Tirthaprakasha 4.p187.2
Tīrthaprakāśa 4.p187.2
- Language
- Sanskrit
4.p187.2
kṣatiḥ | kāmyaprayāgīyamaraṇaviṣayāṇi vā | kiñca “tameva viditvā'timṛtyumeti nānyaḥ panthā vidyate'yanāya” itiśrutivirodhādapi tattvajñānaṃ vinā kṛtasya prayāgamaraṇasya na nirvāhakatvam | brahmajñānena mucyante prayāgamaraṇena vā | ityādivākyānāṃ kā gatiriticet | yā gatiḥ prauḍhapratāpasya sarvatra sāvahitasya rājacakravarttino'hitamanumantrayatāṃ mantriṇāmiti | na hi smṛteranyathātvābhiyā śruteranyathātvaṃ varṇayitumucitam | prayāgamaraṇastutyarthaṃ vā jñānasamakakṣatayā tatkīrttanam | “vinā jñānaṃ prayāge'smin” itivākyasyāpi cirakālādaranairantaryasevitayogavidhisamāsāditatādṛśajñānaṃ vinetyarthaḥ | prayāge'pyupadeśaḥ śrūyate - kāśīkhaṇḍe, yajvanāṃ punarāvṛttirna prayāgārdravarṣmaṇām | yatra sthitaḥ svayaṃ sākṣācchūlaṭaṅko maheśvaraḥ || tatrāplutānāṃ jantūnāṃ mokṣamārgopadeśakaḥ | iti | evaṃ ca siddhaṃ prayāgamaraṇasyāpi tattvajñānaṃ vinā na nirvāṇanirmāṇahetutvamiti | idaṃ tu vicāryate | kiṃ kāśīmaraṇaprākkāla eva girīśopadeśa uta maraṇottaraṃ viśiṣṭaśarīraparigrahe satīti | atra kecitprāyaṇaprākkāla eva tadupadeśaḥ | nanu tadānīṃ vividhavyādhivedanāvidīryamāṇamarmaṇāṃ kathamupadeśopalambhaḥ kathaṃ vā tadupadiṣṭārthavijñānamiticet, yathā dhanañjayaśaranikaraprahārajarjarakalevarasya bhāgīrathīgarbhasambhūteḥ śantanutanujanmano bhagavatpāṇipāthojapatrasparśānirastasamastasantāpasya nikhilaśrutismṛtītihāsapurāṇārthasārthasphūrttistathehāpi bhagavato bhavānīpateḥ kṛpāleśānimūlitanikhilakleśasya tadupadiṣṭārthajñānena nirvāṇasampattiriti |