Tirthaprakasha 4.p204
Tīrthaprakāśa 4.p204
- Language
- Sanskrit
4.p204
rthabrāhmaṇāṃśe'pi saṅkocanīyā | sati śravaṇamananādinā mokṣārjanasāmarthye svargamātrakāmanayā na dehaṃ jahyādityatraiva tasyāḥ śrutestātparyyam | evaṃ “bhṛgvādipatanamanyatra brāhmaṇāt” itivākyasyāpi | jarārogādinimittakabhṛgupāte brāhmaṇasyāpyadhikāritvāt yathāśrutasyāsaṅgateḥ | kiñcakrodhātprāyaṃ viṣaṃ vahniṃ śastramudvandhanaṃ jalam | girivṛkṣaprapātaṃ ca ye kurvanti narādhamāḥ || brahmadaṇḍahatā ye ca ye tu vai brāhmaṇairhatāḥ | mahāpātakino ye ca patitāste prakīrttitāḥ || itibrahmapurāṇena sarvavarṇasādhāraṇyenaiva krodhādinā maraṇaṃ niṣiddham | vyādhito yadi vā dīnaḥ vṛddho vāpi bhavennaraḥ | ityādimatsyapurāṇādinā tadeva pratiprasūyate | tathā cāsya sādhāraṇatayā brāhmaṇasyāpyadhikāra iti | ata eva skānde, yathākathañcittīrthe'smin prāṇatyāgaṃ karoti yaḥ | tasyātmaghātadoṣo na prāpnuyādīpsitānapi || itisāmānyata eva nātmaghātadoṣa ityuktam | apicana vedavacanāttāta ! na lokavacanādapi | ityādimatsyapurāṇamapi brāhmaṇā''tmahatyāpratiprasavarūpamiti gamyate | yathāśrutavedavacanānnotkramaṇīyā, brāhmaṇasyātmahatyāniṣedhakavākyānāṃ na tatsāmānyaparatvaṃ kiṃtu prayāgīyātiriktaparatvamiti tadāśayaḥ| na ca “na vedavacanāt” ityādi kṣatriyādereva kāmyātmahatyāprātiṣedhe pratiprasavarūpamiti vācyam | kṣatriyādeḥ kāmyātmahatyāpratiṣedhakābhāvāt| pratyuta vidhānāt| tathāhibhaviṣyottare, samāḥ sahasrāṇi tu sapta vai jale daśaikasaptau patane ca ṣoḍaśa| mahāhave ṣaṣṭiraśīti gograhe anāśake bhārata ! cākṣayā gatiḥ || iti| idaṃ tu bodhyam| dvividhaṃ prārabdhaṃ karma| ekamekasyaiva janmano nirvarttakam | anyattu dvitrajanmārjanasamartham | ādyasya prayāge dehapātādeva nivṛttiḥ tasya tāvanmātraprayojanakatvāt | antyasya tu tattadbhogānukūlajanmārjanaśaktiḥ prayāgamaraṇena pratibadhyate | ataḥ prayāgamaraṇādhīnān vipulān bhogānanubhūya tatastattatprārabdhaphalaṃ bhuktvā prayāge prāptadehaḥ kāle tatra kalevaramunmucya kaivalyaṃ labhate | aprārabdhāni tu pāpāni prayāgamaraṇāt prakṣīyante| rāhugrasto yathā somo vimuktaḥ sarvapātakaiḥ| ityādivākyāt | nanvaviśeṣeṇa sarvapāpakṣaye kathaṃ prayāgamaraṇādhīnasvargabhogabhūmidehasambhavo'pi| tasya puṇyapāpobhayasādhyatvāt | svarge'pi kiñcidduḥkhānubhavāt | svarge'pi pātabhītasya kṣayiṣṇornāsti nirvṛtiḥ| itismaraṇāt | kathaṃ vā tādṛśasvargānubhavottaraṃ prayāge punarvigrahaparigrahaḥ garbhavāsavedanānidānaduritopaśamāditi| maivam | prārabdhavadaprārabdhasyāpi kasyacidbaduritasya prayāgameraṇāvināśyatāyāḥ phalabalena kalpanāt | mokṣārthaprayāgamaraṇe tu tattvajñānadvārā sarvapāpakṣaya eveti viśeṣa iti| atra ca kṛtopavāsaḥ pāraṇādine nityaṃ kṛtvā oma-
Linked texts (1)
- Viṣṇupurāṇa (critical edition) — Sanskrit