Pramāṇa · Search · About · API

Tirthaprakasha 2.p2.3

Tīrthaprakāśa 2.p2.3

Language
Sanskrit

2.p2.3

vastutastu ubhayatrāpi saṅkoce pramāṇābhāvānna mahātīrthaparatvamiti prasravaṇādāvapi muṇḍanādi bhavatyeveti siddham | yaccoktam-“varjayitvā gayāṃ gaṅgām” ityatra “ayajñiyā māṣā” iti bahuggādervarjanakathanaṃ prayāgastutyarthamiti| tadapyaśraddheyam | tatra hi “ayajñiyā vai māṣā” iti na māṣanindārtha kintu mudgastutyarthamiti ‘na hi nindā nindituṃ pravarttate kintu vidheyaṃ stotum’ iti nyāyena yujyate | vaiśabdopanibandhanārthavādatvapratīteḥ| prakṛte tu tadabhāvānnārthavādatvapratītiḥ| vastutastu rasādisārūpyena māṣāṇāṃ tatra prāptiḥ pratinidhitayā'pi sambhavati “kāṇḍamūlaparṇapuṣpaphalapraroharasagandhādinā sādṛśyena pratinidhiṃ kuryyāt” iti paiṭhīnasibacanāt | yathoktavastusampattau grāhyaṃ tadanukāri yat | yavānāmiva godhūmā vrīhīṇāmiva śālayaḥ || iti kātyāyanavacanācca | ato māṣāḥ pratinidhitayā'pi na grāhyā etadartham “ayajñiyā vai māṣā” iti | na hyevaṃ gayādīnāṃ prati niścitatayā prāptirasti yena gayāvapananiṣedhaḥ sārthako bhavet | yaccoktamevaṃ kuruṣva rājendra sarvatīrthābhiṣecanam | iti vacanaṃ sarvatīrthapadasya prayāgavācakatve mānam | tadapyupekṣaṇīyam | matsyapurāṇe bahūni tīrthānyuktvāanye ca bahavastīrthāḥ sarvapāpaharāḥ śubhāḥ | teṣu snātvā divaṃ yānti ye mṛtāste'punarbhavāḥ || evaṃ kuruṣva rājendra sarvatīrthābhiṣecanam | yāvajjīvakṛtaṃ pāpaṃ tatkṣaṇādeva naśyati || ityabhidhānena sarvatīrthapadasya sakalatīrthaparatāyāḥ spaṣṭamevāvagamāt | kṛtvācintayā tūcyate bhavatu tatra prakaraṇādyurodhena bahuvrīhiṇā lakṣaṇayā prayāgaparatvam |