Pramāṇa · Search · About · API

Ashtamaskandha 14

Aṣṭamaskandha 14

Language
Sanskrit

Contents

14.1

aṣṭamo'dhyāyaḥ
śrīśuka uvāca
pītegare vṛṣāṅkena prītāste'maradānavāḥ
mamanthustarasāmbudhiṃ havirdhānī tato'bhavat

14.2

tāmagnihotriṇṛṣayo jagṛhurbrahmavādinaḥ
yajñasya devayānasya medhyāya haviṣe nṛpa

14.3

tata uccaiḥśravā nāma hayo'bhūccandrapāṇḍuraḥ
tasmin baliḥ spṛhāñcakre nendra īśvaraśikṣayā

14.4

tata airāvato nāma vāraṇendro vinirgataḥ
dantaiścaturbhiḥ śvetādrerharan śṛṅkhavato mahiman

14.5

kaustubhākhyamabhūdratnaṃ padmarāgo mahodadheḥ
tasmin hariḥ spṛhāñcakre vakṣo'laṅkaraṇe maṇau

14.6

tato'bhavatpārijātaḥ suralokavibhūṣaṇaḥ
pūrayatyarthino yo'rthaiḥ śaśvadbhuvi yathā bhavān

14.7

tataścāpsaraso jātā niṣkagrīvāssuvāsasaḥ
ramaṇya svargiṇāṃ valgu gatilīlāvalokanaiḥ

14.8

tataścāvirabhūtsākṣācchrīramā bhagavatparā
rañjayantī diśaḥ kāntyā vidyutsaudāmanī yathā

14.9

tasyāṃ cakruḥ spṛhāṃ sarve sasurāsuramānavāḥ
rūpaudāryavayovarṇa mahimākṣiptacetasaḥ

14.10

tasyā āsanamāninye mahendro mahadadbhutam
mūrtimantyassaricchreṣṭhā hemakumbhe rjalaṃ śuci

14.11

ābhiṣecanikā bhūmiraharat sakalauṣadhīḥ
gāvaḥ pañca pavitrāṇi vasanto madhumādhavau

14.12

ṛṣayaḥ kalpayāñcakrurabhiṣekaṃ yathāvidhi
jagurbhadrāṇi gandharvā naṭyaśca̍ nanṛturjaguḥ

14.13

mṛdaṅgapaṇavamurajānakagomukhām‌
vyanādayañchaṅkhaveṇu vīṇāstumulanissvanān‌

14.14

tato'bhiṣiṣicurdevīṃ śriyaṃ padmakarāṃ satīm‌
diggajāḥ pūrṇakalaśaiḥ sūktarvākairdvijeritaiḥ

14.15

samudraḥ pītakośeyavāsasī samupāharat‌
varuṇaḥ srajaṃ vaijayantīṃ madhunā mattaṣaṭpadām‌

14.16

bhūṣaṇāni vicitrāṇi viśvakarmā prajāpatiḥ
hāraṃ sarasvatī padmamajo nāgāśca kuṇḍale

14.17

tataḥ kṛta svastyayanotpalasrajaṃ nadad dvirephāṃ parigṛhya pāṇinā
babhāla vaktraṃ sukapolakuṇḍalaṃ savrīḍahāsaṃ dadhatī suśobhanam

14.18

stanadvayaṃ cārukṛśodarī samaṃ nirantaraṃ candanakuṅkumokṣitam
itastato nūpuravalguśiñjitaiḥ visarpatī hemalateva sā babhau

14.19

vilokayantī niravadyamātmanaḥ padaṃ dhruvaṃ cā'vyabhicārisadguṇam
gandharvayakṣāsurasiddhacāraṇa traiviṣṭapeyādiṣu nā'nvavindata

14.20

nūnaṃ tapo yasya na manyu nirjayo jñānaṃ kvacitsaṅga na saṅgavarjitam
kaścinmahāstasya na kāmanirjayaḥ sa īśvaraḥ kiṃ parato vyapāśrayaḥ

14.21

dharmaḥ kvacitsya na bhūta sauhṛdaṃ tyāgaḥ kvacitsya na muktikāraṇam
vīryaṃ na puṃso'styajaveganiṣkṛtaṃ na hi dvitīyo guṇasaṅgavarjitaḥ

14.22

kvaciccirāyurnahi śīlamaṅgalaṃ kvacittadapyasti na vedya māyūṣaḥ
yatrobhayaṃ kutra ca so'pyamaṅgalaḥ sumaṅgalaḥ kaścana kāṅkṣate hi mām

14.23

śrīśuka uvāca
evaṃ vimṛśyāvyabhicāri sadguṇaiḥ varaṃ nijairaśrayato'guṇāśrayam
vavre varaṃ sarvaguṇe rapekṣitaṃ ramā mukundaṃ nirapekṣamīpsitam

14.24

tasyāṃ sa deśa uśatīṃ navakañjamālāṃ mādyanmadhuvratavarūthagiropadhuṣṭām
tasyo nidhāya nikaṭe taduraḥ svadhāma savrīḍahāsavikasannayanena yātā

14.25

tasyāḥ śriya strijagato janako jananyā vakṣo nivāsa makarotparamaṃ vibhūteḥ
śrīḥ svāḥ prajāḥ sakaruṇena nirīkṣaṇena yatra sthaitadyata sādhipatīṃ striolokān

14.26

śaṅkhatūryamṛdaṅgānāṃ vāditrāṇāṃ ca nissvanaḥ
devānugānāṃ strīṇāṃ nṛtyatāṃ gāyatāmabhūt

14.27

brahmarudrāṅgiromukhyāḥ sarve viśvasṛjo vibhum
īḍire'vitathairmantrai stalliṅgaiḥ puṣpavarṣiṇaḥ

14.28

śriyā vilokitā devāḥ saprajāpatayaḥ prajāḥ
śīlādiguṇasampannā lebhire nirvṛtiṃ parām

14.29

nissattvā lolupā rājan nirudyogā haṃtatviṣaḥ
yadā copekṣitā lakṣmyā babhūvu daityadānavāḥ

14.30

athā''sī dvāruṇī devī kanyā kamalalocanā
asurā jagṛhustāṃ vai hareranumatena te

14.31

athodadhermathyamānāt kāśyapairamṛtādhibhiḥ
udatiṣṭhanmahārāja puruṣaḥ paramādbhūtaḥ

14.32

dīrghapīvaradordaṇḍaḥ kambugrīvo'ruṇekṣaṇaḥ
śyāmalastaruṇassragvī sarvābharaṇabhūṣitaḥ

14.33

pītavāsā mahoraskaḥ sumṛṣṭamaṇikuṇḍalaḥ
snigdhakuñcita keśānta ssubhaga ssiṃhavikramaḥ

14.34

amṛtāpūrṇakalaśaṃ bibhradvalayabhūṣitaḥ
sa vai bhagavataḥ sākṣādviṣṇoraṃśāṃśasambhavaḥ

14.35

dhanvantaririti khyātaḥ āyurvedadṛgijyabhāk
tamālokyā'surāssarve kalaśañcā'mṛtābhṛtam

14.36

lipsantaḥ sarvavastūni kalaśaṃ tarasā''haran
nīyamānesuraistasmin kalaśe'mṛtabhājane

14.37

viṣaṇṇamanaso devāḥ hariṃ śaraṇamabhyayuḥ
iti taddenyamālokya bhagavānbhṛtyakāmakṛt
mā khidyatāmamṛtārthaṃ vaḥ sādhayiṣye svamāyayā
ityuktvā sāntvayan devān tatrevā'ntardadhe hariḥ

14.38

mithaḥ kaligbhūtteṣāṃ tadarthe tarṣacetasām
ahaṃ pūrvaṃ mahaṃ pūrvaṃ na tvaṃ na tvamiti prabho

14.39

devāḥ svaṃ bhāgamarhanti ye tulyāyāsahetavaḥ
satrayāga iṃva hyasminneṣa dharmaḥ sanātanaḥ

14.40

iti svāmpratyaṣedhanvaṃ daiteyā jātamatsarāḥ
durbalāḥ prabalān rājan gṛhītakalaśānmuhuḥ

14.40-2

itītthaṃ he rājan ! svān gṛhītakalaśān prabalān daityān durbalā daiteyā jātamatsarāssanto muhurmuhuḥ
pratyaṣedhan nyavārayan

14.41

etasminnantare viṣṇuḥ sarvopāyavidīśvaraḥ
yoṣidrūpamanirdeśyaṃ dadhāra paramādbhutam

14.42

prekṣaṇīyotpalaśyāmaṃ sarvāvayavasundaram
samānakarṇābharaṇaṃ sukapolònnasā''nanam

14.43

navayauvananirvṛttastanabhārakṛśodaram
mudāmodānuraktāli jhaṅkārodvigralocanam

14.44

bibhrat svakeśabhāreṇa mālāmutphullamallikām
sugrīvakaṇṭhābharaṇaṃ subhujāṅgadabhūṣitam

14.45

virajā̍mbara saṃvītaṃ nitambaṃ dvīpaśobhayā
kāñcyā pra̍vilasadvalgu calaccaraṇanūpuram

14.46

savrīḍasmitavikṣipta bhrūvilāsāvalokanaiḥ
daityayūthapacetassu kāmamuddīpayanmuhuḥ

14.46.p1

iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe śrīvaiyāsikyāṃ aṣṭādaśasāhasryāṃ śrīhayagrīvabrahmavidyāyāṃ pāramahaṃsyāṃ saṃhitāyāṃ aṣṭamaskandhe bhagavanmāyopalabdhanaṃ nāma aṣṭamo'dhyāyaḥ

Linked texts (9)