Pramāṇa · Search · About · API

Tirthaprakasha 3.p1.2

Tīrthaprakāśa 3.p1.2

Language
Sanskrit

3.p1.2

atra ca tīrthasyāprāptasya prāptirnimittaṃ tena prathamadine muṇḍanādau kṛte daśamāsaparyantaṃ tatraiva sthitasya na muṇḍanādiprasaktiḥ | muṇḍanaṃ ca tīrthasnānādyuttaraṃ kāryam | gatvā snānaṃ prakurvīta vapanaṃ tadanantaram | vapetkeśāṃśca śmaśrūṇi nakhāni ca nikṛntayet || iti brahmapurāṇāt | anantaramityatrāvyavahitānantaryyaṃ na vivakṣitam | tena śrāddhānantaraṃ vapanam | vilambo naiva karttavyo na ca vighnaṃ samācaret | ityanena śrāddhe vilambābhāvapratipādanāt | sarvaprathamameva vapanaṃ kāryyam | keśamūlānyupāśritya sarvapāpāni dehinām | tiṣṭhanti tīrthasnāne tu tasmāttānyatra vāpayet || iti vacanāditi kecit | atra ca yatīnāṃ kakṣopasthaśikhāvarjamṛtusandhiṣu vāpayet | iti vacanena ṛtusandhiṣveveti ṛtusandhirūpakālaniyamavidhānena taditarakālasyārthāt parisaṅkhyāvagamāt ṛtusandhivyatiriktadine tīrthaprāptāvapi na vapanamityeke | "ṛtusandhiṣu vāpayet" ityasya vapananiyamavidhitvāt prāyaścitta iva tīrthe'pi yatīnāṃ vapanamityanye | idaṃ tu bodhyam | "vāpayet" ityatra na parisaṅkhyā niyamāpekṣayā gurutvāt dhātuparārthyaprasaṅgācca | ṛtusandhiṣu vapanābhāve'pyakṣatiprasaṅgācca | tathā ca śiṣṭācāravirodhaḥ | tena vapananiyama evāyam | na caivaṃ tīrthavapanaprasaktiḥ | sannyāsināṃ hi sarvakarmaṇāṃ tyāgasya vihitatvānnāhṛtya pratiprasavavidhimantareṇa vapanaprasaktiḥ | na caivaṃ tīrthasnānamapi na prasajyeta, iṣṭāpatteḥ | ācārakalpitasmṛtyuvaiva vā pratiprasavasiddhiḥ | āhitāgnīnāṃ tu parvavyatiriktakāle'pi tīrthaprāptau vapanaṃ bhavatyeva naimittikatvāt pitṛmaraṇavat |