Tirthaprakasha 4.p115
Tīrthaprakāśa 4.p115
- Language
- Sanskrit
4.p115
brahmavaivartte, śrīdevyuvāca | bhagavan ! sarvabhūteśa ! kṛpāpūritavigraha ! | kṛtārthānāṃ vada vibho kṣetrasaṃnyāsināmapi || pradakṣiṇakramaṃ kṣetrādbahirvā madhyato'pi vā | niyamasya na bhaṅgaḥ syādyathā pāpaṃ ca naśyati || dehināṃ pāpasambandhaḥ sarvathā jāyate kramāt | tatkāśrivāsajaṃ naśyet kṣetrasaṃnyāsināṃ yathā || śrībhagavānuvāca | samyak pṛṣṭaṃ tvayā devi ! mahāhaṅkāranāśanam | prāyaścittaṃ nyāsināṃ hi kṣetrādyaughavināśanam || vidhistu pūrvamevokto niyamādiyutastava | pradakṣiṇākṛtiṃ tveṣāmavadhāraya suvrate ! || snātvā devaṃ samabhyarcya viśveśaṃ viśvayā saha | modādipañcakaṃ ḍhuṃḍhiṃ daṇḍapāṇiṃ ca bhairavam || pūrvavatkṣīragān pūjya durgāṃ pūjya ca yatnataḥ | bahirāvaraṇaṃ tyaktvā gaṇeśānāṃ tu saptamam || madhye pradakṣiṇaṃ kuryādasīvaraṇayoḥ kṛtī | sammukhībhūya vidhivat pūjyā ye vāmataḥ sthitāḥ | devā devyaśca phaladāḥ kṣetrapālāḥ prayatnataḥ || ekarātraṃ dvirātraṃ vā vasenmadhye trirātrakam | yatra śraddhā sumahatī vasettatra na saṃśayaḥ || pratyahaṃ daṇḍapāṇestu pūjā kāryā prayatnataḥ | daṇḍapāṇeḥ pūjanena siddhirbhavati nānyathā || daṇḍapāṇe ! yakṣapate ! kṣetrasaṃnyāsavallabha ! | pañcakrośasya yātreyaṃ siddhā me tvatprasādataḥ || anena ślokamantreṇa prārthanaṃ pūjanaṃ smṛtam | pratyahaṃ kurvatāṃ yātrā sampūrṇā bhavati dhruvam || āgatya viśvanāthasya pūjā kāryā tu pūrvavat | tathā, kuryātsāṃvatsarīṃ yātrāṃ pañcakrośasya sundari ! | sa brahmabhūto nivasenmamānugrahataḥ sukhī || atha pañcakrośayātrāyāṃ niyamāḥ | brahmavaivartte, devyuvāca | kṣetrapradakṣiṇe deva ! niyamāḥ ke bhavanti tān | vadasva tāritāśeṣa ! viśvanātha ! kṛpālaya ! || śrīmahādeva uvāca | pratigrahaṃ parānnaṃ ca paradārābhibhāṣaṇam | parasvagrahaṇaṃ snehādasadvārtā ca varjayet || asatāṃ pāpināṃ saṅgaṃ na kuryāt prayato naraḥ | asatsamāgatat sarvaṃ jāyate niṣphalaṃ nṛṇām || mama drohaparaiḥ sākaṃ na vrajedvedanindakaiḥ | parāpavādaṃ no kuryāt paradrohaṃ vivarjayet || gurunindāṃ śāstranindāṃ śivadharmamahātmanām | tīrthaliṅgataponindāṃ na kuryāttu pradakṣiṇī || anyadā tu kṛtaṃ pāpaṃ naśyet kṣetrapradakṣiṇāt | kṣetrapradakṣiṇāmadhye kṛtaṃ kena praṇaśyati || kiñciddānaṃ pratyahaṃ brāhmaṇebhyo deyaṃ dīnānāthapaṅgandhakeṣu | bhūmau śayyā tailamāṣādi duṣṭaṃ sarvaṃ varjyaṃ kṣetrayātrādineṣu | snānadvayaṃ prakurvīta nityaśrāddhaṃ ca sundari ! | yadatra kiñcit kriyate tattat koṭiguṇaṃ bhavet || tathā, brahmacārī gṛhastho vā vānaprastho'tha maskarī | kṣetre vasan bahirvāpi kuryādeva pradakṣiṇam || tathā, brāhmaṇaḥ kṣatriyo vāpi vaiśyaśūdrau tathā striyaḥ | mahāpātakaśāntyarthaṃ kuryuḥ kṣetrapradakṣiṇam || tathā, yastu vārāṇasīṃ prāpya bahirgamiṣurbhavet | pradakṣiṇatrayaṃ kuryāt sarvāpapanivṛttaye || iti | śiṣṭāstu-