Naradapurana 2.38
Nāradapurāṇa 2.38
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.38.63 — 1 part
2.38.1
vasiṣṭaṃ uvāca
sa vasurnṛpaśārdūla mohinīṃ yājyakāminīm /
uvāca ślakṣṇayā vācā sarvalokahite rataḥ //
2.38.2
vasuruvāca
śṛṇu mohinī vakṣyāmi tīrthānāṃ lakṣaṇaṃ pṛthak /
yena vijñātamātreṇa pāpināṃ gatiruttamā //
2.38.3
sarveṣāmapi tīrthānāṃ śreṣṭhā gaṃmā dharātale /
na tasyā sadṛśaṃ kiñcidvidyate pāpanāśanam //
2.38.4
tacchrutvā vacanaṃ tasya vasoḥ svasya purodhasaḥ /
praṇatā mohinī prāha gaṅgāsnānakṛtādarā //
2.38.5
mohinyuvāca
bhagavanvāḍavaśreṣṭha gaṅgāmāhātmyamuttamam /
sarveṣāṃ ca purāṇānāṃ saṃmataṃ vada sāṃpratam //
2.38.6
śrutvā māhātmyamatulaṃ gaṅgāyāḥ pāpanāśanam /
paścātpāpavināśinyāṃ snātuṃ yāsye tvayā saha //
2.38.7
tacchrutvā mohinīvākyaṃ vasuḥ sarvapurāṇavit /
māhātmyaṃ kathayāmāsa gaṅgāyāḥ pāpanāśanam //
2.38.8
vasuruvāca
te deśāste janapadāste śailā ste 'pi cāśramāḥ /
yeṣāṃ bhāgīrathī puṇyā samīpe vartate sadā //
2.38.9
tapasā brahmacaryeṇa yajñaistyāgena vā punaḥ /
tāṃ gatiṃ na labhejjanturgaṅgāṃ saṃsevya yāṃ labhet //
2.38.40
pūrve vayasi pāpāni kṛtvā karmāṇi ye narāḥ /
śeṣe gaṅgāṃ niṣevante te 'pi yānti parāṃ gatim //
2.38.11
tiṣṭhedyugasahasraṃ tu pādenaikena yaḥ pumān /
māsamekaṃ tu gaṅgāyāṃ snātastulyaphalāvubhau //
2.38.12
tiṣṭhetārvākchirā yastu yugānāmayutaṃ pumān /
tiṣṭhedyatheṣṭaṃ yaścāpi gaṅgāyāṃ sa viśiṣyate //
2.38.13
bhūtānāmiha sarveṣāṃ duḥkhopahatacetasām /
gatimanveṣamāṇānāṃ na gaṅgāsadṛśī gatiḥ //
2.38.14
prakṛṣṭaiḥ pātakair ghoraiḥ pāpinaḥ puruṣādhamān /
prasahya tārayedguṅgā gacchato niraye 'śucau //
2.38.15
te samānāstu munibhirnūnaṃ devaiḥ savāsavaiḥ /
ye 'bhigacchanti satataṃ gaṅgāmabhimatāṃ suraiḥ //
2.38.16
andhāñjaḍāndravyahīnāṃśca gaṅgā saṃpāvayedbṛhatī viśvarūpā /
devaiḥ seṃdrairmunibhirmānavaiśca niṣevitā sarvakālaṃ samṛddhye //
2.38.17
pakṣādau kṛṣṇapakṣe tu bhūmau saṃnihitā bhavet /
yāvatpuṇyā hyamāvāsyā dināni daśa mohini //
2.38.18
śuklapratipadādeśca dināni daśa saṃkhyayā /
pātāle sannidhānaṃ tu kurute svayameva hi //
2.38.19
ārabhya śuklaikādaśyā dināni daśa yāni tu /
pañcamyaṃ tāni sā svarge bhavetsannihitā sadā //
2.38.20
kṛte tu sarvatīrthāni tretāyāṃ puṣkaraṃ param /
dvāpare tu kurukṣetraṃ kalau gaṅgā viśiṣyate //
2.38.21
kalau tu sarvatīrthāni svaṃ svaṃ vīryaṃ svabhāvataḥ /
gaṅgāyāṃ pratimuñcanti sā tu devī na kutracit //
2.38.22
gaṅgāṃbhaḥ kaṇadigdhasya vāyoḥ saṃsparśanādapi /
pāpaśīlā api narāḥ parāṃ gatimavāpnuyuḥ //
2.38.23
yo 'sau sarvagato viṣṇuścitsvarūpī janārdanaḥ /
sa eva dravarūpeṇa gaṅgāṃbho nātra saṃśayaḥ //
2.38.24
brahmahā guruḍā goghnaḥ steyī ca gurutalpagaḥ /
gaṅgāṃbhasā ca pūyante nātra kāryā vicāraṇā //
2.38.25
kṣetrasthamṛddhṛtaṃ vāpi śītamuṣṇamathāpi vā /
gāṅgeyaṃ tu harettoyaṃ pāpamāmaraṇāntikam //
2.38.26
varjyaṃ paryuṣitaṃ toyaṃ varjyaṃ puryuṣitaṃ dalam /
na varjyaṃ jāhnavītoyaṃ na varjyaṃ tulasīdalam //
2.38.27
meroḥ suvarṇasya ca sarvaratnaiḥ saṃkhyopalānāmudakasya vāpi /
gaṅgājalānāṃ na tu śaktirasti vaktuṃ guṇākhyāparimāṇamatra //
2.38.28
tīrthayātrāvidhiṃ kṛtsnamakurvāṇo 'pi yo naraḥ /
gaṅgātoyasya māhātmyātso 'pyatra phalabhāgbhavet //
2.38.29
cintāmaṇiguṇāccāpi gaṅgāyāstoyabindavaḥ /
viśiṣṭā yatprayacchanti bhaktebhyo vāñchitaṃ phalam //
2.38.30
gaṇḍūṣamātrato bhaktyā sakūdgaṅgāṃbhasā naraḥ /
kāmadhenu stanodbhūtānbhuṅkte divyarasāndivi //
2.38.31
śālagrāmaśilāyāṃ yastu gaṅgājalaṃ kṣipet /
apahatya tamastīvraṃ bhāti sūryo yathodaye //
2.38.32
manovākkāyajairgrastaḥ pāpairbahuvidhairapi /
vīkṣya gaṅgāṃ bhavetpūtaḥ puruṣo nātra saṃśayaḥ //
2.38.33
gaṅgātoyābhiṣiktāṃ tu bhikṣāmaśnāti yaḥ sadā /
sarpavatkañcukaṃ muktvā pāpahīno bhavetsa vai //
2.38.34
himavadvindhyasadṛśā rāśayaḥ pāpakarmaṇām /
gaṅgāṃbhasā vinaśyanti viṣṇubhaktyā yathāpadaḥ //
2.38.35
praveśamātre gaṅgāyāṃ snānārthaṃ bhaktito nṛṇām /
brahmahatyādipāpāni hāhetyuktvā prayāntyalam //
2.38.36
gaṅgātīre vasennityaṃ gaṅgātoyaṃ pibetsadā /
yaḥ pumānsa vimucyeta pātakaiḥ pūrvasaṃcitaiḥ //
2.38.37
yo vai gaṅgāṃ samāśritya nityaṃ tiṣṭhati nirbhayaḥ /
sa eva devairmartyaiśca pūjanīyo maharṣibhiḥ //
2.38.38
kimaṣṭāṅgena yogena kiṃ tapobhiḥ kimadhvaraiḥ /
vāsa eva hi gaṅgāyāṃ sarvato 'pi viśiṣyate //
2.38.39
kiṃ yajñairbahubhirjāpyaiḥ kiṃ tapobhirdhanārpaṇaiḥ /
svargamokṣapradā gaṅgā sukhasevyā yataḥ sthitā //
2.38.40_2
yajñairyamaiśca niyamairdānaiḥ saṃnyāsato 'pi vā /
na tatphalamavāproti gaṅgāṃ sevya yadāpnuyāt //
2.38.41
prabhāse gosahastreṇa rāhugraste divākare /
yatphalaṃ labhate martyo gaṅgāyāṃ taddinena vai //
2.38.42
anyopāyāṃśca yastyaktvā mīkṣakāmaḥ suniścitaḥ /
gaṅgātīre sukhaṃ tiṣṭhetsa vai mokṣasya bhājanam //
2.38.43
vārāṇasyāṃ viśeṣaṇa gaṅgā sadyastu mokṣadā /
pratimāsaṃ caturdaśyāmaṣṭamyāṃ caiva sarvadā //
2.38.44
gaṅgātīre nivāsaśca yāvajjīvaṃ ca siddhidaḥ /
kṛcchrāṇi sarvadā kṛtvā yatphalaṃ sukhamaśnute //
2.38.45
sadā cāndrāyaṇaṃ caiva tallabhejjāhnavītaṭe /
gaṅgāsevāparasyeha divasārddhena yatphalam //
2.38.46
na tacchakyaṃ brahmasute prāptuṃ kratuśatairapi /
sarvayajñatapodānayogasvādhyāyakarmabhiḥ //
2.38.47
yatphalaṃ tallabhedbhaktyā gaṅgātīranivāsataḥ /
yatpuṇyaṃ satyavacanairnaiṣṭhikabrahmacāriṇām //
2.38.48
yadagnihotriṇāṃ puṇyaṃ tattu gaṅgānivāsataḥ /
samātṛpitṛdārāṇāṃ kulakoṭimanantakam //
2.38.49
gaṅgābhaktistārayate saṃsārārṇavato dhruvam /
saṃtoṣaḥ paramaiśvaryaṃ tattvajñānaṃ sukhātmanām //
2.38.50
vinayācārasaṃpattirgaṅgābhaktasya jāyate /
kṛtakṛtyo bhavenmartyo gaṅgāṃ prāpyaiva kevalam //
2.38.51
tadbhaktastatparaśca syānmṛto vāpi na saṃśayaḥ /
bhaktyā tajjalasaṃsparśī tajjalaṃ pibate ca yaḥ //
2.38.52
anāyāsena hi naro mokṣo pāyaṃ sa vindati /
dīkṣitaḥ sarvayajñeṣu somapānaṃ dine dine //
2.38.53
sarvāṇi yaṃṣāṃ gaṅgāyāstoyaiḥ kṛtyāni sarvadā /
dehaṃ tyaktvā narāste tu modante śivasannidhau //
2.38.54
devāḥ somārkasaṃsthāni yathā śakrādayo mukhaiḥ /
amṛtānyupabhuñjanti tathā gaṅgājalaṃ narāḥ //
2.38.55
kanyādānaiśca vidhivadbhūmidānaiśca bhaktitaḥ /
annadānaiśca godānaiḥ svarṇadānādibhistathā //
2.38.56
rathāśvagajadānaiśca yatpuṇyaṃ parikīrtitam /
tataḥ śataguṇaṃ puṇyaṃ gaṅgāṃbhaśculukāśanāt //
2.38.57
cāndrāyaṇasahasrāṇāṃ yatphalaṃ parikīrtitam /
tato 'dhikaphalaṃ gaṅgātoyapānādavāpyate //
2.38.58
gaṇḍūṣamātrapāne tu aśvamedhaphalaṃ labhet /
svacchandaṃ yaḥ pibedaṃbhastasya muktiḥ kare sthitā //
2.38.59
tribhiḥ sārasvataṃ toyaṃ saptabhistvatha yāmunam /
nārmadaṃ daśabhirmāsairgāṅgaṃ varṣeṇa jīryati //
2.38.60
śāstreṇākṛtatoyānāṃ mṛtānāṃ kvāpi dehanām /
taduttaraphalāvāptirgaṅgāyāmasthiyogataḥ //
2.38.61
cāndrāyaṇasahasraṃ tu yaścaretkāyaśodhanam /
yaḥ pibettu yatheṣṭhaṃ hi gaṅgāmbhaḥ sa viśiṣyate //
2.38.62
gaṅgāṃ paśyati yaḥ stauti snāti bhaktyā pibejjalam /
sa svargaṃ jñānamamalaṃ yogaṃ mokṣaṃ ca vindati //
2.38.63
yastu sūryyāṃśuniṣṭaptaṃ gāṅgeyaṃ pibate jalam /
gomūtrayāvakāhārādgāṅgapānaṃ viśiṣyate //
2.38.63.p1
iti śrībṛhannāradīyapurāṇottarabhāge mohinīvasusaṃvāde gaṅgāmāhātmyavarṇanaṃ nāmāṣṭatriṃśattamo 'dhyāyaḥ
Linked texts (7)
- Southern recension — Sanskrit
- Kūrmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Vīramitrodaya — Mitramiśra 1610, Sanskrit
- Tīrthacintāmaṇi — Vācaspatimiśra, Sanskrit
- Tīrthaprakāśa — Mitramiśra, Sanskrit
- Kṛtyasārasamuccaya (Amṛtanātha Jhā Śarman) — Amṛtanātha Jhā Śarman 1800, Sanskrit
- Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") (ed. Bakker) — Sanskrit