Pramāṇa · Search · About · API

Bhagavatapurana 3.24

Bhāgavatacandrikā 3.24

Language
Sanskrit

3.24

vīra0 pralayasya mānaṃ vaividhyaṃ, mānaṃ viśinaṣṭi - kālasyeti| īśvarasya rūpaṃ śarīraṃ tasya kālasya gatiṃ pravṛttiṃ brūhīti sambandhaḥ mahātmana iti asya 'thye'pi 'śeṣaṣaṇāmamarthyādīśvarasyaiva viśeṣaṇam |
tatra tāvadyugadharmānāha - kṛta ityādinā yannāmadheyamityataḥ prāktanena| catvāraḥ pādāḥ yasya sa catuṣpāddharmaḥ, tajjanaiḥ kṛtayugajanaiḥ dhṛtaḥ pravarttate, ke punaste pādāḥ ityata āha - satyamiti| he nṛpa! vibhoḥ pūrṇasya dharmasya |
kārtayugān janān varṇayati - santuṣṭā iti| asya daivālabdhenetyādiḥ| karuṇāḥ paraduḥkhanirācikīrṣavaḥ bhūtamaitrīyuktāḥ, titikṣavaḥ dvandvasahiṣṇavaḥ, samadṛśaḥ jātiguṇādināgatamyānyādareṇa sarvasya śrībhagavadātmakatvadarśanāḥ, śramaṇāḥ tapaścaryādiprayuktakāyakleśayuktāḥ, nanu sarvepyevaṃ vidhāścenmuktā eva syuriti na yugāntarapravṛttirityāśaṅkya vyāvṛtaye prāyaśa ityuktaṃ evaṃ vidhā ityarthaḥ |
tretāyāmiti| adharmasya pādairanṛtādibhirdharmasya pādānāṃ turyāśaḥ śanai rhīyate pratipādaṃ caturthāṃśaḥ kṣīyate, asantoṣeti chedaḥ| vigrahaḥ bhūtavirodhaḥ krameṇaitaiḥ satyādīnāṃ turīyāṃśāḥ hīyanta ityarthaḥ |
tātkālikān janān āha - tadeti | na lampaṭāḥ nātīva viṣayalolupāḥ brahmottarā brāhmaṇādhikāḥ trayīvṛddhāḥ vaidikakarmavṛddhāḥ |
dvāpare yuge adharmasya lakṣaṇaiścihaiḥ pādairiti yāvat, hiṃsādibhiścaturbhirdharmasya pādeṣu ardhaṃ ardhaṃ hrasati hiṃsā'tuṣṭyanṛtadveṣairiti kramo na vivakṣitaḥ, anṛtena satyaṃ, hiṃsayā dayā, asantoṣeṇa tapaḥ, vigraheṇa dānaṃ, iti yathārhaṃ yojyam |
tādātmika janānāha - yaśasvina iti | mahāśīlāḥ mahāyajñānuṣṭhānaśīlāḥ, mahāśrotriyāḥ, kṣatradvijottamāḥ kṣatriya brāhmaṇapradhānāḥ |
kalāviti | eva magre'pyanuktamapyavagantavyam | dharmahetūnāṃ dharmapādānāṃ turyāṃśaḥ kalāvavaśiṣyate so'pi edhamānaiḥ vardhamānaiḥ adharmasya hetubhiḥ pādairaharahaḥ kṣīyamāṇo'nte sāvaśeṣaṃ vinaṅkṣyati |

Linked texts (1)