Pramāṇa · Search · About · API

Tirthaprakasha 4.p285

Tīrthaprakāśa 4.p285

Language
Sanskrit

4.p285

manasā cintitaṃ kāmaṃ labhate nātra saṃśayaḥ || idaṃ snānaphalam | sthāṇuhrada eva sannihitasaro'ṣṭakrośātmakam | aṣṭakrośātmakasarasaḥ paścimabhāge svaliṅgaṃ sthāpayitvoktaṃ mahādevenavāmane, etatsannihitaṃ proktaṃ saraḥ puṇyatamaṃ mahat | mayopasevitaṃ yasmāt tasmānmuktipradāyakam || iti | sannihatasannihityāsannihityasannihitāpadavācyāni catvāri sarāṃsi | sannihitādipadānāṃ caturṣvapi yathāsambhavaṃ kacit kacit prayogo dṛśyate | ata evasaraḥ sannihataṃ proktaṃ samantādarddhayojanam | iti saṅgacchate | anyathā'ṣṭakrośātmakasya sannihatasyārdhayojanātmakatvānupapatteḥ | tasmādatra sannihataśabdena saro'ntaramevoktam | ata evakṛte yuge sannihatyaṃ tretāyāṃ vāyusaṃjñitam | kalidvāparayormadhye kūpo rudrahradaḥ smṛtaḥ || iti vāmanapurāṇaṃ saṅgacchate | nanvekasyaiva yugabhedena nāmabhedo'stu | maivam | caitrakṛṣṇacaturdaśyāṃ yastvetāni parikramet | yastu vaṭasthito rātryāṃ dhyāyate parameśvaram || sthāṇorvaṭaprasādena manasā cintitaṃ phalam | itivāmanapurāṇenaitānīti bahuvacananirdeśāt | kiñca sannihatasaraso brahmayajñaveditvāttatra kuṇḍairbhavitavyam | prayāgagayāpuṣkarādibrahmayajñavediṣviveti yuktam | tathā ca sannihityādisarāṃsi kuṇḍarūpāṇyeva | prayāgaṃ prakṛtyoktam— trīṇi cāpyagnikuṇḍāni teṣāṃ madhye tu jāhnavī | ityādi | gayāyāmapi kuṇḍāni tatra tatroktāni | puṣkare'pipratīcī puṣkare vedistribhiḥ kuṇḍairalaṅkṛtā | ityuktaṃ vāmane | atra ca sannihatyāsaṃjñamāvasathyakuṇḍaṃ kṛtayuge brahmaṇā kṛtam | vāyusaraḥsaṃjñaṃ sannihatyākuṇḍādakṣiṇabhāge gārhapatyakuṇḍaṃ tretāyāṃ kṛtam | idameva cedānīṃ kurukṣetratvena prasiddham | bhīmakabhīmarītiprasiddhaṃ purāṇaprasiddharudrahrada iti bhavituṃ yogyam | tadeva dakṣiṇāgnikuṇḍaṃ dvāpare kṛtam | vāyusaraḥpūrvabhāge karvāletilokaprasiddhaṃ rudrakūpa iti bhavituṃ yogyam | tadevāāhavanīyakuṇḍaṃ kaliyuge kṛtam | taduttarabhāge purāṇāprasiddhe'pi sadya āmravāṭikātikaṭe katipayalokaprasiddhastiṣṭhatīti sarāṃsi pratyakṣasiddhāni nāpalapitumarhāṇi | nanu tānyagnikuṇḍānyeva | tarhi agnihotrakuṇḍaparimāṇāni syuḥ | maivam | yāgakaraṇānantaraṃ tāni kuṇḍāni lokānugrahāya tīrthāni bhavantvitibuddhyā iṣṭakādibhiḥ samyagbaddhāni | teṣāmeva madhye madhye mahatā kālena lupyamānānāṃ jīrṇoddhārādinā nyūnādhikaparimāṇopapatteḥ | mātsye, ṛkṣātsaṃvaraṇo jajñe kuruḥ saṃvaraṇāttataḥ | yaḥ prayāgamatikramya kurukṣetramakalpayat || atra brahmasaraso'ṣṭakrośātmakasya sannihitāparanāmnaḥ prajāpateryāgavedirūpaprayāgatvaṃ tadatikramyādhikadeśavyāptyācchādya kurukṣetramakalpayadityarthaḥ | atha kurukṣetradānādimāhātmyam | kūrmapurāṇe, tīrthaṃ dvijātibhirjuṣṭaṃ nāmnā vai kurujāṅgalam | dattvā dānaṃ ca vidhivadbrahmaloke mahīyate || tatraiva sthalāntare | tatra snātvā viśuddhātmā dambhamātsaryavarjitaḥ | dadāti yatkiñcidapi punātyubhayataḥ kulam || śrāddhaprakaraṇe vāyupurāṇe 'sarvataśca kurukṣetram' ityuktam

Linked texts (1)