamityuktam--
chandogagṛhyapariśiṣṭe:
māse prauṣṭhapade hastāt puṣyaḥ pūrvo bhavedyadā /
tadā tu śrāvaṇe kuryādutsargaṃ chandasāṃ dvijaḥ //
iti /
{
Linked texts (2)
- Agnipurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Kālatattvavivecana — Raghunātha Vājapeyin 1595, Sanskrit