Shraddhamanjari (Bapubhatta Kelakara) 5.1-3.36

5.1-3.36

tatpūrvaṃ vā bhinnapākena | bahvṛcānāṃ tu śrāddhānte śrāddhaśeṣeṇa vaiśvadevaḥ
sāgnerniragneśca samānameveti kamalākaraḥ | atra karturbhoktuśca brahmacaryādiniyamā na santi | taduktaṃ dharmapradīpeāme haime tathā nitye nāndīśrāddhe tathaiva ca
vyatīpātādike śrāddhe niyamānparivarjayet || iti
etacca nāndīśrāddhaṃ mātṛpūjāpūrvakaṃ kāryam | mātarastu dvividhāḥmānuṣyo daivyaśca | tatra mānuṣyo mātṛpitāmahīprapitāmahīmātāmahīmātuḥpitāmahīmātuḥprapitāmahīpitṛṣvasṛmātṛṣvasāra ityaṣṭau | āsāṃ
jīvane pratyakṣapūjanam | mṛtānāṃ tvakṣatapuñjeṣviti hemādriḥ | daivyastu
gauryādyāḥ ṣoḍaśa brāhmyādyāśca saptetyevaṃ trayoviṃśatiḥ | etā
durgāṃ kṣetrapālaṃ gaṇādhipaṃ ca pūjayet | gauryādyāścaturdaśeti kecidvadanti tatpakṣe mātaro lokamātara iti sarvaviśeṣaṇam | ṣoḍaśapakṣe
devatāntaram | kaustubhe tu brāhmyādyā mahālakṣmyā sahāṣṭāvityukam
prayogaratnādau kātīyagṛhyānusāreṇa vasordhārāpūjanamāyuṣyasūktajapaśca
vihitaḥ | sa tacchākhīyānāṃ niyataḥ | anyeṣāṃ tvaniyatataḥ | karaṇe tvabhyudya iti kamalākaraḥ | kaustubhe'pyevameva | eteṣu pakṣeṣu yathā''cārastathā kartavyam | mātṛkāpūjanānantaraṃ mātṛkāprītaye yugmānbrāhmaṇānbhojayet | āmānnāni vā dadyāt | nāndīśrāddhabrāhmaṇabhojanena saha vā
brāhmaṇabhojanam | prayogaratna āmaśrāddhaprayoge tathaiva darśanāt | api
vā pūjaiva kāryā
puṣpairdhūpaiḥ sanaivedyairgandhādyairbhūṣaṇairapi
pūjayitvā mātṛgaṇaṃ kuryācchrāddhatrayaṃ budhaḥ
iti kaurmokteḥ | yatra pradhānakarmāṅgatvena puṇyāhavācanaṃ nāndīśrāddhaṃ