Padmapurana 2.66: ṣaṭṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ
Padmapurāṇa 2.66
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.66.225 — 1 part
ṣaṭṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ
2.66.1
yayātiruvācapāpātpatatikāyoyaṃdharmāccaśṛṇumātale
viśeṣaṃnacapaśyāmipuṇyasyāpimahītale
2.66.2
punaḥprajāyatekāyoyathāhipatanaṃpurā
kathamutpadyatedehastanmevistaratovada
2.66.3
mātaliruvācaathanārakiṇāṃpuṃsāmadharmādevakevalāt
kṣaṇamātreṇabhūtebhyaḥśarīramupajāyate
2.66.4
tadvaddharmeṇacaikenadevānāmaupapādikam
sadyaḥprajāyatedivyaṃśarīraṃbhūtasārataḥ
2.66.5
karmaṇāvyatimiśreṇayaccharīraṃmahātmanām
tadrūpapariṇāmenavijñeyaṃhicaturvidham
2.66.6
udbhijjāḥsthāvarājñeyāstṛṇagulmādirūpiṇaḥ
kṛmikīṭapataṃgādyāḥsvedajānāmadehinaḥ
2.66.7
aṃḍajāḥpakṣiṇaḥsarvesarpānakrāścabhūpate
jarāyujāścavijñeyāmānuṣāścacatuṣpadāḥ
2.66.8
tatrasiktājalairbhūmirrakteuṣmavipācitā
vāyunādhamyamānācakṣetrebījaṃprapadyate
2.66.9
yathāuptānibījānisaṃsiktānyaṃbhasāpunaḥ
upagamyamṛdutvaṃcamūlabhāvaṃvrajaṃtica
2.66.10
tanmūlādaṃkurotpattiraṃkurātparṇasaṃbhavaḥ
parṇānnālaṃtataḥkāṃḍaṃkāṃḍāccaprabhavaḥpunaḥ
2.66.11
prabhavāccabhavetkṣīraṃkṣīrāttaṃdulasaṃbhavaḥ
taṃdulāccatataḥpakvābhavaṃtyoṣadhayastathā
2.66.12
yavādyāḥśāliparyaṃtāḥśreṣṭhāḥsaptadaśasmṛtāḥ
oṣadhyaḥphalasārāḍhyāḥśeṣākṣudrāḥprakīrtitāḥ
2.66.13
etālūnāmarditāścamunibhiḥpūrvasaṃskṛtāḥ
śūrpolūkhalapātrādyaiḥsthālikodakavahnibhiḥ
2.66.14
ṣaḍivadhāhisvabhedenapariṇāmaṃvrajaṃtitāḥ
anyonyarasasaṃyogādanekasvādatāṃgatāḥ
2.66.15
bhakṣyaṃbhojyaṃpeyalehyaṃcoṣyaṃkhādyaṃcabhūpate
tāsāṃbhedāḥṣaḍaṃgāścamadhurādyāścaṣaḍguṇāḥ
2.66.16
tadannaṃpiṃḍakavalairgrāsairbhuktaṃcadehibhiḥ
annamūlāśayesarvaprāṇānsthāpayatikramāt
2.66.17
apakvaṃbhuktamāhāraṃsavāyuḥkurutedvidhā
saṃpraviśyānnamadhyecapakvaṃkṛtvāpṛthagguṇam
2.66.18
agnerūrdhvaṃjalaṃsthāpyatadannaṃcajalopari
jalasyādhaḥsvayaṃprāṇaḥsthitvāgniṃdhamateśanaiḥ
2.66.19
vāyunādhamyamānogniratyuṣṇaṃkurutejalam
tadannamuṣṇayogenasamaṃtātpacyatepunaḥ
2.66.20
dvidhābhavatitatpakvaṃpṛthakkiṭṭaṃpṛthagrasaḥ
malairdvādaśabhiḥkiṭṭaṃbhinnaṃdehādbahirvrajet
2.66.21
karṇākṣināsikājihvādaṃtoṣṭhaprajanaṃgudā
malānsravedathasvedoviṇmūtraṃdvādaśasmṛtāḥ
2.66.22
hṛtpadmepratibaddhāścasarvanāḍyaḥsamaṃtataḥ
tāsāṃmukheṣutaṃsūkṣmaṃprāṇaḥsthāpayaterasam
2.66.23
rasenatenatānāḍīḥprāṇaḥpūrayatepunaḥ
saṃtarpayaṃtitānāḍyaḥpūrṇādehaṃsamaṃtataḥ
2.66.24
tataḥsanāḍīmadhyasthaḥśārīreṇoṣmaṇārasaḥ
pacyatepacyamānaścabhavetpākadvayaṃpunaḥ
2.66.25
tvaṅmāṃsāsthimajjāmedorudhiraṃcaprajāyate
raktāllomānimāṃsaṃcakeśāḥsnāyuścamāṃsataḥ
2.66.26
snāyormajjātathāsthīnivasāmajjāsthisaṃbhavā
majjākāreṇavaikalyaṃśukraṃcaprasavātmakam
2.66.27
itidvādaśaśāntasyapariṇāmāḥprakīrtitāḥ
śukraṃtasyaparīṇāmaḥśukrāddehasyasaṃbhavaḥ
2.66.28
ṛtukāleyadāśukraṃnirdoṣaṃyonisaṃsthitam
tadātadvāyusaṃsṛṣṭaṃstrīraktenaikatāṃvrajet
2.66.29
visargakāleśukrasyajīvaḥkāraṇasaṃyutaḥ
nityaṃpraviśateyoniṃkarmabhiḥsvairniyaṃtritaḥ
2.66.30
śukrasyasaharaktasyaekāhātkalalaṃbhavet
paṃcarātreṇakalalebudbudatvaṃtatobhavet
2.66.31
māṃsatvaṃmāsamātreṇapaṃcadhājāyatepunaḥ
grīvāśiraścaskaṃdhaścapṛṣṭhavaṃśastathodaram
2.66.32
pāṇīpādautathāpārśvaukaṭirgātraṃtathaivaca
māsadvayenaparvāṇikramaśaḥsaṃbhavaṃtica
2.66.33
tribhirmāsaiḥprajāyaṃteśataśoṃkurasaṃdhayaḥ
māsaiścaturbhirjāyaṃteaṃgulyādiyathākramam
2.66.34
mukhaṃnāsācakarṇaucamāsairjāyaṃtipaṃcabhiḥ
daṃtapaṃktistathājihvājāyatetunakhāḥpunaḥ
2.66.35
karṇayoścabhavecchidraṃṣaṇmāsābhyaṃtarepunaḥ
pāyurmeḍhramupasthaṃcaśiśnaścāpyujāyate
2.66.36
saṃdhayoyecagātreṣumāsairjāyaṃtisaptabhiḥ
aṃgapratyaṃgasaṃpūrṇaṃśiraḥkeśasamanvitam
2.66.37
vibhaktāvayavaspaṣṭaṃpunarmāsāṣṭamebhavet
paṃcātmakasamāyuktaḥparipakvaḥsatiṣṭhati
2.66.38
māturāhāravīryeṇaṣaḍvidhenarasenaca
nābhisūtranibaddhenavarddhatesadinedine
2.66.39
tataḥsmṛtiṃlabhejjīvaḥsaṃpūrṇosmiñcharīrake
sukhaṃduḥkhaṃvijānātinidrāṃsvapnaṃpurākṛtam
2.66.40
mṛtaścāhaṃpunarjātojātaścāhaṃpunarmṛtaḥ
nānāyonisahasrāṇimayādṛṣṭānyanekadhā
2.66.41
adhunājātamātrohaṃprāptasaṃskāraevaca
tataḥśreyaḥkariṣyāmiyenagarbhenasaṃbhavaḥ
2.66.42
garbhasthaściṃtayatyevamahaṃgarbhādviniḥsṛtaḥ
adhyeṣyāmiparaṃjñānaṃsaṃsāravinivartakam
2.66.43
avaśyaṃgarbhaduḥkhenamahatāparipīḍitaḥ
jīvaḥkarmavaśādāstemokṣopāyaṃviciṃtayet
2.66.44
yathāgirivarākrāṃtaḥkaścidduḥkhenatiṣṭhati
tathājarāyuṇādehīduḥkhaṃtiṣṭhatiduḥkhitaḥ
2.66.45
patitaḥsāgareyadvadduḥkhamāstesamākulaḥ
garbhodakenasiktāṃgastathāstevyākulātmakaḥ
2.66.46
lohakuṃbheyathānyastaḥpacyatekaścidagninā
garbhakuṃbhetathākṣiptaḥpacyatejaṭharāgninā
2.66.47
sūcībhiragnivarṇābhirbhinnagātroniraṃtaram
yadduḥkhaṃjāyatetasyatadgarbheṣṭaguṇaṃbhavet
2.66.48
garbhavāsātparaṃvāsaṃkaṣṭaṃnaivāstikutracit
dehināṃduḥkhamatulaṃsughoramapisaṃkaṭam
2.66.49
ityetadgarbhaduḥkhaṃhiprāṇināṃparikīrtitam
carasthirāṇāṃsarveṣāmātmagarbhānurūpataḥ
2.66.50
garbhātkoṭiguṇāpīḍāyoniyaṃtranipīḍanāt
saṃmūrcchitasyajāyetajāyamānasyadehinaḥ
2.66.51
ikṣuvatpīḍyamānasyapāpamudgarapeṣaṇāt
garbhānniṣkramamāṇasyaprabalaiḥsūtivāyubhiḥ
2.66.52
jāyatesumahadduḥkhaṃparitrāṇaṃnaviṃdati
yaṃtreṇapīḍyamānāḥsyurniḥsārāścayathekṣavaḥ
2.66.53
tathāśarīraṃyonisthaṃpātyateyaṃtrapīḍanāt
asthimadvartulākāraṃsnāyubaṃdhanaveṣṭitam
2.66.54
raktamāṃsavasāliptaṃviṇmūtradravyabhājanam
keśalomanakhacchannaṃrogāyatanamuttamam
2.66.55
vadanaikamahādvāraṃgavākṣāṣṭakabhūṣitam
oṣṭhadvayakapāṭaṃtudaṃtajihvāgalānvitam
2.66.56
nāḍīsvedapravāhaṃcakaphapittapariplutam
jarāśokasamāviṣṭaṃkālavaktrānalesthitam
2.66.57
kāmakrodhasamākrāṃtaṃśvasanaiścopamarditam
bhogatṛṣṇāturaṃgūḍhaṃrāgadveṣavaśānugam
2.66.58
savarṇitāṃgapratyaṃgaṃjarāyupariveṣṭitam
saṃkaṭenāviviktenayonimārgeṇanirgatam
2.66.59
viṇmūtraraktasiktāṃgaṃṣaṭkauśikasamudbhavam
asthipaṃjarasaṃghātaṃjñeyamasminkalevare
2.66.60
śatatrayaṃśatādhikaṃpaṃcapeśīśatānica
sārdhābhistisṛbhiśchannaṃsamaṃtādromakoṭibhiḥ
2.66.61
śarīraṃsthūlasūkṣmābhirdṛśyādṛśyābhiraṃtataḥ
etābhirmāṃsanāḍībhiḥkoṭibhistatsamanvitam
2.66.62
prasvedamaśuciṃtābhiraṃtarasthaṃcatenahi
dvātriṃśaddaśanāḥproktāviṃśatiścanakhāḥsmṛtāḥ
2.66.63
pittasyakuḍavaṃjñeyaṃkaphasyārdhāḍhakaṃtathā
vasāyāścapalāḥpaṃcatadardhaṃphalakasyaca
2.66.64
paṃcārbudapalājñeyāḥpalānidaśamedasaḥ
palatrayaṃmahāraktaṃmajjāraktāccaturguṇā
2.66.65
śukrārdhakuḍavaṃjñeyaṃtadardhaṃdehināṃbalam
māṃsasyacaikaṃpiṃḍenapalasāhasramucyate
2.66.66
raktaṃpalaśataṃjñeyaṃviṇmūtraṃcāpramāṇataḥ
itidehagṛherājanvāsaḥsyānnityamātmanaḥ
2.66.67
aśuddhaṃcaviśuddhasyakarmabaṃdhavinirmitam
śukraśoṇitasaṃyogāddehaḥsaṃjāyatekvacit
2.66.68
nityaṃviṇmūtrasaṃyuktastenāyamaśuciḥsmṛtaḥ
yathāvaiviṣṭhayāpūrṇaḥśuciḥsāṃtarbahirghaṭaḥ
2.66.69
śaucenaśodhyamānopidehoyamaśucirbhavet
yaṃprāpyātipavitrāṇipaṃcagavyahavīṃṣica
2.66.70
aśucitvaṃprayāṃtyāśudehoyamaśucistataḥ
hṛdyānyapyannapānāniyaṃprāpyasurabhīṇica
2.66.71
aśucitvaṃprayāṃtyāśuko'nyasyādaśucistataḥ
hejanāḥkiṃnapaśyadhvaṃyanniryātidinedine
2.66.72
dehānugomalaḥpūtistadādhāraḥkathaṃśuciḥ
dehaḥsaṃśodhyamānopipaṃcagavyakuśāṃbubhiḥ
2.66.73
ghṛṣyamāṇaivāṃgāronirmalatvaṃnagacchati
srotāṃsiyasyasatataṃpravahaṃtigireriva
2.66.74
kaphamūtrādyamaśuciḥsadehaḥśudhyatekatham
sarvāśucinidhānasyaśarīrasyanavidyate
2.66.75
śucirekapradeśopiśucirnasyādṛte'pivā
divāvāyadivārātraumṛttauyaiḥśodhyatekaraḥ
2.66.76
tathāpiśucibhāṅnasyānnavirajyaṃtitenarāḥ
kāyoyamagryadhūpādyairyatnenāpisusaṃskṛtaḥ
2.66.77
najahātisvabhāvaṃhiśvapucchamivanāmitam
tathājātyaivakṛṣṇorṇānaśuklājātujāyate
2.66.78
saṃśodhyamānāpitathābhavenmūrtirnanirmalā
jighrannapisvadurgaṃdhaṃpaśyannapimalaṃsvakam
2.66.79
navirajyatiloko'yapīḍayannapināsikām
ahomohasyamāhātmyaṃyenavyāmohitaṃjagat
2.66.80
jighranpaśyansvakāndoṣānkāyasyanavirajyate
svadehasyavigaṃdhenavirajyetanayonaraḥ
2.66.81
virāgakāraṇaṃtasyakimanyadupadiśyate
sarvamevajagatpūtaṃdehamevāśuciḥparam
2.66.82
yanmalāvayavasparśācchucirapyaśucirbhavet
gaṃdhalepāpanodāyaśaucaṃdehasyakīrtitam
2.66.83
dvayasyāpagamātpaścādbhāvaśuddhyāviśuddhyati
gaṃgātoyenasarveṇamṛdbhārairgātralepanaiḥ
2.66.84
martyodurgaṃdhadehosaubhāvaduṣṭonaśudhyati
tīrthasnānaistapobhiścaduṣṭātmānacaśudhyati
2.66.85
svamūrtiḥkṣālitātīrthenaśuddhimadhigacchati
aṃtarbhāvapraduṣṭasyaviśatopihutāśanam
2.66.86
nasvargonāpavargaścadehanirdahanaṃparam
bhāvaśuddhiḥparaṃśaucaṃpramāṇaṃsarvakarmasu
2.66.87
anyathāligyatekāṃtābhāvenaduhitānyathā
manasābhidyatevṛttirabhinneṣvapivastuṣu
2.66.88
anyathaivasatīputraṃciṃtayedanyathāpatim
yathāyathāsvabhāvasyamahābhāgaudāhṛtam
2.66.89
pariṣvaktopiyadbhāryāṃbhāvahīnāṃnakārayet
nādyādvividhamannādyaṃrasyānisurabhīṇica
2.66.90
abhāvenanarastasmādbhāvaḥsarvatrakāraṇam
cittaṃśodhayayatnenakimanyairbāhyaśodhanaiḥ
2.66.91
bhāvataḥśuciśuddhātmāsvargaṃmokṣaṃcaviṃdati
jñānāmalāṃbhasāpuṃsaḥsavairāgyamṛdāpunaḥ
2.66.92
avidyārāgaviṇmūtraleponaśyedviśodhanaiḥ
evametaccharīraṃhinisargādaśuciṃviduḥ
2.66.93
vidyādasāraniḥsāraṃkadalīsārasannibham
jñātvaivaṃdoṣavaddehaṃyaḥprājñaḥśithilībhavet
2.66.94
sotikrāmatisaṃsāraṃdṛḍhagrāhovatiṣṭhati
evametanmahākaṣṭaṃjanmaduḥkhaṃprakīrtitam
2.66.95
puṃsāmajñānadoṣeṇanānākarmavaśenaca
garbhasthasyamatiryāsītsājātasyapraṇaśyati
2.66.96
sumūrcchitasyaduḥkhenayoniyaṃtranipīḍanāt
bāhyenavāyunācāsyamohasaṃgenadehinām
2.66.97
spṛṣṭamātrasyaghoreṇajvaraḥsamupajāyate
tenajvareṇamahatāmahāmohaḥprajāyate
2.66.98
saṃmūḍhasyasmṛtibhraṃśaḥśīghraṃsaṃjāyatepunaḥ
smṛtibhraṃśāttatastasyapūrvakarmavaśenaca
2.66.99
ratiḥsaṃjāyatetasyajaṃtostatraivajanmani
raktomūḍhaścalokoyamakāryesaṃpravarttate
2.66.100
nacātmānaṃvijānātinaparaṃnacadaivatam
naśṛṇotiparaṃśreyaḥsacakṣurapinekṣate
2.66.101
samepathiśanairgacchanskhalatīvapadepade
satyāṃbuddhaunajānātibodhyamānobudhairapi
2.66.102
saṃsārekliśyatetenanarolobhavaśānugaḥ
garbhasmṛterabhāvecaśāstramuktaṃśivenaca
2.66.103
tadduḥkhakathanārthāyasvargamokṣaprasādhakam
yenatasmiñchivejñātedharmakāmārthasādhane
2.66.104
nakurvaṃtyātmanaḥśreyastadatramahadadbhutam
avyakteṃdriyabuddhitvādbālyeduḥkhaṃmahatpunaḥ
2.66.105
icchannapinaśaknotivaktuṃkartuṃnasatkṛtī
daṃtajanmamahadduḥkhaṃlaulyenavāyunātathā
2.66.106
bālarogaiścavividhaiḥpīḍābālagrahairapi
tṛḍbubhukṣāparītāṃgaḥkvacittiṣṭhatigacchati
2.66.107
viṇmūtrabhakṣaṇādyaṃcamohādbālaḥsamācaret
kaumāraḥkarṇavedhenamātāpitroścatāḍanaiḥ
2.66.108
akṣarādhyayanādyaiścaduḥkhaṃgurvādiśāsanāt
pramatteṃdriyavṛtteścakāmarāgaprapīḍinaḥ
2.66.109
rogārditasyasatataṃkutaḥsaukhyaṃhiyauvane
īrṣayāsumahadduḥkhaṃmohādduḥkhaṃprajāyate
2.66.110
tatrasyātkupitasyaivarāgduḥkhāyakevalam
rātraunaviṃdatenidrāṃkāmāgniparikheditaḥ
2.66.111
divāvāpikutaḥsaukhyamarthopārjanaciṃtayā
strīṣvāyāsitadehasyayepuṃsaḥśukrabiṃdavaḥ
2.66.112
natesukhāyamaṃtavyāḥsvedajāivabiṃdavaḥ
kṛmibhistāḍyamānasyakuṣṭhinaḥpāmarasyaca
2.66.113
kaṃḍūyanāgnitāpenayatsukhaṃstrīṣutadviduḥ
yādṛśaṃmanyatesaukhyamarthopārjanaciṃtayā
2.66.114
tādṛśaṃstrīṣumaṃtavyamadhikaṃnaivavidyate
martyasyavedanāsaivayāṃvinācittanirvṛtiḥ
2.66.115
tatonyonyaṃpurāprāptamaṃtesaivānyathābhavet
tadevaṃjarayāgrastamāmayāvyapinapriyam
2.66.116
apūrvavatsamātmānaṃjarayāparipīḍitam
yaḥpaśyannavirajyetakonyastasmādacetanaḥ
2.66.117
jarābhibhūtopijaṃtuḥpatnīputrādibāṃdhavaiḥ
aśaktatvāddurācārairbhṛtyaiścaparibhūyate
2.66.118
nadharmamarthaṃkāmaṃcamokṣaṃcajarayāyutaḥ
śaktaḥsādhayituṃtasmādyuvādharmaṃsamācaret
2.66.119
vātapittakaphādīnāṃvaiṣamyaṃvyādhirucyate
vātādīnāṃsamūhenadehoyaṃparikīrtitaḥ
2.66.120
tasmādvyādhimayaṃjñeyaṃśarīramidamātmanaḥ
vātādyavyatiriktatvādvyādhīnāṃpaṃjarasyaca
2.66.121
rogairnānāvidhairyātidehīduḥkhānyanekadhā
tānicasvātmavedyānikimanyatkathayāmyaham
2.66.122
ekottaraṃmṛtyuśatamasmindehepratiṣṭhitam
tatraikaḥkālasaṃyuktaḥśeṣāścāgaṃtavaḥsmṛtāḥ
2.66.123
yetvihāgaṃtavaḥproktāstepraśāmyaṃtibheṣajaiḥ
japahomapradānaiścakālamṛtyurnaśāmyati
2.66.124
yadivāpamṛtyurnasyādviṣāsvādādaśaṃkitaḥ
nacāttipuruṣastasmādapamṛtyorbibhetisaḥ
2.66.125
vividhāvyādhayastatrasarpādyāḥprāṇinastathā
viṣāṇicābhicārāścamṛtyordvārāṇidehinām
2.66.126
pīḍitaṃsarvarogādyairapidhanvaṃtariḥsvayam
svasthīkartuṃnaśaknotikālaprāptaṃnacānyathā
2.66.127
nauṣadhaṃnatapodānaṃnamātānacabāṃdhavāḥ
śaknuvaṃtiparitrātuṃnaraṃkālenapīḍitam
2.66.128
rasāyanatapojāpyayogasiddhairmahātmabhiḥ
avāṃtaritaśāṃtiḥsyātkālamṛtyumavāpnuyāt
2.66.129
jāyateyonikīṭeṣumṛtaḥkarmavaśātpunaḥ
dehabhedenayaḥpaśyedviyogaṃkarmasaṃkṣayāt
2.66.130
maraṇaṃtadvinirdiṣṭaṃnanāśaḥparamārthataḥ
mahātamaḥpraviṣṭasyachidyamāneṣumarmasu
2.66.131
yadduḥkhaṃmaraṇejaṃtornatasyehopamākvacit
hātātamātaḥkāṃtetikraṃdatyevaṃsuduḥkhitaḥ
2.66.132
maṃḍūkaivasarpeṇagrasyatemṛtyunājagat
bāṃdhavaiḥsaparityaktaḥpriyaiścaparivāritaḥ
2.66.133
niḥśvasandīrghamuṣṇaṃcamukhenapariśuṣyatā
khaṭvāyāṃparivṛttohimuhyatecamuhurmuhuḥ
2.66.134
saṃmūḍhaḥkṣipatetyarthaṃhastapādāvitastataḥ
khaṭvātovāṃchatebhūmiṃbhūmeḥkhaṭvāṃpunarmahīm
2.66.135
vivaśastyaktalajjaścamūtraviṣṭhānulepitaḥ
yācamānaścasalilaṃśuṣkakaṃṭhoṣṭhatālukaḥ
2.66.136
ciṃtayānaḥsvavittānikasyaitānimṛtemayi
yamadūtairnīyamānaḥkālapāśenakarṣitaḥ
2.66.137
mriyatepaśyatāmevaṃgaloghurughurāyate
jīvastṛṇajalaukevadehāddehaṃviśetkramāt
2.66.138
prāpnotyuttaramaṃgaṃcadehaṃtyajatipūrvakam
maraṇātprārthanādduḥkhamadhikaṃhivivekinām
2.66.139
kṣaṇikaṃmaraṇeduḥkhamanaṃtaṃprārthanākṛtam
jagatāṃpatirarthitvādviṣṇurvāmanatāṃgataḥ
2.66.140
adhikaḥkoparastasmādyonayāsyatilāghavam
jñātaṃmayedamadhunāmṛtyorbhavatiyadguruḥ
2.66.141
naparaṃprārthayedbhūyastṛṣṇālāghavakāraṇam
ādauduḥkhaṃtathāmadhyeduḥkhamaṃtecadāruṇam
2.66.142
nisargātsarvabhūtānāmitiduḥkhaparaṃparā
vartamānānyatītāniduḥkhānyetāniyānitu
2.66.143
nanaraḥśocayejjanmanavirajyatitenavai
atyāhārānmahadduḥkhamalpāhārāttadaṃtaram
2.66.144
truṭatebhojanekaṃṭhobhojanecakutaḥsukham
kṣudhāhisarvarogāṇāṃvyādhiḥśreṣṭhatamaḥsmṛtaḥ
2.66.145
sacchāṃtauṣadhalepenakṣaṇamātraṃpraśāmyati
kṣudvyādhivedanātīvrāniḥśeṣabalakṛṃtanī
2.66.146
tayābhibhūtomriyateyathānyairvyādhibhirnaraḥ
tadrasepihikiṃsaukhyaṃjihvāgraparivartini
2.66.147
tatkṣaṇādardhakālenakaṃṭhaṃprāpyanivartate
itikṣudvyādhitaptānāmannamoṣadhavatsmṛtam
2.66.148
natatsukhāyamaṃtavyaṃparamārthenapaṃḍitaiḥ
mṛtopamaścayaḥśetesarvakāryavivarjitaḥ
2.66.149
tatrāpicakutaḥsaukhyaṃtamasācoditātmanaḥ
prabodhepikutaḥsaukhyaṃkāryeṣūpahatātmanaḥ
2.66.150
kṛṣivāṇijyasevādyagorakṣādiparaśramaiḥ
prātarmūtrapurīṣābhyāṃmadhyāhnekṣutpipāsayā
2.66.151
tṛptāḥkāmyenabādhyaṃtenidrayāniśijaṃtavaḥ
arthasyopārjaneduḥkhaṃduḥkhamarjitarakṣaṇe
2.66.152
nāśeduḥkhaṃvyayeduḥkhamarthasyaivakutaḥsukham
caurebhyaḥsalilebhyegneḥsvajanātpārthivādapi
2.66.153
bhayamarthavatāṃnityaṃmṛtyordehabhṛtāmiva
kheyathāpakṣibhirmāṃsaṃbhakṣyateśvāpadairbhuvi
2.66.154
jalecabhakṣyatematsyaistathāsarvatravittavān
vimohayaṃtisaṃpatsuvārayaṃtivipatsuca
2.66.155
khedayaṃtyarjanekālekadārthāḥsyuḥsukhāvahāḥ
prāgarthapatirudvignaḥpaścātsarvārthaniḥspṛhaḥ
2.66.156
tayorarthapatirduḥkhīsukhīmanyerviraktadhīḥ
vasaṃtagrīṣmatāpenadāruṇaṃvarṣaparvasu
2.66.157
vātātapenavṛṣṭyācakālepyevaṃkutaḥsukham
vivāhavistareduḥkhaṃtadgarbhodvahanepunaḥ
2.66.158
sūtivaiṣamyaduḥkhaiścadukhaṃviṣṭhādikarmabhiḥ
dantākṣirogeputrasyahākaṣṭaṃkiṃkaromyaham
2.66.159
gāvonaṣṭāḥkṛṣirbhagnābhāryācaprapalāyitā
amīprāghūrṇikāḥprāptābhayaṃmeśaṃsinogṛhān
2.66.160
bālāpatyācamebhāryākaḥkariṣyatiraṃdhanam
vivāhakālekanyāyāḥkīdṛśaścavarobhavet
2.66.161
etacciṃtābhibhūtānāṃkutaḥsaukhyaṃkuṭuṃbinām
2.66.162
kuṭuṃbaciṃtākulitasyapuṃsaḥśrutaṃcaśīlaṃcaguṇāścasarve
apakvakuṃbhenihitāivāpaḥprayāṃtidehenasamaṃvināśanam
2.66.163
rājyepihikutaḥsaukhyaṃsaṃdhivigrahaciṃtayā
putrādapibhayaṃyatratatrasaukhyaṃhikīdṛśam
2.66.164
svajātīyādbhayaṃprāyaḥsarveṣāmevadehinām
ekadravyābhilāṣitvācchunāmivaparasparam
2.66.165
napraviśyavanaṃkaścinnṛpaḥkhyātostibhūtale
nikhilaṃyastiraskṛtyasukhaṃtiṣṭhatinirbhayaḥ
2.66.166
yuddhebāhusahasraṃhipātayāmāsabhūtale
śrīmataḥkārtavīryasyaṛṣiputraḥpratāpavān
2.66.167
ṛṣiputrasyarāmasyarāmodaśarathātmajaḥ
jaghānavīryamatulamūrdhvagaṃsumahātmanaḥ
2.66.168
jarāsaṃdhenarāmasyatejasānāśitaṃyaśaḥ
jarāsaṃdhasyabhīmenatasyāpipavanātmajaḥ
2.66.169
hanumānapisūryeṇavikṣiptaḥpatitaḥkṣitau
nivātakavacānsarvadānavānbaladarpitān
2.66.170
hatavānarjunaḥśrīmāngopālaiḥsavinirjitaḥ
sūryaḥpratāpayukto'pimeghaiḥsaṃchādyatekvacit
2.66.171
kṣipyatevāyunāmeghovāyorvīryaṃnagairjitam
dahyaṃtevahnināśailāḥsavahniḥśāmyatejalaiḥ
2.66.172
tajjalaṃśoṣyatesūryaistesūryāḥsahavāriṇā
trailokyenasamastāścanaśyaṃtibrahmaṇodine
2.66.173
brahmāpitridaśaiḥsārdhamupasaṃhniyatepunaḥ
parārdhadvayakālāṃteśivenaparamātmanā
2.66.174
evaṃnaivāstisaṃsāreyaccasarvottamaṃbalam
vihāyaikaṃjagannāthaṃparamātmānamavyayam
2.66.175
jñātvāsātiśayaṃsarvamatimānaṃvivarjayet
evaṃbhūtejagatyasminkaḥsuraḥpaṃḍitopivā
2.66.176
nahyastisarvavitkaścinnavāmūrkhopisarvataḥ
yāvadyastuvijānātitāvattatrasapaṃḍitaḥ
2.66.177
samādhānetusarvatraprabhāvaḥsadṛśaḥsmṛtaḥ
vittasyātiśayatvenaprabhāvaḥkasyacitkvacit
2.66.178
dānavairnirjitādevāstedaivairnijitāḥpunaḥ
ityanyonyaṃśritolokobhāgyairjayaparājayaiḥ
2.66.179
evaṃvastrayugaṃrājñāṃprasthamātrāṃbubhojanam
yānaṃśayyāsanaṃcaivaśeṣaṃduḥkhāyakevalam
2.66.180
saptamecāpibhavanekhaṭvāmātraparigrahaḥ
udakuṃbhasahasrebhyaḥkleśāyāsapravistaraḥ
2.66.181
pratyūṣetūryanirghoṣaḥsamaṃpuranivāsibhiḥ
rājyebhimānamātraṃhimamedaṃvādyategṛhe
2.66.182
sarvamābharaṇaṃbhāraḥsarvamālepanaṃmalam
sarvaṃpralapitaṃgītaṃnṛtyamunmattaceṣṭitam
2.66.183
ityevaṃrājyasaṃbhogaiḥkutaḥsaukhyaṃvicārataḥ
nṛpāṇāṃvigraheciṃtāvānyonyavijigīṣayā
2.66.184
prāyeṇaśrīmadālepānnahuṣādyāmahānṛpāḥ
svargaṃprāptānipatitāḥkaḥśriyāviṃdatesukham
2.66.185
svargepicakutaḥsaukhyaṃdṛṣṭvādīptāṃparaśriyam
uparyuparidevānāmanyonyātiśayasthitām
2.66.186
naraiḥpuṇyaphalaṃsvargemūlacchedenabhujyate
nacānyatkriyatekarmaso'tradoṣaḥsudāruṇaḥ
2.66.187
chinnamūlataruryadvaddivasaiḥpatatikṣitau
puṇyasyasaṃkṣayāttadvannipataṃtidivaukasaḥ
2.66.188
sukhābhilāṣaniṣṭhānāṃsukhabhogādisaṃplavaiḥ
akasmātpatitaṃduḥkhaṃkaṣṭaṃsvargedivaukasām
2.66.189
itisvarge'pidevānāṃnāstisaukhyaṃvicārataḥ
kṣayaścaviṣayāsiddhausvargebhogāyakarmaṇām
2.66.190
tatraduḥkhaṃmahatkaṣṭaṃnarakāgniṣudehinām
ghoraiścavividhairbhāvairvāṅmanaḥkāyasaṃbhavaiḥ
2.66.191
kuṭhāracchedanaṃtīvraṃvalkalānāṃcatakṣaṇam
parṇaśākhāphalānāṃcapātaścaṃḍenavāyunā
2.66.192
unmūlanānnadībhiścagajairanyaiścadehibhiḥ
dāvāgnihimaśoṣaiścaduḥkhaṃsthāvarajātiṣu
2.66.193
tadvadbhujaṃgasarpāṇāṃkrodheduḥkhaṃcadāruṇam
duṣṭānāṃghātanaṃlokepāśenacanibaṃdhanam
2.66.194
akasmājjanmamaraṇaṃkīṭānāṃcamuhurmuhuḥ
sarīsṛpanikāyānāmevaṃduḥkhānyanekadhā
2.66.195
paśūnāmātmaśamanaṃdaṃḍatāḍanamevaca
nāsāvedhenasaṃtrāsaḥpratodenasutāḍanam
2.66.196
vetrakāṣṭhādinigaḍairaṃkuśenāṃgabaṃdhanam
bhāvenamanasākleśairbhikṣāyuvādipīḍanam
2.66.197
ātmayūthaviyogaiścabalānnayanabaṃdhane
paśūnāṃsaṃtikāyānāmevaṃduḥkhānyanekaśaḥ
2.66.198
varṣāśītātapādduḥkhaṃsukaṣṭaṃgrahapakṣiṇām
kleśamānātikāyānāmevaṃduḥkhānyanekadhā
2.66.199
garbhavāsemahadduḥkhaṃjanmaduḥkhaṃtathānṛṇām
subālyaduḥkhaṃcājñānaṃkaumāreguruśāsanam
2.66.200
yauvanekāmarāgābhyāṃduḥkhaṃcaiverṣyayāpunaḥ
kṛṣivāṇijyasevādyairgorakṣādikakarmabhiḥ
First 200 of 227 passages. Read on
Linked texts (20)
- Anādivīraśaivasārasaṃgraha — Sanskrit
- Vīraśaivācārapradīpikā — Gurudeva 1575, Sanskrit
- Mahāsubhāṣitasaṃgraha — Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Bhūkhaṇḍa — Sanskrit
- Vīramaheśvarācārasaṃgraha — Nīlakaṇṭha Nāganātha, Sanskrit
- Śivadharmottara (another edition) — Sanskrit
- Bhūmikhaṇḍa — Sanskrit
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārakhaṇḍa — Sanskrit
- Purāṇasāra (Mādhava Vidyāraṇya) — Mādhava Vidyāraṇya, Sanskrit
- Purāṇasāra — Sāyaṇa, Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit
- Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") (ed. Bakker) — Sanskrit
- Subhāṣitaratnabhāṇḍāgāra — Kāśīnātha Pāṇḍuraṅga Paraba 1886, Sanskrit
- Cāṇakyasaptati — Cāṇakya, Sanskrit
- History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) — P. V. Kane, English
- Mokṣakāṇḍa — Lakṣmīdhara Bhaṭṭa, Sanskrit