Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 5.17: saptadaśo'dhyāyaḥ | jambūdvīpavarṣavarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 5.17

Language
Sanskrit

Contents

saptadaśo'dhyāyaḥ | jambūdvīpavarṣavarṇanam

5.17.1

sanatkumāra uvāca |
pārāśarya susaṅkṣepācchṛṇu tvaṃ vadato mama |
maṇḍalaṃ ca bhuvaḥ samyak saptadvīpādisaṃyutam ||

5.17.2

jambūḥ plakṣaḥ śālmaliśca kuśaḥ krauñcaśca śākakaḥ |
puṣkaraḥ saptamaḥ sarve samudraiḥ saptabhirvṛtāḥ ||

5.17.3

lavaṇekṣurasau sarpirdadhidugdhajalāśayāḥ |
jambudvīpaḥ samastānāmeteṣāṃ madhyataḥ sthitaḥ ||

5.17.4

tasyāpi meruḥ kāleya madhye kanakaparvataḥ |
praviṣṭaḥ ṣoḍaśādhastādyojanaistasya cocchrayaḥ ||

5.17.5

caturaśītimānaistairdvātriṃśanmūrdhni vistṛtaḥ |
bhūmipṛṣṭhasthaśailo'yaṃ vistarastasya sarvataḥ ||

5.17.6

mūle ṣoḍaśasāhastra karṇikākārasaṃsthitaḥ |
himavān hemakūṭaśca niṣadhaścāsya dakṣiṇe ||

5.17.7

nīlaḥ śvetaśca śṛṅgī ca uttare varṣaparvatāḥ |
daśasāhasrikā hyete ratnavanto'ruṇaprabhāḥ ||

5.17.8

sahasrayojanotsedhāstāvadvistāriṇaśca te |
bhārataṃ prathamaṃ varṣaṃ tataḥ kimpuruṣaṃ smṛtam ||

5.17.9

harivarṣaṃ tato'nyadvai merordakṣiṇato mune |
ramyakaṃ cottare pārśve tasyāṃśe tu hiraṇmayam ||

5.17.10

uttare kuravaścaiva yathā vai bhārataṃ tathā |
navasāhasramekaikameteṣāṃ munisattama ||

5.17.11

ilāvṛtaṃ tu tanmadhye tanmadhye merurucchritaḥ |
meroścaturdiśaṃ tatra navasāhasramucchritam ||

5.17.12

ilāvṛtamṛṣiśreṣṭha catvāraścātra parvatāḥ |
viṣkambhā racitā meroryojitāḥ punarucchritāḥ ||

5.17.13

pūrve hi mandaro nāma dakṣiṇe gandhamādanaḥ |
vipulaḥ paścime bhāge supārśvaścottare sthitaḥ ||

5.17.14

kadambo jambuvṛkṣaśca pippalo vaṭa eva ca |
ekādaśaśatāyāmāḥ pādapā giriketavaḥ ||

5.17.15

jambūdvīpasya nāmno vai hetuṃ śṛṇu mahāmune |
virājante mahāvṛkṣāstatsvabhāvaṃ vadāmi te ||

5.17.16

mahāgajapramāṇāni jambvāstasyāḥ phalāni ca |
patanti bhūbhṛtaḥ pṛṣṭhe śīryamāṇāni sarvataḥ ||

5.17.17

rasena teṣāṃ vikhyātā tatra jambūnadīti vai |
parito vartate tatra pīyate tannivāsibhiḥ ||

5.17.18

na svedo na ca daurgandhyaṃ na jarā cendriyagrahaḥ |
tasyāstaṭe sthitānāṃ tu janānāṃ tanna jāyate ||

5.17.19

tīramṛtsnāṃ ca samprāpya sukhavāyuviśoṣitām |
jāmbūnadākhyaṃ bhavati suvarṇaṃ siddhabhūṣaṇam ||

5.17.20

bhadrāśvaṃ pūrvato meroḥ ketumālaṃ ca paścime |
varṣe dve tu muniśreṣṭha tayormadhya ilāvṛtam ||

5.17.21

vanaṃ caitrarathaṃ pūrve dakṣiṇe gandhamādanaḥ |
vibhrājaṃ paścime tadvaduttare nandanaṃ smṛtam ||

5.17.22

aruṇodaṃ mahābhadraṃ śītodaṃ mānasaṃ smṛtam |
sarāṃsyetāni catvāri devabhogyāni sarvaśaḥ ||

5.17.23

śītāñjanaḥ kuruṅgaśca kuraro mālyavāṃstathā |
ekaikapramukhā meroḥ pūrvataḥ kesarācalāḥ ||

5.17.24

trikūṭaḥ śiśiraścaiva pataṅgo rucakastathā |
niṣadhaḥ kapilādyāśca dakṣiṇe kesarācalāḥ ||

5.17.25

sinīvāsaḥ kusumbhaśca kapilo nāradastathā |
nāgādayaśca girayaḥ paścime kesarācalāḥ ||

5.17.26

śaṅkhacūḍo'tha ṛṣabho haṃso nāma mahīdharaḥ |
kālañjarādyāśca tathā uttare kesarācalāḥ ||

5.17.27

merorupari madhye hi śātakaumbhaṃ vidheḥ puram |
caturdaśasahasrāṇi yojanāni ca saṅkhyayā ||

5.17.28

aṣṭānāṃ lokapālānāṃ paritastadanukramāt |
yathādiśaṃ yathārūpaṃ puro'ṣṭāvupakalpitāḥ ||

5.17.29

tasyāṃ ca brahmaṇaḥ puryāṃ plāvayitvendumaṇḍalam |
viṣṇupādaviniṣkrāntā gaṅgā patati vai nadī ||

5.17.30

sītā cālakanandā ca cakṣurbhadrā ca vai kramāt |
sā tatra patitā dikṣu caturdhā pratyapadyata ||

5.17.31

sītā pūrveṇa śailaṃ hi nandā caiva tu dakṣiṇe |
sā cakṣuḥ paścime caiva bhadrā cottarato vrajet ||

5.17.32

girīnatītya sakalāṃścaturdikṣu mahāmbudhim |
sā yayau prayatā bhūtā gaṅgā tripathagāminī ||

5.17.33

sunīlaniṣadhau yau tau mālyavadgandhamādanau |
teṣāṃ madhyagato meruḥ karṇikākārasaṃsthitaḥ ||

5.17.34

bhārataḥ ketumālaśca bhadrāśvaḥ kuravastathā |
patrāṇi lokapadmasya maryādālokaparvatāḥ ||

5.17.35

jaṭharaṃ devakūṭaśca āyāme dakṣiṇottare |
gandhamādanakailāsau pūrvapaścimato gatau ||

5.17.36

pūrvapaścimato merorniṣadho nīlaparvataḥ |
dakṣiṇottaramāyātau karṇikāntarvyavasthitau ||

5.17.37

jaṭharādyāḥ sthitā meroryeṣāṃ dvau dvau vyavasthitau |
kesarāḥ parvatā ete śvetādyāḥ sumanoramāḥ ||

5.17.38

śailānāmantare droṇyaḥ siddhacāraṇasevitāḥ |
suramyāṇi tathā tāsu kānanāni purāṇi ca ||

5.17.39

sarveṣāṃ caiva devānāṃ yakṣagandharvarakṣasām |
krīḍanti devadaiteyāḥ śailaprāyeṣvaharniśam ||

5.17.40

dharmiṇāmālayā hyete bhaumāḥ svargāḥ prakīrtitāḥ |
na teṣu pāpakartāro yānti paśyanti kutracit ||

5.17.41

yāni kimpuruṣādīni varṣāṇyaṣṭau mahāmune |
na teṣu śoko nāpattyo nodvegaḥ kṣudbhayādikam ||

5.17.42

svasthāḥ prajā nirātaṅkāḥ sarvaduḥkhavivarjitāḥ |
daśadvādaśavarṣāṇāṃ sahasrāṇi sthirāyuṣaḥ ||

5.17.43

kṛtatretādikāścaiva bhaumānyambhāṃsi sarvataḥ |
na teṣu varṣate devasteṣu sthāneṣu kalpanā ||

5.17.44

saptasveteṣu nadyaśca sujātāḥ svarṇavālukāḥ |
śataśaḥ santi kṣudrāśca tāsu krīḍecchubho janaḥ ||

5.17.44.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ brahmāṇḍakathane jambūdvīpavarṣavarṇanaṃ nāma saptadaśo'dhyāyaḥ ||

5.17.44.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

5.17.44.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

5.17.44.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

Linked texts (6)