Shraddhacandrika (Divakarabhatta) 2.p78
Śrāddhacandrikā (Divākarabhaṭṭa) 2.p78
- Language
- Sanskrit
2.p78
nārikelapramāṇaṃ tu pratyabde māsike tathā || tīrthe darśe ca samprāpte kukkuṭāṇḍapramāṇataḥ | mahāḷaye gayāśrāddhe kuryādāmalakopamam || iti | atha vikiretikarttavyatā | brahmāṇḍapurāṇadevalasmṛtyoḥ, tato vikiraṇaṃ kuryādvidhivadṛṣṭena karmaṇā | tataḥ sarvāśanaṃ pātre gṛhītvā vividhaṃ budhaḥ || teṣāmuccheṣaṇasthāne tena pātreṇa nikṣipet || iti | atha piṇḍadānakāle mārjārādinā piṇḍopaghāte smṛtidarpaṇe'triḥmārjāramūṣakasparśe piṇḍe ca dvidalīkṛte | punaḥ piṇḍāḥ pradātavyāstena pākena tatkṣaṇāt || baudhāyanaḥśvacāṇḍālādibhiḥ spṛṣṭaḥ piṇḍo yadyupahanyate | prājāpatyaṃ caritvātha punaḥ piṇḍaṃ samācaret || atha piṇḍapratipattimāha yājñavalkyaḥ, piṇḍāṃstu gojaviprebhyo dadyādagnau jale'pi vā | prakṣipeddakṣiṇāmīkṣan diśaṃ pitṛparāyaṇaḥ || iti | kāmanāviśeṣe āśvalāyanaḥ-piṇḍānāṃ madhyamaṃ patnīṃ prāśayedādhatta pitaro garbhaṃ kumāraṃ puṣkarasrajaṃ yathāyamarapā asadityaśvivatarāvatipraṇīte veti | yamaḥapsutvekaṃ plāvayetpiṇḍamekaṃ patnyai nivedayet | ekaṃ ca juhuyādagnau trayaḥ piṇḍāḥ prakīrttitāḥ || iti | patnyā asannidhānādāvāpastambaḥyadi patnī videśasthā utsṛṣṭā yadi vā mṛtā | durātmā'nanukūlā vā tasya piṇḍasya kā gatiḥ || ākāśaṃ gamayetpiṇḍaṃ jalastho dakṣiṇāmukhaḥ | iti | anekabhāryāpakṣe chāgaleyaḥ— prācīnāvītamāmantrya patnīpiṇḍo vibhajyate | pratipattyanyasya mantrasya karttavyāvṛttiratra tu || iti | patnīviśeṣaniṣedhaḥ smṛtyantare— akṣatā gurviṇī bandhyā gataraktā rajasvalā | nāśnīyānmadhyamaṃ piṇḍaṃ jāriṇī ca prasūtikī || iti | na vidyate kṣataṃ rajo yasyāḥ sā'kṣatā | saṅgrahe— ṣaṭkayoge tu piṇḍānāṃ prāśanaṃ madhyayordvayoḥ | iti | manurapi— pativratā dharmapatnī pitṛpūjanatatparā | madhyamaṃ tu tataḥ piṇḍadvayamadyātsutārthinī || āyuṣmantaṃ sutaṃ sūte yaśomedhāsamanvitam | dhanavantaṃ prajāvantaṃ sātvikaṃ dhārmikaṃ tathā || iti | gṛhyapariśiṣṭe—vīraṃ me datta pitara ityādāyeti | idaṃ cādānaṃ bhartureva na tu patnyāḥ yabhavacanena patnyai bhartṛkarttṛkasya dānasya vihitatvāt | kāmanāviśeṣe— hemādrau brahmāṇḍe, piṇḍamagnau sadā dadyādbhogārthī prathamaṃ naraḥ | patnyai prajārthī dadyādvai madhyamaṃ mantrapūrvakam | uttamāṃ gatimanvicchan goṣu nityaṃ prayacchati | ājñāṃ prajāṃ yaśaḥ kīrttimapsu piṇḍaṃ praveśayet || prārthayandīrghamāyuṣyaṃ vāyasebhyaḥ prayacchati | saukumāryamathānvicchankukkuṭebhyaḥ prayacchati || ākāśaṃ gamayedapsu sthito vā dakṣiṇāmukhaḥ | pitṝṇāṃ sthānamākāśaṃ dakṣiṇā dik tathaiva ca || iti
Linked texts (6)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Vāyupurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Mānava Dharmaśāstra — Manu & Bhṛgu, Sanskrit
- Bārhaspatyasaṃhitā (Aṅgiras) — Aṅgiras, Sanskrit
- Nirṇayasindhu — Kamalākarabhaṭṭa 1612, Sanskrit
- Śrāddhamañjarī (Bāpūbhaṭṭa Kelakāra) — Bāpūbhaṭṭa Kelakāra 1785, Sanskrit