Naradapurana 1.123
Nāradapurāṇa 1.123
- Language
- Sanskrit
Contents
- 1.123.79 — 1 part
1.123.1
sanātana uvāca
śṛṇu nārada vakṣyāmi caturdaśyā vratāni te /
yāni kṛtvā naro loke sarvānkāmānavāpnuyāt //
1.123.2
caitraśukla caturdaśyāṃ kuṅkumāgarucandanaiḥ /
gandhādyairvastramaṇibhiḥ kāryāryā mahatī śive //
1.123.3
vitānadhvajachatrāṇi datvā pūjyāśca mātaraḥ /
evaṃ kṛtvārcanaṃ vipra sopavāso 'thavaikabhuk //
1.123.4
aśvamedhādhikaṃ puṇyaṃ labhate mānavo bhuvi /
atraiva damanārcāṃ ca kārayedgandhapuṣpakaiḥ //
1.123.5
samarpayetsupūrṇāyāṃ śivāya śivarūpiṇe /
rādhakṛṣṇaca turddaśyāṃ sopavāso niśāgame //
1.123.6
liṅgamabhyarcayeccaivaṃ snātvā dhautāṃbaraḥ sudhīḥ /
gandhādyairupacāraiśca bilvapatraiśca sarvataḥ //
1.123.7
datvā mantraṃ dvijāgryāya bhuñjīta ca pare 'hani /
evameva tu kṛṣṇāsu sarvāsu dvijasattama //
1.123.8
śivavrataṃ prakartavyaṃ dhanasaṃtānamicchatā /
rādhaśuklacaturdaśyāṃ śrīnṛsiṃhavrataṃ caret //
1.123.9
upavāsavidhānena śakto 'śaktastathaikabhuk /
niśāgame tu saṃpūjya nṛsiṃhaṃ daityasūdanam //
1.123.10
upacāraiḥ ṣoḍaśabhiḥ snānaiḥ pañcāmṛtādibhiḥ /
tataḥ kṣamāpayeddevaṃ mantreṇānena nārada //
1.123.11
tatpahāṭakakeśānta jvalatpāvakalocana /
vajrādhikanakhasparśadivyasiṃha namo 'stu ta //
1.123.12
iti saṃprārthya deveśaṃ vratī syātsthaṇḍileśayaḥ /
jitendriyo jitakrodhaḥ sarvabhogavivarjjitaḥ //
1.123.13
evaṃ yaḥ kurute vipra vidhivadvratamuttamam /
varṣe varṣe sa labhate bhuktabhogo hareḥ padam //
1.123.14
oṅkāreśvarayātrā ca kāryātraiva munīśvara /
durlabhaṃ vārcanaṃ tatra darśanaṃ pāpanāśanam //
1.123.15
kimatra bahunoktena pūjādhyānajapekṣaṇam /
yadbhavettatsamuddiṣṭaṃ jñānamokṣapradaṃ nṛṇām //
1.123.16
atra liṅgavrataṃ cāpi karttavyaṃ pāpanāśanam /
pañcāmṛtaistu saṃsnāpya liṅgamālipya kuṅkumaiḥ //
1.123.17
naivedyaiśca phalairdhūpairdīpairvastravibhūṣaṇaiḥ /
evaṃ yaḥ pūjayetpaiṣṭaṃ liṅgaṃ sarvārthasiddhidam //
1.123.18
bhuktiṃ muktiṃ sa labhate mahādevaprasādataḥ /
jyeṣṭhaśuklacaturdaśyāṃ divā pañcatapā niśaḥ //
1.123.19
mukhe dadeddhemadhenuṃ rudravratamidaṃ smṛtam /
śuciśuklacaturdaśyāṃ śivaṃ saṃpūjya mānavaḥ //
1.123.20
deśakālodbhavaiḥ puṣpaiḥ sarvasaṃpadamāpnuyāt /
nabhaḥ śuklacaturdaśyāṃ pavitrāropaṇaṃ matam //
1.123.21
tatsvaśākhoktavidhinā kartavyaṃ dvijasattama /
śatābhimantritaṃ kṛtvā tato devyai nivedayet //
1.123.22
pavitrāropaṇaṃ kṛtvā naro nāryathavā yadi /
mahādevyāḥ prasādena bhuktiṃ muktimavāpnuyāt //
1.123.23
bhādraśuklacaturdaśyāmanantavratamuttamam /
karttavyamekabhuktaṃ hi godhūmaprasthapiṣṭakam //
1.123.24
vipācya śarkarājyāktamanantāya nivedayet /
gandhādyaiḥ prāk samabhyarcyaḥ kārpāsaṃ paṭṭajaṃ tu vā //
1.123.25
caturdaśagranthiyutaṃ sūtraṃ kṛtvā suśobhanam /
tataḥ purāṇamuttārya sūtraṃ kṣiptvā jalāśayeṃ //
1.123.26
nibaghnīyānnavaṃ nārī vāme dakṣe pumānbhuje /
vipācya piṣṭapakvaṃ tatpradadyāddakṣiṇānvitam //
1.123.27
svayaṃ ca tanmitaṃ cādyādevaṃ kuryādvratottamam /
dvisaptavarṣaparyantaṃ tata udyāpayetsudhīḥ //
1.123.28
maṇḍalaṃ sarvatobhadraṃ dhānyavarṇaiḥ prakalpya ca /
suśobhane nyasettatra kalaśaṃ tāmrajaṃ mune //
1.123.29
tasyopari nyaseddhaimīmanantapratimāṃ śubhām /
pītapaṭṭāṃśukācchannāṃ tatra tāṃ vidhinā yajet //
1.123.30
gaṇeśaṃ mātṛkāḥ kheṭāṃllokapāṃśca yajetpṛthak /
tato homaṃ haviṣyeṇa kṛtvā pūrṇāhutiṃ caret //
1.123.31
śayyāṃ sopaskarāṃ dhenuṃ pratimāṃ ca dvijottama /
pradadyādgurave bhaktyā dvijānanyāṃścaturdaśa //
1.123.32
saṃbhojya miṣṭapakvānnairdakṣiṇābhiḥ pratoṣayet /
evaṃ yaḥ kurute 'nantavrataṃ pratyakṣamādarāt //
1.123.33
so 'pyanantaprasādena jāyate bhuktimuktibhāk /
kadalīvratamapyatra tadvidhānaṃ ca me śṛṇu //
1.123.34
naro vā yadi vā nārī raṃbhāmupavanasthitām /
snātvā saṃpūjayedgandhapuṣpadhānyāṅkurādibhiḥ //
1.123.35
dadhidūrvākṣatairddvīpairvastrapakkānnasaṃ cathaiḥ /
evaṃ saṃpūjya mantreṇa tataḥ saṃprārthayerdvatī //
1.123.36
apsaro marakanyābhirnāgakanyābhirārcite /
śarīrārogyalāvaṇyaṃ dehi devi namo 'stu te //
1.123.37
iti saṃprārthyaṃ kanyāstu catasro vā suvāsinīḥ /
saṃbhojyāṃ śukasidvarakajjalālaktacarcitāḥ //
1.123.38
namaskṛtya nijaṃ gehaṃ samāpya niyamaṃ vrajet /
evaṃ kṛte vrate vipra labdhvā saubhāgyamuttamam //
1.123.39
iha loke vimānena svargaloke vrajetparam /
iṣakṛṣṇacaturddaśyāṃ viṣaśastrāṃbuvahnibhiḥ //
1.123.40
sarpaśvāpadavajrādyairhatānāṃ brahmaghātinām /
caturddaśyāṃ kriyāśrāddhamekoddiṣṭavidhānataḥ //
1.123.41
kartavyaṃ vipravargaṃ ca bhojayenmiṣṭapakvakaiḥ /
tarpaṇaṃ ca gavāṃ grāsaṃ baliṃ caiva śvakākayoḥ //
1.123.42
kṛtvā camya svayaṃ paścādbhuñjīyādbandhubhiḥ saha /
evaṃ yaḥ kurute vipra śrāddhaṃ saṃpannadakṣiṇam //
1.123.43
sa uddhṛtya pitṝngaccheddevalokaṃ sanātanam /
iṣaśukla caturddaśyāṃ dharmarājaṃ dvijottama //
1.123.44
gandhādyaiḥ samyagabhyarcya sauvarṇaṃ bhojya vāṅavam /
dadyāttasmai dharmarājastrāyate bhuvi nārada //
1.123.45
evaṃ yaḥ kurute dharmapratimādānamuttamam /
sa bhuktveha varānbhogāndivaṃ dharmājñayā vrajet //
1.123.46
ūrjjakṛṣṇacaturddaśyāṃ tailābhyaṅgaṃ vidhūdaye /
kṛtvā snātvārcayeddharmaṃ narakādabhayaṃ labhet //
1.123.47
pradoṣe tailadīpāṃstu dīpayedyamatuṣṭaye /
catuṣpathe gṛhādbrāhmapradeśe vā samāhitaḥ //
1.123.48
vatsare hemalaṃbyākhye māsi śrīmati kārtike /
śuklapakṣe caturddaśyāmaruṇābhyudayaṃ prati //
1.123.49
snātvā viśveśvaro devo devaiḥ saha munīśvara /
maṇikarṇika tīrthe ca tripuṇḍraṃ bhasmanā dadhat //
1.123.50
svātmānaṃ svayamabhyarcya cakre pāśupatavratam /
tatastatra mahāpūjāṃ liṅge gandhādibhiścaret //
1.123.51
droṇapuṣpairbilvadalairarkapuṣpaiśca ketakaiḥ /
puṣpaiḥ phalairmiṣṭapakvairnaivedyairvividhairapi //
1.123.52
evaṃ kṛtvaikabhuktaṃ tu vrataṃ viśveśatoṣaṇam /
labhate vāñchitānkāmānihāmutra ca nārada //
1.123.53
brahmakūrcavrataṃ cātra kartavyamṛddhimicchatā /
sopavāsaḥ pañcagavyaṃ pibedrātrau jitendriyaḥ //
1.123.54
kapilāyāstu gomūtraṃ kṛṣṇāyā gomayaṃ tathā /
śvetāyāḥ kṣīramuditaṃ raktāyāśca tathā dadhi //
1.123.55
gṛhītvā karburāyāśca ghṛtamekatra melayet /
kuśāṃ bunā tataḥ prātaḥ snātvā santarpyaṃ devatāḥ //
1.123.56
brahmaṇāṃstoṣayitvā ca bhuñjīyādvāgyataḥ svayam /
brahmakūrcavrataṃ hyetatsarvapātakanāśanam //
1.123.57
yacca bālye kṛtaṃ pāpaṃ kaumāre vārddhake 'pi yat /
brahmakūrcopavāsena tatkṣaṇādeva naśyati //
1.123.58
pāṣāṇavratamapyatra proktaṃ tacchṛṇu nārada /
sopavāso divā naktaṃ pāṣāṇākārapiṣṭacakam //
1.123.59
prārcya gandhādibhirgauṃrīṃ ghṛtapaṅkvamupāharet /
vratametaccaritvā tu yathoktaṃ dvijasattama //
1.123.60
aiśvaryasaukhyasaubhāgyarūpāṇi prāpnuyānnaraḥ /
mārgaśuklacaturdaśyāmekabhuktaḥ puroditam //
1.123.61
nirāhāro vṛṣaṃ svarṇaṃ prārcya dadyāddvijātaye /
pare 'hni prātarutthāya snātvā somaṃ maheśvaram //
1.123.62
pūjayetkamalaiḥ puṣpairgandhamālyānulepanaiḥ /
dvijānsambhojya miṣṭānnaustoṣayeddakṣiṇādibhiḥ //
1.123.63
etacchivavrataṃ vipra bhuktimuktipradāyakam /
kartṛāṇāmupadeṣṭṛāṇāṃ sāhyānāmanumodinām //
1.123.64
pauṣaśuklacaturdaśyāṃ virūpākṣavrataṃ smṛtam /
kapardīśvarasāṃnidhyaṃ prāpsyāmyatra vicintya ca //
1.123.65
snātvāgādhajale vipra virūpākṣaṃ śivaṃ yajet /
gandhamālyanamaskāradhūpadīpānnasaṃpadā //
1.123.66
tatsthaṃ dvijātaye dattvā modate divi devavat /
māghakṛṣṇacaturddaśyāṃ yamatarpaṇamīritam //
1.123.67
anarkābhyudite kāle snātvā saṃtarpayedyamam /
dvisaptanāmabhiḥ proktaiḥ sarvapāpavimuktaye //
1.123.68
tiladarbhāṃbubhiḥ kāryaṃ tarppaṇaṃ dvijabhojanam /
kṛśarānnaṃ svayaṃ cāpi tadevāśnīta vāgyataḥ //
1.123.69
antyakṛṣṇacaturdaśyāṃ śivarātrivrataṃ dvija /
nirjalaṃ samupoṣyātra divānaktaṃ prapūjayet //
1.123.70
svayaṃbhuvādikaṃ liṅgaṃ pārthivaṃ vā samāhitaḥ /
gandhādyairupacāraiśca sāṃbubilvadalādibhiḥ //
1.123.71
dhūpairdīpaiśca naivedyaiḥ stotrapāṭhairjapādibhiḥ /
tataḥ pare 'hni saṃpūjya punarevopacārakaiḥ //
1.123.72
saṃbhojya viprānmiṣṭānnairvisṛjellabdhadakṣiṇān /
evaṃ kṛtvā vrataṃ martyo mahādevaprasādataḥ //
1.123.73
amartyabhogān labhate daivataiḥ susabhājitaḥ /
antyaśuklacaturdaśyāṃ durgāṃ saṃpūjya bhaktitaḥ //
1.123.74
gandhādyairupacāraistu viprānsaṃbhojayettataḥ /
evaṃ kṛtvā vrataṃ vipra durgāyāścaikabhojanaḥ //
1.123.75
labhate vāñchitānkāmānihāmutra ca nārada /
caitrakṛṣṇacaturdaśyāmupavāsaṃ vidhāya ca //
1.123.76
kedārodakapānena vācimedhaphalaṃ bhavet /
udyāpane tu sarvāṃsāṃ sāmānyo vidhirucyate //
1.123.77
kuṃbhāścaturdaśaivātra sapūgākṣatamodakāḥ /
sadakṣiṇāṃśukāstāmrāmṛnmayāścāvraṇā navāḥ //
1.123.78
tāvanto vaśadaṇḍāśca pavitrāṇyāsanāni ca /
pātrāṇi yajñasūtrāṇi tāvatyeva hi kalpayet //
1.123.79
śeṣaṃ prāguktavatkuryādvittaśāṭhyavivarjjitaḥ //
1.123.79.p1
iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne caturthabhāge dvādaśamāsasthitacaturdaśīvratavarṇanaṃ nāma trayoviṃśatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ
Linked texts (9)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Jayasīṃhakalpadruma — Ratnākara 1688, Sanskrit
- Tithyarka — Divākarabhaṭṭa 1658, Sanskrit
- Bhagavantabhāskara — Nīlakaṇṭha Dīkṣita 1625, Sanskrit
- Śaunakakārikā — Śaunaka 1566, Sanskrit
- Tīrthaprakāśa — Mitramiśra, Sanskrit
- Smṛtisāroddhāra — Nārāyaṇa, Sanskrit
- Cakranārāyaṇīyanibandha — Viśvambharatrivedin 1600, Sanskrit
- Kālamayūkha — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit