Tirthaprakasha 4.p205
Tīrthaprakāśa 4.p205
- Language
- Sanskrit
4.p205
yetyādi mokṣakāmo gaṅgāyamunāsaṅgame prāṇatyāgamahaṃ kariṣye iti saṅkalpya tatra praviśet | phalāntarakāmanāyāṃ tu mokṣasthāne tatpadaṃ niveśayediti | atrāpi yathāśakti sarvaprāyaścittaṃ, śrāddhādhikāryarthabhāve jīvacchrāddhaṃ sapiṇḍanāntaṃ kārayanti| evaṃvidhamaraṇe ca jñātīnāṃ trirātramaśaucam | “anaśanamṛtānāmaśanihatānāmagnilapraviṣṭānāṃ bhṛgusaṅgrāmadeśāntaramṛtānāṃ trirātram” itikśyapavacanāt | na tu “vṛddhaḥ śaucasmṛterluptaḥ” ityādivacanāt tasya rogivṛddhamātraparatvāt iti | sāmānyatastīrthe maraṇaphalamuktam— kaurme, yaḥ sarvapāpayukto'pi puṇyatīrtheṣu mānavaḥ | niyamena tyajetprāṇān mucyate sarvapātakaiḥ || iti | niyamena, pūrvadinakṛtabhojananiyamenetyeke | tattatphalasaṅkalpenetyanye | niyamenetyanena krodhādivyāvṛttirityapare | brāhmaṇena kalau jalādipraveśo na kāryaḥ | dīrghakālaṃ brahmacaryaṃ dhāraṇaṃ ca kamaṇḍaloḥ | devareṇa sutotpattirdattā kanyā pradīyate || kanyānāmasavarṇānāṃ vivāhastu dvijātibhiḥ | ātatāyidvijāgryāṇāṃ dharmayuddhena hiṃsanam || vānaprasthāśramasyāpi praveśo vidhicoditaḥ | vṛttasvādhyāyasāpekṣamaghasaṅkocanaṃ tathā || prāyaścittavidhānaṃ ca viprāṇāṃ maraṇāntikam | saṃsargadoṣaḥ pāpeṣu madhuparke paśorvadhaḥ | dattaurasetareṣāṃ ca putratvena parigrahaḥ || śūdreṣu dāsagopālakulamitrārddhasīriṇām | bhojyānnatā gṛhasthasya tīrthasevā'tidūrataḥ || brāhmaṇādiṣu śūdrasya pacanādikriyāpi caṃ | bhṛgvāgnimaraṇaṃ caiva vṛddhādimaraṇaṃ tathā || ityādīnyabhidhāya, etāni lokaguptyarthaṃ kalerādau mahātmabhiḥ | nivarttitāni karmāṇi vyavasthāpūrvakaṃ budhaiḥ || itihemādriparāśarabhāṣyadhṛtādityapurāṇāditi smārttāḥ | iti prayāgamāhātmyaṃ samāptam | atha dakṣiṇaprayāgamāhātmyam | tacca gauḍadeśe saptagrāme mokṣaśreṇītiprasiddham | gaṅgāvākyāvalyām, pradyumnatīrthaṃ tapasā yatra tena smaro hareḥ | pradyumnanāmnā putro'bhūt sthāne tatra mahodayaḥ || taddakṣiṇaprayāga tu gaṅgāto yamunā''gatā | snānāttatrākṣayaṃ puṇyaṃ prayāga iva labhyate || iti | akṣayapuṇyaprāptiḥ phalam | atha prasaṅgādgaṅgāsāgarasaṅgamamāhātmyam | bhārate, gaṅgāyāstvatha rājendra ! sāgarasya ca saṅgame | aśvamedhāddaśaguṇaṃ pravadanti manīṣiṇaḥ || iti | adyāśvamedhayajñajanyaphaladaśaguṇaphalaprāptikāmo gaṅgāsāgarasaṅgame snānamahaṃ kariṣye iti prayogaḥ | snānamantrastupadmapurāṇe, tvaṃ deva ! saritāṃ nātha ! tvaṃ devi ! saritāṃ vare ! | ubhayoḥ saṅgame snātvā muñcāmi duritāni vai || iti | gaṅgāvākyāvalyām, antarikṣe kṣitau toye pāpīyānapi yo mṛtaḥ ! haribrahmaśivaiḥ pūjyamakṣayyaṃ padamaśnute
Linked texts (1)
- Bhagavantabhāskara — Nīlakaṇṭha Dīkṣita 1625, Sanskrit