Shivapurana 5.17: saptadaśo'dhyāyaḥ | jambūdvīpavarṣavarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 5.17
- Language
- Sanskrit
Contents
- 5.17.44 — 4 parts
saptadaśo'dhyāyaḥ | jambūdvīpavarṣavarṇanam
5.17.1
sanatkumāra uvāca |
pārāśarya susaṅkṣepācchṛṇu tvaṃ vadato mama |
maṇḍalaṃ ca bhuvaḥ samyak saptadvīpādisaṃyutam ||
5.17.2
jambūḥ plakṣaḥ śālmaliśca kuśaḥ krauñcaśca śākakaḥ |
puṣkaraḥ saptamaḥ sarve samudraiḥ saptabhirvṛtāḥ ||
5.17.3
lavaṇekṣurasau sarpirdadhidugdhajalāśayāḥ |
jambudvīpaḥ samastānāmeteṣāṃ madhyataḥ sthitaḥ ||
5.17.4
tasyāpi meruḥ kāleya madhye kanakaparvataḥ |
praviṣṭaḥ ṣoḍaśādhastādyojanaistasya cocchrayaḥ ||
5.17.5
caturaśītimānaistairdvātriṃśanmūrdhni vistṛtaḥ |
bhūmipṛṣṭhasthaśailo'yaṃ vistarastasya sarvataḥ ||
5.17.6
mūle ṣoḍaśasāhastra karṇikākārasaṃsthitaḥ |
himavān hemakūṭaśca niṣadhaścāsya dakṣiṇe ||
5.17.7
nīlaḥ śvetaśca śṛṅgī ca uttare varṣaparvatāḥ |
daśasāhasrikā hyete ratnavanto'ruṇaprabhāḥ ||
5.17.8
sahasrayojanotsedhāstāvadvistāriṇaśca te |
bhārataṃ prathamaṃ varṣaṃ tataḥ kimpuruṣaṃ smṛtam ||
5.17.9
harivarṣaṃ tato'nyadvai merordakṣiṇato mune |
ramyakaṃ cottare pārśve tasyāṃśe tu hiraṇmayam ||
5.17.10
uttare kuravaścaiva yathā vai bhārataṃ tathā |
navasāhasramekaikameteṣāṃ munisattama ||
5.17.11
ilāvṛtaṃ tu tanmadhye tanmadhye merurucchritaḥ |
meroścaturdiśaṃ tatra navasāhasramucchritam ||
5.17.12
ilāvṛtamṛṣiśreṣṭha catvāraścātra parvatāḥ |
viṣkambhā racitā meroryojitāḥ punarucchritāḥ ||
5.17.13
pūrve hi mandaro nāma dakṣiṇe gandhamādanaḥ |
vipulaḥ paścime bhāge supārśvaścottare sthitaḥ ||
5.17.14
kadambo jambuvṛkṣaśca pippalo vaṭa eva ca |
ekādaśaśatāyāmāḥ pādapā giriketavaḥ ||
5.17.15
jambūdvīpasya nāmno vai hetuṃ śṛṇu mahāmune |
virājante mahāvṛkṣāstatsvabhāvaṃ vadāmi te ||
5.17.16
mahāgajapramāṇāni jambvāstasyāḥ phalāni ca |
patanti bhūbhṛtaḥ pṛṣṭhe śīryamāṇāni sarvataḥ ||
5.17.17
rasena teṣāṃ vikhyātā tatra jambūnadīti vai |
parito vartate tatra pīyate tannivāsibhiḥ ||
5.17.18
na svedo na ca daurgandhyaṃ na jarā cendriyagrahaḥ |
tasyāstaṭe sthitānāṃ tu janānāṃ tanna jāyate ||
5.17.19
tīramṛtsnāṃ ca samprāpya sukhavāyuviśoṣitām |
jāmbūnadākhyaṃ bhavati suvarṇaṃ siddhabhūṣaṇam ||
5.17.20
bhadrāśvaṃ pūrvato meroḥ ketumālaṃ ca paścime |
varṣe dve tu muniśreṣṭha tayormadhya ilāvṛtam ||
5.17.21
vanaṃ caitrarathaṃ pūrve dakṣiṇe gandhamādanaḥ |
vibhrājaṃ paścime tadvaduttare nandanaṃ smṛtam ||
5.17.22
aruṇodaṃ mahābhadraṃ śītodaṃ mānasaṃ smṛtam |
sarāṃsyetāni catvāri devabhogyāni sarvaśaḥ ||
5.17.23
śītāñjanaḥ kuruṅgaśca kuraro mālyavāṃstathā |
ekaikapramukhā meroḥ pūrvataḥ kesarācalāḥ ||
5.17.24
trikūṭaḥ śiśiraścaiva pataṅgo rucakastathā |
niṣadhaḥ kapilādyāśca dakṣiṇe kesarācalāḥ ||
5.17.25
sinīvāsaḥ kusumbhaśca kapilo nāradastathā |
nāgādayaśca girayaḥ paścime kesarācalāḥ ||
5.17.26
śaṅkhacūḍo'tha ṛṣabho haṃso nāma mahīdharaḥ |
kālañjarādyāśca tathā uttare kesarācalāḥ ||
5.17.27
merorupari madhye hi śātakaumbhaṃ vidheḥ puram |
caturdaśasahasrāṇi yojanāni ca saṅkhyayā ||
5.17.28
aṣṭānāṃ lokapālānāṃ paritastadanukramāt |
yathādiśaṃ yathārūpaṃ puro'ṣṭāvupakalpitāḥ ||
5.17.29
tasyāṃ ca brahmaṇaḥ puryāṃ plāvayitvendumaṇḍalam |
viṣṇupādaviniṣkrāntā gaṅgā patati vai nadī ||
5.17.30
sītā cālakanandā ca cakṣurbhadrā ca vai kramāt |
sā tatra patitā dikṣu caturdhā pratyapadyata ||
5.17.31
sītā pūrveṇa śailaṃ hi nandā caiva tu dakṣiṇe |
sā cakṣuḥ paścime caiva bhadrā cottarato vrajet ||
5.17.32
girīnatītya sakalāṃścaturdikṣu mahāmbudhim |
sā yayau prayatā bhūtā gaṅgā tripathagāminī ||
5.17.33
sunīlaniṣadhau yau tau mālyavadgandhamādanau |
teṣāṃ madhyagato meruḥ karṇikākārasaṃsthitaḥ ||
5.17.34
bhārataḥ ketumālaśca bhadrāśvaḥ kuravastathā |
patrāṇi lokapadmasya maryādālokaparvatāḥ ||
5.17.35
jaṭharaṃ devakūṭaśca āyāme dakṣiṇottare |
gandhamādanakailāsau pūrvapaścimato gatau ||
5.17.36
pūrvapaścimato merorniṣadho nīlaparvataḥ |
dakṣiṇottaramāyātau karṇikāntarvyavasthitau ||
5.17.37
jaṭharādyāḥ sthitā meroryeṣāṃ dvau dvau vyavasthitau |
kesarāḥ parvatā ete śvetādyāḥ sumanoramāḥ ||
5.17.38
śailānāmantare droṇyaḥ siddhacāraṇasevitāḥ |
suramyāṇi tathā tāsu kānanāni purāṇi ca ||
5.17.39
sarveṣāṃ caiva devānāṃ yakṣagandharvarakṣasām |
krīḍanti devadaiteyāḥ śailaprāyeṣvaharniśam ||
5.17.40
dharmiṇāmālayā hyete bhaumāḥ svargāḥ prakīrtitāḥ |
na teṣu pāpakartāro yānti paśyanti kutracit ||
5.17.41
yāni kimpuruṣādīni varṣāṇyaṣṭau mahāmune |
na teṣu śoko nāpattyo nodvegaḥ kṣudbhayādikam ||
5.17.42
svasthāḥ prajā nirātaṅkāḥ sarvaduḥkhavivarjitāḥ |
daśadvādaśavarṣāṇāṃ sahasrāṇi sthirāyuṣaḥ ||
5.17.43
kṛtatretādikāścaiva bhaumānyambhāṃsi sarvataḥ |
na teṣu varṣate devasteṣu sthāneṣu kalpanā ||
5.17.44
saptasveteṣu nadyaśca sujātāḥ svarṇavālukāḥ |
śataśaḥ santi kṣudrāśca tāsu krīḍecchubho janaḥ ||
5.17.44.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ brahmāṇḍakathane jambūdvīpavarṣavarṇanaṃ nāma saptadaśo'dhyāyaḥ ||
5.17.44.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
5.17.44.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
5.17.44.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
Linked texts (6)
- Viṣṇupurāṇa (critical edition) — Sanskrit
- Kūrmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Tīrthaprakāśa — Mitramiśra, Sanskrit
- Bṛhadbrahmasaṃhitā — Sanskrit
- Śivatattvaratnākara — Basappa Nāyaka 1684, Sanskrit
- Śivattvaratnākara — Basava, Sanskrit