Lingapurana 2.28
Liṅgapurāṇa 2.28
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.28.96 — 1 part
2.28.1
sūta uvāca
snātvā devaṃ namaskṛtya devadevamumāpatim /
divyena cakṣuṣārudrāṃ nīlalohitamīśvaram //
2.28.2
dṛṣṭvā tuṣṭāva varadaṃ rudrādhyāyena śaṅkaram /
devo 'pi tuṣṭyā nirvāṇaṃ rājyānte karmaṇaiva tu //
2.28.3
tavā stīti sakṛccoktvā tatraivāntaradhīyata /
svāyaṃbhuvo manurdevaṃ namaskṛtya vṛṣadhvajam //
2.28.4
āruroha mahāmeruṃ mahāvṛṣamiveśvaraḥ /
tatra devaṃ hiramyābhaṃ yogaiśvaryasamanvitam //
2.28.5
sanatkumāraṃ varadamapaśyadbrahmaṇaḥ sutam /
namaścakāra varadaṃ brahmaṇyaṃ brahmarūpiṇam //
2.28.6
kṛtāñjalipuṭo bhūtvā tuṣṭāva ca mahādyutiḥ /
so 'pi dṛṣṭvā manuṃ devo hṛṣṭaromābhavanmuniḥ //
2.28.7
sanatkumāraḥ prāhedaṃ ghṛṇayā ca ghṛṇānidhe /
sanatkumāra uvāca
dṛṣṭvā sarveśvarācchāntācchaṅkarānnīlalohitāt //
2.28.8
labdhvābhiṣekaṃ saṃprāpto vivakṣurvada yadyapi /
tasya tadvacanaṃ śrutvā praṇipatya kṛtāñjaliḥ //
2.28.9
vijñāpayāmāsa kathaṃ karmaṇā nirvṛtirvibho /
vaktumarhasi cāsmākaṃ karmaṇā kevalena ca //
2.28.10
jñānena nirvṛtiḥ siddhā vibho miśreṇa vā kkacit /
atha tasya vacaḥ śrutvā śrutisāravidāṃ nidhiḥ //
2.28.11
sanatkumāro bhagavānkarmaṇā nirvṛtiṅkramāt /
miśreṇa ca kramādeva kṣaṇājjñānena vai mune //
2.28.12
purāmānena coṣṭratvamagamaṃ nandinaḥ prabhoḥ /
śāpātpunaḥ prasādāddhi śivamabhyarcya śaṅkaram //
2.28.13
prasādānnandinastasya karmaṇaiva sutohyaham /
śrutvottamāṃ gatiṃ divyāmavasthāṃ prāptavānaham //
2.28.14
śivārcanaprakāreṇa śivadharmeṇa nānyathā /
rājñāṃ ṣoḍaśadānāni nandinā kathitāni ca //
2.28.15
dharmakāmārthamuktyarthaṃ karmaṇaiva mahātmanā /
tulādirohaṇādyāni śṛṇu tāni yatātatham //
2.28.16
grahaṇādiṣu kāleṣu śubhadeśeṣu śobhanam /
viṃśaddhastapramāṇena maṇḍapaṃ kūṭameva ca //
2.28.17
yathāṣṭādaśahastena kalāhastena vā punaḥ /
kṛtvā vediṃ tathā madhye navahastapramāṇataḥ //
2.28.18
aṣṭahastena vā kāryā saptahastena vā punaḥ /
dvihastā sārdhahastā vā vedikā cātiśobhanā //
2.28.19
dvādaśastaṃbhasaṃyuktā sādhuramyā bhramantikā /
parito nava kuṇḍāni caturasrāṇi kārayet //
2.28.20
endrikeśānayormadhye pradhānaṃ brahmaṇaḥ sutā /
athavā caturasraṃ ca yonyākāramataḥ param //
2.28.21
strīṇāṃ kuṇḍāni viprendrā yonyākārāṇi kārayet /
ardhacandraṃ trikoṇaṃ ca vartulaṃ kuṇḍameva ca //
2.28.22
ṣaḍasraṃ sarvato vāpi trikoṇaṃ padmasannibham /
aṣṭāsraṃ sarvamāne tu sthaṇḍilaṃ kevalaṃ tu vā //
2.28.23
caturdvārasamopetaṃ catustoraṇabhūṣitam /
diggajāṣṭakasaṃyuktaṃ darbhamālāsamāvṛtam //
2.28.24
aṣṭamaṅgalasaṃyuktaṃ vitānopariśobhitam /
tulāstaṃbhadrumāścātra bilvādīni viśeṣataḥ //
2.28.25
bilvāśvatthapalāśādyāḥ kevalaṃ khādiraṃ tu vā /
yena staṃbhaḥ kṛtaḥ pūrvaṃ tena sarvaṃ tu kārayet //
2.28.26
athavā miśramārgeṇa veṇunā vā prakalpayet /
aṣṭahastapramāṇaṃ tu hastadvayasamāyutam //
2.28.27
tulāstaṃbhasya viṣkaṃbho 'nāhatastriguṇomataḥ /
dvyaṅgulena vihīnaṃ tu suvṛttaṃ nirvraṇaṃ tathā //
2.28.28
ubhayorantaraṃ caiva ṣaḍḍhastaṃ nṛpate smṛtam /
dvoyaścaturhastakṛtamantaraṃ staṃbhayorapi //
2.28.29
ṣaḍastamantaraṃ jñeyaṃ staṃbhayorupari sthitam /
vitāstimātraṃ vistāro viṣkaṃbhastāvaduttaram //
2.28.30
staṃbhayostu pramāṇena uttaradvārasammitam /
ṣaṭtriṃśanmātrasaṃyuktaṃ vyāyāmaṃ tu tulātmakam //
2.28.31
viṣkaṃbhamaṣṭamātraṃ tu yavapaṇṭakasaṃyutam /
ṣaṭtriṃśanmātranābhaṃ syānnirmāṇādvartulaṃ śubham //
2.28.32
agre mūle ca madhye ca hemapaṭṭena bandayet /
paṭṭamadhye prakartavyamavalaṃbanakatrayam //
2.28.33
tāmreṇa ca prakartavyamavalaṃbanakatrayam /
āreṇa vā prakartavyamāyasaṃ naiva kārayet //
2.28.34
madhye cordhvamukhaṃ kāryamavalaṃbaḥ suśobhanaḥ /
raśmibhistoraṇāgre vā bandhayecca vidhānataḥ //
2.28.35
jihvāmekāṃ tulāmadhye tāreṇaṃ tu vidhīyate /
uttarasya ca madhye ca śaṅkuṃ dṛḍhamanuttamam //
2.28.36
vitānenopari cchādya dṛḍhaṃ samyakprayojayet /
saṃkoḥ suṣirasaṃpannaṃ valayaṃ kārayenmune //
2.28.37
tulāmadhye vitānena tulayālaṃbake tathā /
valayena prayoktavyaṃ kuṇḍalaṃ vāvalaṃbanam //
2.28.38
sudṛḍhaṃ ca tulāmadhye navamāṅgulamānataḥ /
paṭṭasyaiva tu vistāraṃ pañcamātrapramāṇataḥ //
2.28.39
aparau sudṛḍhau piṇḍau śubhadravyeṇa kārayet /
śikyādhastātprakartavyau pañcaprādeśa vistarau /
sahasreṇa tu kartavyau palānāṃ dhārakāvubhau //
2.28.40
śataṣṭakena vā kuryātpalaiḥ ṣaṭśatameva vā /
catustālaṃ ca kartavyo vistāromadyamastathā //
2.28.41
sārdhatritālavistāraḥ kalaśasya vidhiyate /
badhnīyātpañcapātraṃ tu trimātraṃ ṣaṭkamucyate //
2.28.42
caturdvārasamopetaṃ dvāramaṅgulamātrakam /
kuṇḍalaiśca samopetaiḥ śuklaśuddhasamanvitaiḥ //
2.28.43
kuṇḍalekuṇḍale kāryaṃ śṛṅkhalāparimaṇḍalam /
śṛṅkhalādhāravalayamavalaṃ bena yojayet //
2.28.44
prādeśaṃ vā caturmātraṃ bhūmestyaktvāvalaṃbayet /
ghaṭau puruṣamātrau tu kartavyau śobhanāvubhau //
2.28.45
tau vālukābhiḥ saṃpūrya śivaṃ tatra viniḥkṣipet /
dvihastamātramavaṭe sthāpanīyau prayatnataḥ //
2.28.46
niḥśeṣaṃ pūrayodvidvānvālukābhiḥ samantataḥ /
yena niścalatāṃ gacchettena mārgeṇa kārayet //
2.28.47
śrūyatāṃ paramaṃ guhyaṃ vedikoparimaṇḍalam /
aṣṭamāṅgulasaṃyuktaṃ maṅgalākuraśobhitam //
2.28.48
phalapuṣpasamākīrṇaṃ dhūpadīpasamanvitam /
vedimadhye prakartavyaṃ darpaṇodarasannibham //
2.28.49
ālikhenmaṇḍalaṃ pūrvaṃ caturdvārasamanvitam /
śobhopaśobhāsaṃpannaṃ karṇikākesarānvitam //
2.28.50
varṇajātisamopetaṃ pañcavarṇaṃ tu kārayet /
vajraṃ prāgantare bhāge āgneyyāṃ śaktimujjvalām //
2.28.51
ālikheddakṣiṇe daṇḍaṃ nairṛtyāṃ khaṅgamālikhet /
pāśaśca vāruṇe lekhyo dhvajaṃ vai vāyugocare //
2.28.52
kauberyāṃ tu gadā lekhyā aiśānyāṃ śūlamālikhet /
śūlasya vāmadeśena cakraṃ padmaṃ tu dakṣiṇe //
2.28.53
evaṃ likhitvā paścācca homakarmasamācaret /
pradhānahomaṃ gāyatryā svāhā śakraāya vahneye //
2.28.54
yamāya rākṣaseśāya varuṇāya ca vāyave /
kuberāyeśvarāyātha viṣṇave brahmaṇe punaḥ //
2.28.55
svāhāntaṃ praṇavenaiva hotavyaṃ vidhipūrvakam /
svaśākhāgnimukhenaiva jayādipratisaṃyutam //
2.28.56
sviṣṭāntaṃ sarvakāryāṇi kārayedvidhivattadā /
sarvahomāgrahome ca samitpālāśamucyate /
ekaviṃśatisaṃkhyātaṃ mantreṇānena homayet //
2.28.57
ayantaidhmaātmājātavedastene dhyasvavardhasvaceddhavardhayacāsmānprajayāpaśubhirbrahmavarcasenānnādyenasamedhayasvāhā bhūḥ svāhā bhuvaḥsvāhā svaḥ svāhā bhūrbhuvaḥ svastathaiva ca /
samiddhomaśca caruṇā ghṛtasya ca yathākramam /
śuklānnapāyasaṃ caiva mudgānnaṃ caravaḥ smṛtāḥ //
2.28.58
sahasraṃ vā tadardhaṃ vā śatamaṣṭottaraṃ tu vā //
2.28.59
agna āyūṃṣi pavasa āsuvorjamiṣaṃ ca naḥ /
arobādhasvaducchanām /
agnirṛṣiḥ pavamānaḥ pāñcajanyaḥ purohitaḥ /
tamīmahe mahāgayam /
agne pavasva svapā asme varcaḥ suvīryam /
dadhadrayiṃ mayi poṣam /
prajāpate na tvadetānyanyo viśvājātāni paritā babhūva /
yatkāmāste juhumastanno astu vayaṃ syāma patayo rayīṇām /
gāyatryā ca pradhānasya samiddhomastathaiva va /
caruṇā ca tathājyasya śakradīnāṃ ca homayet //
2.28.60
vajrādīnāṃ ca hotavyaṃ sahasrārdhaṃ tataḥ kramāt /
brahma jajñeti mantreṇa brahmaṇe viṣṇave punaḥ //
2.28.61
nārāyaṇāya vidmahe vāsu devāya dhīmahi /
tanno viṣṇuḥ pracodayāt /
ayaṃ viśeṣaḥ kathito homamārgaḥ suśobhanaḥ /
dūrvayā kṣīrayuktena pañcaviṃśatpṛthakpṛthak //
2.28.62
tryaṃbakaṃ yajāmahe sugandhiṃ puṣṭivardhanam /
urvārukam iva bandhanān mṛtyormukṣayi māmṛtāt //
2.28.63
dūrvāhomaḥ praśasto 'yaṃ vāsuhomaśca sarvathā /
prāyaścittamaghoreṇa sarpiṣā ca śataṃśatam //
2.28.64
brahmāṇaṃ dakṣiṇe vāme viṣṇuṃ viśvaguruṃ śivam /
madhye devyā samaṃ jñeyamindrādigaṇasaṃvṛtam //
2.28.65
ādityaṃ bhāskaraṃ bhānuṃ raviṃ devaṃ divākaram /
uṣāṃ prabhāṃ tathā prajñāṃ saṃdhyāṃ sāvitrimeva ca //
2.28.66
pañcaprakāravidhinā khakholkāya mahātmane /
viṣṭarāṃ subhagāṃ caiva vardhanīṃ ca pradakṣiṇām //
2.28.67
āpyāyanīṃ ca saṃpūjya devī padmāsane ravim /
prabhūtaṃ vātha kartavyaṃ vimalaṃ dakṣiṇe tathā //
2.28.68
sāraṃ paścimabhāge ca ārādhyaṃ cottare yajet /
madhye sukhaṃ vijānīyātkesareṣu yathākramam //
2.28.69
dīptāṃ sūkṣmāṃ jayāṃ bhadrāṃ vibhūtiṃ vimalāṃ kramāt /
amoghāṃ vidyutāṃ caiva madhyataḥ sarvatomukhīm //
2.28.70
somamaṅgārakaṃ caiva budhaṃ gurumanukramāt /
bhārgavaṃ ca tathā mandaṃ rāhuṃ ketuṃ tathaiva ca //
2.28.71
pūjayeddhomayedevaṃ dāpayecca viśeṣataḥ /
yogino bhojayettatra śivatattvaikapāragān //
2.28.72
divyādhyayanasaṃpannānkṛtvaivaṃ vidhivistaram /
home pravartamāne ca pūrvādiksthānamadhyame //
2.28.73
ārohayedvidhānena rudrādhyāyena vai nṛpam /
dārayettatra bhūpālaṃ ghaṭikaikāṃ vidānataḥ //
2.28.74
yajamāno japenmantraṃ rudragāyatrisaṃjñakam /
ghaṭikārdhaṃ tadardhaṃ vā tatraivāsanāmārabhet //
2.28.75
ālokya vāruṇaṃ dhīmānkūrcahastaḥ samāhitaḥ /
nṛpaśca bhūṣaṇairyuktaḥ khaḍgakheṭakadhārakaḥ //
2.28.76
svastirityādibhiścādāvante caiva viśeṣataḥ /
puṇyāhaṃ brāhmaṇaiḥ kāryaṃ vedavedāṅgapāragaiḥ //
2.28.77
jayamaṅgalaśabdādibrahmaghoṣaiḥ suśobhanaiḥ /
nṛtyavādyādibhirgītaiḥ sarvaśobhāsamanvitaiḥ //
2.28.78
svamevaṃ candradigbhāge suvarṇaṃ tatra vikṣipet /
tulādhārau samau vṛttau tulābhāraḥ sadā bhavet //
2.28.79
śataniṣkādhikaṃ śreṣṭhaṃ tadardhaṃ madhyamaṃ smṛtam /
tasyārdhaṃ ca kaniṣṭhaṃ syāttrividhaṃ tatra kalpitam //
2.28.80
vastrayugmamathoṣṇīṣaṃ kuṇḍalaṃ kaṇṭhaśobhanam /
aṅgulībhīṣaṇaṃ caiva maṇibandhasya bhūṣaṇam //
2.28.81
etāni caiva sarvāṇi prāraṃbhe dharmakarmaṇi /
pāśupatavratāyātha bhasmāṅgāya pradāpayet //
2.28.82
pūrvoktabhūṣaṇaṃ sarvaṃ soṣṇīṣaṃ vastrasaṃyutam /
dadyādetatprayoktubhya ācchādanapaṭaṃ budhaḥ //
2.28.83
dakṣiṇāṃ ca śataṃ sārdhaṃ tadardhaṃ vā pradāpayet /
yogināṃ caiva sarveṣāṃ pṛthaṅniṣkaṃ pradāpayet //
2.28.84
yāgopakaraṇaṃ divyamācāryāya pradāpayet /
itareṣāṃ yatīnāṃ tu pṛthaṅniṣkaṃ pradāpayet //
2.28.85
tulāroha suvarṇaṃ ca śivāya vinivedayet /
prāsādaṃ maṇḍapaṃ caiva prākāraṃ bhūṣaṇaṃ tathā //
2.28.86
suvarṇapuṣpaṃ paṭahaṃ khaḍgaṃ vai kośameva ca /
kṛtvā dattvā śivāyātha kiñciccheṣaṃ ca buddhimān //
2.28.87
ācāryebhyaḥ pradātavyaṃ bhasmāṅgebhyo viśeṣataḥ /
payasā vātha dadhnā vā sarvadravyairathāpi vā /
brahmakūrcena vā devaṃ pañcagavyena cavā punaḥ //
2.28.88
sahasrakalaśaistatra secayetparameśvaram /
ghṛtena kevalenāpi devadevamumāpatim //
2.28.89
payasā vātha dadhnā vā sarvadravyairathāpi vā /
brahmakūrcena vā devaṃ pañcagavyena vā punaḥ //
2.28.90
gāyatryā caiva gomūtraṃ gomayaṃ praṇavena vā /
āpyāyasveti vai kṣīraṃ dadhikraāvṇoti vai dadhi //
2.28.91
tejosītyājyamīśānamantreṇaivābhiṣecayet /
devasyatvoti deveśaṃ kuśāṃbukalaśena vai //
2.28.92
rudrādhyāyena vā sarvaṃ snāpayetparameśvaram /
sahasrakalaśaṃ śaṃbhornāmnāṃ caiva sahasrakaiḥ //
2.28.93
viṣṇunā kathitairvāpi taṇḍinā kathitaistu vā /
dakṣeṇa munimukhyena kīrtitairathavā punaḥ //
2.28.94
mahāpūjā prakartavyā mahādevasya bhaktitaḥ /
śivārcakāya dātavyā dakṣiṇā svaguroḥ sadā //
2.28.95
dehārṇavaṃ ca sarveṣāṃ dakṣiṇā ca yatākramam /
dīnāndhakṛpaṇānāṃ ca bālavṛddhakṛsāturān //
2.28.96
bhojayecca vidhānena dakṣiṇāmapi dāpayet //
2.28.96.p1
iti śrīliṅgamahāpurāṇe uttarabhāge tulāpuruṣadānavidhāvaṣṭāviṃśattamo 'dhyāyaḥ
Commentaries (1)
- Śivatosaṇī Liṅgapurāṇaṭīkā — Gaṇeśa Bhaṭṭa, Sanskrit
Linked texts (2)
- Dānakhaṇḍa — Hemādri, Sanskrit
- Dānamayūkha — Nīlakaṇṭha Dīkṣita 1600, Sanskrit