Kamasutra 40.46
Jayamaṅgalā 40.46
- Language
- Sanskrit
40.46
anayaiveti | arthayuktyodāharet, tatra parasya dvijatvādabhigamane dharmaḥsakāñcānurāgāmmumūrṣoḥ sa ubhayato dharmaḥ, yatra brahmacāriṇo'bhigamane'dharmaḥ sakāñca vratasthādanicchataḥ sa ubhayato'dharmaḥ, yatra parasya nirdravyasyābhigamane dharmo na bhaviṣyatītyāśaṃsā, sakāñca niṣpāditāthaitvātprayacchato dharmo na veti sa ubhayato'dharmasaṃśaya iti, yatra parasyābhipretasyābhigamane kāmaḥ sakāñcābhipretātsa ubhayataḥ kāmaḥ, yatra parasyānabhipretasya gamane virāgaḥ sakāñcānabhipretātsa ubhayato dveṣaḥ, yatra parasyāviditaśīlasya gamane kāmo bhaviṣyati na veti sa ubhayataḥ kāmasaṃśayaḥ, yatra parasyābhigamane rāgāpanayanavivakṣāyāṃ virāgaḥ syānna veti saṃśayaḥ sakāñca tathaiva virāgaḥ syānna veti sa ubhayato dveṣasaṃśayaḥ, ityauddālakeḥ śuddhā ubhayato yogāḥ, tathaiva gamanāgamanābhyāṃ bābhravīyeṣūdāharetsaṃkirecca, paraspareṇeti | sajātīyāṃstyaktvā, tathā'nyato dharmo'nyato'dharma iti dharmasaṃśayenādharmasaṃśayena ca saṃkīrṇastrividhaḥ, tathā'nyato dharmo'nyato dharmādharmasaṃśayābhyāmanyato dharmasaṃśaye vā'nyato'dharmasaṃśayena saṃkīrṇāstrayaḥ, iti ṣaṭ saṃkīrṇāḥ, auddālakerbābhravyasya ca, evamanyataḥ kāmo'nyato dveṣeṇa kāmasaṃśayena dveṣasaṃśayena ca saṅkīrṇastrividhaḥ, tathā'nyato dveṣo'nyataḥ kāmadveṣasaṃśayābhyāmanyataḥ kāmasaṃśayaścānyato dveṣasaṃśayena ca saṃkīrṇāstraya iti ṣaḍauddālakerbābhravyasyāpi, ihāpi sahāyairvimṛśya yato dharmabhūyiṣṭhastatsaṃśayogururadharmadveṣapraśamaśca tataḥ pravarteta, na tu yato'dharmo dveṣastatsaṃśayaśceti yojyaṃ, vyatiṣañjayecceti | arthādīnāṃ viruddhatvaṃ tyaktvā śeṣānparasparataḥsaṃśleṣayedityarthaḥ, tatrānyato'rtho'nyato dharmādharmakāmadveṣāstatsaṃśayaiśca saṃyojito'ṣṭaprakāraḥ, tathā'nartho'narthasaṃśayo'rthānarthasaṃśayaśca samudāyena dvātriṃśadbhavanti, evamanyato dharmo'nyato'rthānarthakāmaḥ saṃyojito'ṣṭaprakāraḥ, tathā'dharmo dharmasaṃśayo'dharmasaṃśayaśceti dvātriṃśad , evamanyataḥ kāmo'nyato'rthānarthadharmādharmaistatsaṃśayaiśca saṃyojito'ṣṭaprakāraḥ, tathā dveṣaḥ kāmasaṃśayo dveṣasaṃśayaśceti dvātriṃśat, samudāyena ṣaṇṇavatiḥ, viparyayeṇe tāvantaḥ, evamauddālakervyatiṣaṅgayogānāṃ ca dvānavatiśatam, evaṃ bābhravyasyāpi, teṣvapi sahāyairvimṛśyetyādi yojyam, uktā ubhayato yogāstrividhāḥ-śuddhāḥ saṃkīrṇā vyatiṣaktāśca |
samantato yogaṃ darśayituṃ viśeṣamāha-
Linked texts (1)
- Kāmasūtra — Vātsyāyana Mallanāga, Sanskrit