The Law Code of Yājñavalkya 5.73
Bālakrīḍā 5.73
- Language
- Sanskrit
5.73
yeṣāṃ tu dṛṣṭamadṛṣṭaṃ vā yathābhūtārthadarśane dṛṣṭārthābhidhāyitve ca kāraṇaṃ na syād, viparyaye vā syāt, te na sākṣiṇa ityarthaḥ | sarve cābhojyaprakaraṇoktā agnihīnādayaḥ sākṣyānarhā draṣṭavyāḥ | tadupalakṣaṇārthaivātra strī | yathoktam—‘avīrāyāśca yoṣitaḥ’ iti | saiva cāpyatrāpyabhipretā | savīrāyāstu tadadhiṣṭhitāyāḥ sākṣyaṃ kacidastyeva | yathoktaṃ svayambhuvā— ‘strīṇāṃ sākṣyaṃ striyaḥ kuryur’ti | raṅgāvatārī mallaḥ | spaṣṭamanyat | abhojyānnānāṃ tu sākṣyānadhikāraṃ nyāyasiddhamevābhipretya nāradenoktaṃ— “nārthasambandhino nāptā na sahāyā na vairiṇaḥ | na dṛṣṭadoṣāḥ kartavyā na vyādhyārtā na dūṣitāḥ ||” ityuktvā tataḥ, “dāsanaikṛtikaśrāntavṛddhastrībāladhikkṛtāḥ |” iti | evaṃ sarve'bhojyānnā anukrāntāḥ | pramāṇāntaramūlaṃ cāsākṣitvaṃ prapañcitam | yathā— “bālo'jñānādamatyā strī pāpābhyāsācca kūṭakṛt | vibrūyurbāndhavāḥ snehād vairaniryāttanādariḥ ||” iti | vacanādapi kacit | yathāha— “śrotriyādyā vacanataḥ stenādyā doṣadarśanāt” iti | sarvathānayā diśā nyāyāgamābhyāṃ sākṣyamasākṣyaṃ ca prapañcanīyam || 72, 73 || deśakālādyapekṣayā punaḥ—
Linked texts (1)
- Yājñavalkyasmṛti — Yājñavalkya, Sanskrit