Pramāṇa · Search · About · API

Bhagavatapurana 37.11

Subodhinī 37.11

Language
Sanskrit

37.11

subodhinī - nanvetat sarvaṃ brahmātmakamataḥ prakṛte kathamupālambhaḥ ? tatrāha tad brahmeti, yadetat sarvaṃ tad brahma tatrāpi paramaṃ, brahmaśabdena catvāra ucyante vedo brāhmaṇajātiśca caturmukhaḥ parabrahma ca, ato'nyavyāvṛttyarthaṃ paramaśabdaḥ, sa evārthaṃ sākṣāt, aupacārikakāryāṃśasaguṇapakṣā vyāvartitāḥ, tatopyādhikyamāha bhagavantamiti, ṣaḍguṇaiśvaryasampannaṃ puruṣottamaṃ, bhagavacchabdavācyasya prākṛtatvavyudāsāyāhādhokṣajamiti, adhokṣajaṃ jñānaṃ yasmāt, tarhya tādṛśe vastuni prakaṭe svaprakāśe kathaṃ teṣāmajñānam ? tatrāha manuṣyadṛṣṭyeti, anyathānñānādajñānaṃ yadyanyabhāvasphūrtirna syād vicāre jñānopāye ca pravṛttiḥ syāt, anyathājñāne hetumāha du prajñā iti, duṣṭā prajñā yeṣāṃ, buddhidoṣāt sarvatraiva teṣāmanyathājñānaṃ tathā prakṛtepi jātamityarthaḥ, nanvatrānyathājñānaṃ bhavituṃ nārhati samānadharmābhāvāt viṣayatvābhāvādāropāyogyatvāt svaprakāśatvād viṣayaḥ sarvathā śuddha iti kathaṃ tatrānyathābuddhiriti cet tatrāha martyātmāna iti, na hyatra teṣāṃ buddhiviṣayaṃ spṛśati kintu madhyamamevāvalambate yathā bhramadṛṣṭerbhū myādayaḥ, na hi kadācidapi bhūmyādīnāmāvartosti, atontaraiva dṛṣṭibhramaṇaṃ svādhikārādāropyate, viṣayadharmīṇāṃ hetutve rajatabhramavadanyaḥ syāt tasyāpi kālāntare syāt, ata eva te mānuṣabhāvenaiva vyāptā manuṣyā eva vayamiti manyamānā bhagavantamapi tathaiva manyante, yathā cauraḥ sarvāneva caurāj jānāti tathā mūrkhā devamapyāgataṃ svasamānameva manyante, yathā vyādhastapasvinaṃ, itaravailakṣaṇyājñānāt, tasmāt svadoṣādeva nirguṣṭe viṣayenyathāsphūrtiḥ, ata ete martyātmāna ātmānamapi martyaṃ kṛtavantaḥ paramātmanastathākaraṇe kaḥ prayāsaḥ ? ato bhagavacchāstraṃ dṛṣṭvāpi na menire nāṅgīkṛtavantaḥ |
na jānane ke kāraṇa ve jīva ko martya mānate the ||

Linked texts (1)