Naradapurana 1.112
Nāradapurāṇa 1.112
- Language
- Sanskrit
Contents
- 1.112.63 — 1 part
1.112.1
sanātana uvāca
śṛṇu nārada vakṣyāmi tṛtīyāyā vratāni te /
yāni samyagvidhāyāśu nārī saubhāgyamāpnuyāt //
1.112.2
caitraśuklatṛtīyāyāṃ gaurīṃ kṛtvā sabhartṛkām /
sauvarṇā rājatīṃ vāpi tāmnīṃ vā mṛṇyayīṃ dvija //
1.112.3
abhyarcya gandhapuṣpādyairvastrairābharaṇaiḥ śubhaiḥ /
dūrvākāṇḍaiśca vidhivatsopavāsā tu kanyakā //
1.112.4
varārthinī ca saubhāgyaputrabhartrarthinī tathā /
dvijabhāryā bhartṛmatīḥ kanyakāṃ vā sulakṣaṇāḥ //
1.112.5
siṃdūrāñjanavastrādyaiḥ pratoṣya prītamānasā /
rātrau jāgaraṇaṃ kuryādvratasaṃpūrtikāmyayā //
1.112.6
tatastāṃ pratimāṃ vipra gurave pratipādayet /
dhātujāṃ mṛnmayīṃ vā tu nikṣipecca jalāśaye //
1.112.7
evaṃ dvādaśavarṣāṇi kṛtvā gaurīvrataṃ śubham /
dhenudvādaśasaṃkalpaṃ dadyādutsargasiddhaye //
1.112.8
kimatra bahunoktena gaurī saubhāgyadāyinī /
strīṇāṃ yathā tathā nānyā vidyate bhuvanatraye //
1.112.9
dhanaṃ putrānpatiṃ vidyāmājñāsiddhiṃ yaśaḥ sukham /
labhate sarvameveṣṭaṃ gaurīmabhyarcya bhaktitaḥ //
1.112.10
rādhaśuklatṛtīyā yā sākṣayā parikīrtitā /
tithistrotāyugādyā sā kṛtasyākṣayakāriṇī //
1.112.11
dve śukle dve tathā kṛṣṇe yugādī kavayo viduḥ /
śukle pūrvāhnike grāhye kṛṣṇe caiva tapastatha //
1.112.12
dvāparaṃ hi kalirbhādre pravṛttāni yugāni vai /
tatra rādhatṛtīyāyāṃ śrīsametaṃ jagadgurum //
1.112.13
nārāyaṇaṃ samabhyarcetpuṣpadhūpavilepanaiḥ /
yadvā gaṅgāṃbhasi snāto mucyate sarvakilbiṣaiḥ //
1.112.14
akṣatnaiḥ pūjayedviṣṇuṃ snāyādapyakṣatairnaraḥ /
saktūnsaṃbhojayedviprānsvayamabhyavaharecca tān //
1.112.15
evaṃ kṛtavidhirvipra naro viṣṇuparāyaṇaḥ /
viṣṇulokamavāpnoti sarvadevanamaskṛtaḥ //
1.112.16
atha jyeṣṭhatṛtīyā tu śuklā raṃbheti nāmataḥ /
tasyāṃ sabhāryaṃ vidhivatpūjayedvāhmaṇottamam //
1.112.17
gandhapuṣpāṃśukādyaistu nārī saubhāgyakāmyayā /
raṃbhāvratamidaṃ vipra vidhivatsamupāśritam //
1.112.18
dadāti vittaṃ putrāṃśca matiṃ dharme śubhāvahām /
athāṣāḍhatṛtīyāyāṃ śuklāyāṃ śuklavāsasā //
1.112.19
keśavaṃ tu salakṣmīkaṃ sastrīke tu dvijer'cayet /
bhojanaiḥ surabhīdānairvastraiścāpi vibhūṣaṇaiḥ //
1.112.20
priyervākyairbhṛśaṃ prītā nārī saubhāgyavāñchayā /
samupāsya vrataṃ caitaddhanadhānyasamanvitā //
1.112.21
devadevaprasādena viṣṇulokamavāpnuyāt /
nabhaḥ śuklatṛtīyāyāṃ svarṇagaurīvrataṃ caret //
1.112.22
upacāraiḥ ṣoḍaśabhirbhavānīmabhipūjayet /
putrāndehi dhanaṃ dehi saubhāgyaṃ dehi suvrate //
1.112.23
anyāṃśca sarvakāmānme dehi dehi namo 'stu te /
evaṃ saṃprārthya deveśīṃ bhavānīṃ bhavasaṃyutām //
1.112.24
vratasaṃpūrtikāmā tu vāyanaṃ dāpayettathā /
evaṃ ṣoḍaśavarṣāṇi kṛtvā nārī vrataṃ śubham //
1.112.25
udyāpanaṃ caredbhaktyā vittaśāṭhyavivarjitā /
maṇḍape maṇḍale śuddhe gaṇeśādisurārcanam //
1.112.26
kṛtvā tāmramayaṃ pātraṃ kalaśoparivinyaset /
sauvarṇīṃ pratimāṃ tatra bhavānyāḥ pratipūjayet //
1.112.27
gandhapuṣpādibhiḥ samyak tato homaṃ samācaret /
veṇupātraiḥ ṣoḍaśabhiḥ pakvānnaparipūritaiḥ //
1.112.28
samarpya devyai naivedyaṃ dvijeṣvetannivedayet /
vāyanaṃ ca tataḥ paścāddadyātsaṃbandhibandhuṣu //
1.112.29
pratimāṃ gurave dattvā dvijebhyo dakṣiṇāṃ tathā /
pūrṇaṃ labhetphalaṃ nārī vratācaraṇatatparā //
1.112.30
bhādraśuklatṛtīyāyāṃ vrataṃ vai hāritālakam /
kuryādbhaktyā vidhānena pādyārdhyārcana pūrvakam //
1.112.31
tatastu kāñcane pātre rājate cāpi tāmrake /
vaiṇave mṛnmaye vāpi vinyasyānnaṃ sadakṣiṇam //
1.112.32
saphalaṃ ca savastraṃ ca dvijāya pratipādayet /
tadante pāraṇaṃ kuryādiṣṭabandhujanaiḥ saha //
1.112.33
evaṃ kṛtavratā nārī bhuktvā bhogānmanoramān /
vratasyāsya prabhāveṇa gaurīsahacarībhavet //
1.112.34
saubhāgyadravyavastrāṇi vaṃśapātrāṇi ṣoḍaśa /
dātavyāni prayatnena brāhmaṇebhyo yathāvidhi //
1.112.35
anyebhyo vipravaryebhyo dakṣiṇāṃ ca prayatnataḥ /
bhūyasīṃ ca tato dadyādviprebhyo devituṣṭaye //
1.112.36
evaṃ yā kurute nārī vrataṃ saubhāgyavarddhanam /
sā tu devīprasādena saubhāgyaṃ labhate dhruvam //
1.112.37
yadā tṛtīyā bhādre tu hastarkṣasahitā bhavet /
hastagaurīvrataṃ nāma taduddiṣṭaṃ hi śauriṇā //
1.112.38
tathā koṭīśvarī nāma vrataṃ proktaṃ pinākinā /
lakṣeśvarī caiva tathā tadvidhānamudīryate //
1.112.39
asyāṃ vrataṃ tu saṃgrāhyaṃ yāvadvarṣacatuṣṭayam /
upavāsena kartavyaṃ varṣe varṣe tu nārada //
1.112.40
akhaṇḍānāṃ taṇḍulānāṃ tilānāṃ vā munīsvara /
lakṣamekaṃ viśodhyātha kṣipetpayasi saṃsṛte //
1.112.41
tatpakkena tu nirmāya devyā mūrtiṃ suśomanām /
prakare gandhapuṣpāṇāṃ puṣpamālāvibhūṣitām //
1.112.42
saṃsthāpya pārvatīṃ tatra pūjayedbhaktibhāvitaḥ /
gandhaiḥ puṣpaistathā dhūpairdīpairnaivedyavistaraiḥ //
1.112.43
vividhaiśca phalairvipra namaskṛtya kṣamāpayet /
tato visarjayaddevīṃ jalamadhye 'tha dakṣiṇām //
1.112.44
dattvā vidhijñaviprebhyo bhuñjīyācca pare dine /
iti te kathitaṃ vipra koṭilakṣeśvarīvratam //
1.112.45
gaurīlokaṃ prayātyante vratasyāsya prabhāvataḥ /
iṣaśuklatṛtīyāyāṃ bṛbadgaurīvrataṃ caret //
1.112.46
pañcavarṣaṃ vidhānena pūrvoktenaiva nārada /
ācāryaṃ pūjayedante viprānanyāndhanādibhiḥ //
1.112.47
suvāsinīḥ pañca pūjyā vastrālaṅkāracandanaiḥ /
kañcukaiścaiva tāṭaṅkaiḥ kaṇṭhasūtrairharipriyāḥ //
1.112.48
vaṃśapātrāṇi pañcaiva sūtraiḥ saṃveṣṭitāni ca /
siṃdūraṃ jīrakaṃ caiva saubhāgyadravyasaṃyutam //
1.112.49
godhīmapiṣṭajātaṃ ca navāpūpaṃ phalā dikam /
vāyanāni ca pañcaiva tābhyo dadyācca bhojayet //
1.112.50
arghaṃ dattvā vāyanāni paścādbhuñjīta vāgyatā /
tatphalaṃ dhārayetkaṇṭhe sarvakāmasamṛddhaye //
1.112.51
tataḥ prātaḥ samutthāya sālaṅkārā sakhījanaiḥ /
gītavādyayutā nadyāṃ gaurīṃ tāṃ tu visarjayet //
1.112.52
āhūtāsi mayābhadre pūjitā ca yathā vidhi /
mama saubhāgyadānāya yatheṣṭaṃ gamyatāṃ tvayā //
1.112.53
evaṃ kṛtvā vrataṃ bhaktyā dvija devīprasādataḥ /
bhuktvā bhogāṃstu dehānte gaurīlokamavāpnuyāt //
1.112.54
ūrjaśuklatṛtīyāyāṃ viṣṇugaurīvrataṃ caret /
pūjayitvā jagadvandyāmupacāraiḥ pṛthagvidhaiḥ //
1.112.55
suvāsinīṃ bhojayitvā maṅgaladravyapūjitām /
visarjayetpraṇamyaināṃ viṣṇugaurīpratuṣṭaye //
1.112.56
mārgaśuklatṛtīyāyāṃ haragaurīvrataṃ śubham /
kṛtvā pūrvavidhānena pūjayejjagadaṃbikām //
1.112.57
etadvrataprabhāveṇa bhuktvā bhogānmanoramān /
devīlokaṃ samāsādya modate ca tayā saha //
1.112.58
pauṣaśuklatṛtīyāyāṃ brahmagaurīvrataṃ caret /
pūrvoktena vidhānena pūjitāpi dvijottama //
1.112.59
brahmagaurīprasādena modate tatra saṃgatā /
māghaśuklatṛtīyāyāṃ pūjyā saubhāgyasuṃdarī //
1.112.60
pūrvoktena vidhānena nālikerārghyadānataḥ /
prasannā diśati svīyaṃ lokaṃ tu vratatoṣitā //
1.112.61
phaālgunasya site pakṣe tṛtīyā kulasaukhyadā /
pūjitā gandhapuṣpādyaiḥ sarvamaṅgaladā bhavet //
1.112.62
sarvāsu ca tṛtīyāsu vidhiḥ sādhāraṇo mune /
devīpūjā viprapūjā dānaṃ homo visarjanam //
1.112.63
ityevaṃ kathitānīha tṛtīyāyā vratāni te /
bhaktyā kṛtāni ceṣṭāṃstu kāmāndardyumanogatān //
1.112.63.p1
iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne caturthapāde dvādaśamāsatṛtīyāvratakathanaṃ nāma dvādaśādhikaśatatamo 'dhyāyaḥ
Linked texts (7)
- Bhagavantabhāskara — Nīlakaṇṭha Dīkṣita 1625, Sanskrit
- Vratakhaṇḍa — Hemādri, Sanskrit
- Smṛtikaustubha — Anantadeva 1638, Sanskrit
- Saṃvatsaradīdhiti — Anantadeva 1650, Sanskrit
- Abdadīdhiti — Anantadeva 1645, Sanskrit
- Kālamayūkha — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit
- Nṛsiṃhaprasāda — Dalapatirāja 1511, Sanskrit