Naradapurana 1.116
Nāradapurāṇa 1.116
- Language
- Sanskrit
Contents
1.116.1
sanātana uvāca
śṛṇu nārada vakṣyāmi saptamyāste vratānyaham /
yāni kṛtvā naro bhaktyā sūryasāyujyamāpnuyāt //
1.116.2
caitre tu śuklasaptamyāṃ bahiḥ snānaṃ samācaret /
sthaṇḍile gomayālipte gauramṛttikayāstṛte //
1.116.3
likhitvāṣṭadalaṃ padmaṃ karṇikāyāṃ vibhāvam /
vinyasetpūrvapatre tu devau dvau kṛtadhātukau //
1.116.4
āgneyaṃ ca nyasenpatre gandharvauṃ kṛtakārakau /
dakṣiṇe ca nyasetpatre tathaiva rākṣasadvayam //
1.116.5
ākṛtau dvau nyasetpatre nairṛte munisattama /
kādraveyau mahānāgau paścime kṛtacārakau //
1.116.6
vāyavya yātudhānau dvau uttare ca ṛṣidvayam /
aiśānye vinyasetpatpe grahameko dvijottama //
1.116.7
teṣāṃ saṃpūjanaṃ kāryaṃ gandhamālyānulepanaiḥ /
dīpairdhūpaiḥ sanaivedyaistāṃbūlakramukādibhiḥ //
1.116.8
evaṃ saṃpūjya homaṃ tu ghṛtenāṣṭaśataṃ caret /
sūryasyāṣṭāṣṭa cānyeṣāṃ pradadyādāhutīḥ kramāt //
1.116.9
nāmamantreṇa vedyāṃ vā tataḥ pūrṇāhutiṃ dadet /
dakṣiṇā ca tato deyā dvijebhyaḥ śaktito dvija //
1.116.10
etatkṛtvā vidhaānaṃ tu sarvasaukhyamavāpnuyāt /
dehānte maṇḍalaṃ bhānorbhattvā gacchetparaṃ padam //
1.116.11
vaiśākhaśuklasaptamyāṃ jahnunā jāhnavī svayam /
krodhātpītā punastyaktā karṇarandhrāttu dakṣiṇāt //
1.116.12
tāṃ tatra pūjayetsnātvā pratyūṣe vimale jale /
gandhapuṣpākṣatādyaiśca sarvairevopacārakaiḥ //
1.116.13
tato ghaṭasahasraṃ tu deyaṃ gaṅgāvrate tvidam /
bhaktyā kṛtaṃ saptakulaṃ nayetsvargamasaṃśayaḥ //
1.116.14
kamalavratamapyatra proktaṃ tadvidhirucyate /
tilamātraṃ tu sauvarṇaṃ vidhāya kamalaṃ śubham //
1.116.15
vastrayugmāvṛtaṃ kṛtvā gandhadhūpādinārcayet /
namaste padmahastāya namaste viśvadhāriṇe //
1.116.16
divākara namastubhyaṃ prabhākara namo 'stu te /
iti saṃprārthya deveśaṃ sūrye cāstamupāgate //
1.116.17
sodakuṃbhaṃ tu tatpadmaṃ kapilāṃ ca dvijer'payet /
taddine tūpavastavyaṃ bhoktavyaṃ ca pare 'hani //
1.116.18
saṃbhojya brāhmaṇānbhaktyā vratasākalyamāpnuyāt /
nibavrataṃ ca tatreva tadvidhānaṃ śṛṇuṣva me //
1.116.19
niṃbapatraiḥ smṛtā pūjā bhāskarasya dvijottama /
khakholkāyeti mantreṇa praṇavādyena nārada //
1.116.20
niṃbapatraṃ tato 'śnīyācchayedbhūmau ca vāgyataḥ /
dvijānpare 'hni saṃbhojya svayaṃ bhuñjīta bandhubhiḥ //
1.116.21
niṃbapatravrataṃ caitatkartṛāṇāṃ sarvasaukhyadam /
saptamī śarkarākhyaiṣā proktā taccāpi me śṛṇu //
1.116.22
amṛtaṃ pibato hastātsūryasyāmṛtabindavaḥ /
niṣpeturbhuvi cotpannāḥ śālimudgayavekṣavaḥ //
1.116.23
śarkarā ca tatastasmādikṣusārāmṛtopamā /
iṣṭā raverataḥ puṇyā śarkarā havyakavyayoḥ //
1.116.24
śarkarāsaptamī caiva vājimedhapalapradā /
sarvaduḥkhopaśamanī putrasaṃtativardhinī //
1.116.25
asyāntu śarkarādānaṃ śarkarābhojanaṃ tathā /
kartavyaṃ hi prayatnena vratame tadravipriyam //
1.116.26
yaḥ kuryātparāyā bhaktyā sa vai sadgatimāpnuyāt /
jyeṣṭhe tu śuklasaptamyāṃ jāta indro raviḥ svayam //
1.116.27
taṃ saṃpūjya vidhānena sopavāso jitendriyaḥ /
svargatiṃ labhate vipra devendrasya prasādataḥ //
1.116.28
āṣāḍhaśuklasaptamyāṃ vivasvānnāma bhāskaraḥ /
jātastaṃ tatra saṃprārcya gandhapuṣpādibhiḥ pṛthak //
1.116.29
labhate sūryasāyujyaṃ viprendrātra na saṃśayaḥ /
śrāvaṇe śuklasaptamyāmavyaṅgākhyaṃ vrataṃ śubham //
1.116.29.p1
kārpāsaṃ tu caturhastaṃ sārddha vastraṃ hi gopateḥ ///
1.116.30
pūjānte prītaye deyaṃ vratametacchubhāvaham //
1.116.31
yadi ceddhastayukteyaṃ tadā syātpāpanāśinī /
asyāṃ dānaṃ japo homaḥ sarvaṃ cākṣayyatāṃ vrajet //
1.116.32
bhādre tu śuklasaptamyāmamuktābharaṇavratam /
somasya tu maheśasya pūjanaṃ cātra kīrtitam //
1.116.33
gaṅgādibhiḥ ṣoḍaśabhirupacāraiḥ samarcanam /
prārthya praṇamya visṛjetsarvakāmasamṛddhaye //
1.116.34
phalasaptamikā ceyaṃ tadvidhānamudīryate /
nālikeraṃ ca vṛntākaṃ nāraṅgaṃ bījapūrakam //
1.116.35
kūṣmāṇḍaṃ bṛhatīpūgamiti sapta phalāni vai /
mahādevasya purato vinyasyāparadorakam //
1.116.36
saptatantukṛtaṃ saptagranthiyuktaṃ dvijottama /
saṃpūjya parayā bhaktyā dhārayedvāmake kare //
1.116.37
strī naro dakṣiṇe caiva yāvadvarṣaṃ samāpyate /
saṃbhojya viprānsaptaiva pāyasena visṛjyasa tān //
1.116.38
svayaṃ bhuñjīta matimān vratasaṃpūrtihetave /
phalāni tāni deyāni saptasvapi dvijeṣu ca //
1.116.39
evaṃ tu sapta varṣāṇi kṛtvopāsya yathāvidhi /
sāyujyaṃ labhate vipra mahādevasya tadvratī //
1.116.40
āśvine śuklapakṣe tu vijñeyā śubhasaptamī /
tasyāṃ kṛtasnānapūjo vācayitvā dvijottamān //
1.116.41
ārabhya kapilāṅgāṃ ca saṃpūjya prārthayettataḥ /
tvāmahaṃ dadmi kalyāṇi prīyatāmaryamā svayam //
1.116.42
pālaya tvaṃ jagatkatsnaṃ yato 'si dharmasambhavā /
ityuktvā vedaviduṣe dattvā kṛtvā ca dakṣiṇām //
1.116.43
namaskṛtya svayaṃ vipra visṛjetprāśayetvaravayam /
pacagavyaṃ vrataṃ cetthaṃ vidhāya śvo dvijottamān //
1.116.44
bhojayitvā svayaṃ cādyāttadannaṃ dvijaśeṣitam /
kṛtaṃ hyetadgataṃ vipra subhāṣyaṃ śraddhayānvitaḥ //
1.116.45
devadevaprasādena bhuktimuktimavāpnuyāt /
atha kārtikaśuklāyāṃ śākākhyaṃ saptamīvratam //
1.116.46
tasyāṃ tu saptaśākānisasvarṇakamalāni ca /
pradadyātsaptaviprebhyaḥ śākāhārastataḥ svayam //
1.116.47
dvitīye 'hni dvijānbhojya datvā tebhyo 'nnadakṣiṇām /
visṛjya bandhubhiḥ sārddhaṃ svayaṃ bhuñjīta vāgyataḥ //
1.116.48
mārgasya sitasaptamyāṃ mitravratamudāhṛtam /
yadviṣṇordakṣiṇaṃ netraṃ tadeva kṛtavāniha //
1.116.49
adityāṃ kaśyapājjajñe mitro nāmā divākaraḥ /
ato 'syāṃ pūjanaṃ tasya yathoktavidhinā dvija //
1.116.50
kṛtvā dvijānbhojayitvā saptaiva madhurādinā /
suvarṇadakṣiṇāṃ datvā visṛjyāśnīta ca svayam //
1.116.51
kṛtvaitadvidhinā lokaṃ sṛryyasya vrajati dhruvam /
dvijobrāhmaṃ tathā śūdraḥ satkulejanma cāpnuyāt //
1.116.52
pauṣasya śuklasaptamyāṃ vrataṃ cābhayasaṃjñitam /
upoṣya bhānuṃ triḥsandhyaṃ samabhyarcya dharāsthitaḥ //
1.116.53
kṣīrasiktānnasaṃbaddhaṃ modakaṃ prasthasaṃmitam /
dvijāya datvā bhojyānyānsaptāṣṭabhyaśca dakṣiṇām //
1.116.54
pṛthavī vā suvarṇaṃ vā visṛjyāśnīta ca svayam /
abhayākhyaṃ vrataṃ tvetatsarvasyābhayadaṃ smṛtam //
1.116.55
mārtaṇḍākhyaṃ vrataṃ nāma kathayanti dvijāḥ pare /
ekameveti ca proktamekadaivatayā budhaiḥ //
1.116.56
māghe tu kṛṣṇasaptamyāṃ vrataṃ sarvāptisaṃjñakam /
samupoṣya dine tasminsampūjyādityabimbakam //
1.116.57
sauvarṇaṃ gandhapuṣpādyaiḥ kṛtvā rātrau ca jāgaram /
pare 'hni viprānsambhojya pāyasena tu sapta vai //
1.116.58
dakṣiṇāṃ nālikerāṇi tebhyo datvā guruṃ tataḥ /
sauvarṇaṃ tu raverbimbaṃ yuktaṃ dakṣiṇayā nyayā //
1.116.59
samarpya ca bhṛśaṃ prārthya visṛjyādyātsvayaṃ tataḥ /
etatsarvāptidaṃ nāma saṃproktaṃ sārvakāmikam //
1.116.60
vratasyāsya prabhāveṇa dvaitaṃ sidhyeddhi sarvathā /
māghasya śuklasaptamyāmacalākhyaṃ vrataṃ smṛtam //
1.116.61
trilocanajayantīyaṃ sarvapāpaharā smṛtā /
rathākhyā saptamī ceyaṃ cakravartitvadāyinī //
1.116.62
asyāṃ samarcya savituḥ pratimāṃ tu haimīṃ haimāśvayuktarathagāṃ tu dadetsahebhām /
yo bhāvabhaktisahitaḥ sa gato hi lokaṃ śambhoḥ sa modata ihāpi ca bhuktabhogaḥ //
1.116.63
bhāskarī saptamī ceyaṃ koṭibhāsvadgrahopamā /
aruṇodayavelāyāmasyāṃ snānaṃ vidhīyate //
1.116.64
arkasya ca badaryāśca sapta sapta dalāni vai /
nidhāya śirasi snāyātsaptajanmāghaśāntaye //
1.116.65
putrapradaṃ vrataṃ cātra prāhādityaḥ svayaṃ prabhuḥ /
yo māghasitaptamyāṃ pūjayenmāṃ vidhānataḥ //
1.116.66
tasyāhaṃ putratāṃ yāsye svāṃśena bhṛśatoṣitaḥ /
tasmājjitendriyo bhūtvā samupoṣya divāniśam //
1.116.67
pūjayedapare cāhni homaṃ kṛtvā dvijāṃ stataḥ /
dadhyodanena payasā pāyasena ca bhojayet //
1.116.68
anena vidhinā yamtu kurute putrasaptamīḥ /
labhate sa tu satputraṃ cirāyuṣamanāmayam //
1.116.68.p1
tapasyaśuklasaptamyāṃ vratamarkapuṭaṃ caret //
1.116.69
arkapatrairyajedarkamarkapatrāṇi cāśnuyāt //
1.116.70
arkanāma japecchaśvaditthaṃ cārkapuṭavratam /
dhanadaṃ putradaṃ caitatsarvapāpapraṇāśanam //
1.116.71
trivargadāmiti prāhuḥ kecidetadvataṃ dvija /
yajñavrataṃ tathāpyanye vidhivaddhomakarmaṇā //
1.116.72
sarvāsu sarvamāseṣu saptamīṣu dvijottamaḥ /
bhāskarārādhanaṃ proktaṃ sarvakāmikamityalam //
1.116.72.p1
iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne caturthapāde dvādaśamāsasthitasappamīvratanirūpaṇaṃ nāma ṣoḍaśādhikaśatatamo 'dhyāyaḥ
Linked texts (10)
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Brahmavaivartapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Śāktapramoda — Sanskrit
- Bṛhatparāśarahorāśāstra — Parāśara, Sanskrit
- Jayasīṃhakalpadruma — Ratnākara 1688, Sanskrit
- Vratakhaṇḍa — Hemādri, Sanskrit
- Bhagavantabhāskara — Nīlakaṇṭha Dīkṣita 1625, Sanskrit
- Vratakāṇḍa — Lakṣmīdhara, Sanskrit
- Kālamayūkha — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit
- Tithyarka — Divākarabhaṭṭa 1658, Sanskrit