Shiva Purana 2.4: śrīśivamahāpurāṇam 2.4 rudrasaṃhitāyāṃ kumārakhaṇḍaḥ
Śivapurāṇa (complete text) 2.4
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.4.2 — 73 parts
- 2.4.1 prathamo'dhyāyaḥ | tārakārditasurāṇāṃ śaṅkarasannidhau duḥkhanivedanam — 63 parts
- 2.4.3 tṛtīyo'dhyāyaḥ | kārtikeyalīlāvarṇanam — 40 parts
- 2.4.4 caturtho'dhyāyaḥ | kārtikeyānveṣaṇanandisaṃvādavarṇanam — 67 parts
- 2.4.5 pañcamo'dhyāyaḥ | devakṛtakumārābhiṣekaḥ — 65 parts
- 2.4.6 ṣaṣṭho'dhyāyaḥ | kumārādbhutacaritravarṇanam — 33 parts
- 2.4.7 saptamo'dhyāyaḥ | tārakeṇa sahendrādidevānāṃ yuddhavarṇanam — 40 parts
- 2.4.8 aṣṭamo'dhyāyaḥ | devadaityayuddhavarṇanam — 52 parts
- 2.4.9 navamo'dhyāyaḥ | tārakeṇa saha vīrabhadraviṣṇorghorayuddhavarṇanam — 53 parts
- 2.4.10 daśamo'dhyāyaḥ | tārakāsuravadhaḥ devotsavavarṇanañca — 52 parts
- 2.4.11 ekādaśo'dhyāyaḥ | bāṇapralambavadhapūrvaka kumāravijayavarṇanaṃ liṅgasthāpanañca — 33 parts
- 2.4.12 dvādaśo'dhyāyaḥ | tārakavadhānantaraṃ devaiḥ kṛtāstutiḥ — 56 parts
- 2.4.13 trayodaśo'dhyāyaḥ | gaṇeśotpattiḥ — 39 parts
- 2.4.14 caturdaśo'dhyāyaḥ | gaṇeśena saha śivagaṇānāṃ vivādavarṇanam — 61 parts
- 2.4.15 pañcadaśo'dhyāyaḥ | śivagaṇaiḥ saha gaṇeśayuddhavarṇanam — 72 parts
- 2.4.16 ṣoḍaśo'dhyāyaḥ | gaṇeśaśiraścchedanavarṇanam — 37 parts
- 2.4.17 saptadaśo'dhyāyaḥ | gaṇeśadehe gajamukhayojanavarṇanam — 59 parts
- 2.4.18 aṣṭadaśo'dhyāyaḥ | gaṇeśagaṇādhipapadavīprāptiḥ — 79 parts
- 2.4.19 ekonaviṃśo'dhyāyaḥ | vivāhopakrame gaṇeśasya prathamapūjyatvavarṇanam — 53 parts
- 2.4.20 viṃśo'dhyāyaḥ | gaṇeśavivāhavarṇanam — 45 parts
śrīśivamahāpurāṇam 2.4 rudrasaṃhitāyāṃ kumārakhaṇḍaḥ
2.4.p1
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.4.p2
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.4.p3
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.4.p4
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ caturthaḥ kumārakhaṇḍe
prathamo'dhyāyaḥ | tārakārditasurāṇāṃ śaṅkarasannidhau duḥkhanivedanam
2.4.1.1
vande vandanatuṣṭamānasamatipremapriyaṃ premadaṃ pūrṇaṃ pūrṇakaraṃ prapūrṇanikhilaiśvaryaikavāsaṃ śivam |
satyaṃ satyamayaṃ trisatyavibhavaṃ satyapriyaṃ satyadaṃ viṣṇubrahmanutaṃ svakīyakṛpayopāttākṛtiṃ śaṅkaram ||
2.4.1.2
nārada uvāca |
vivāhayitvā girijāṃ śaṅkaro lokaśaṅkaraḥ |
gatvā svaparvataṃ brahman kimakārṣīddhi tadvada ||
2.4.1.3
kathaṃ hi tanayo jajñe śivasya paramātmanaḥ |
yadarthamātmārāmo'pi samuvāha śivāṃ prabhuḥ ||
2.4.1.4
tārakasya kathaṃ brahman vadho'bhūddevaśaṅkara |
etatsarvamaśeṣeṇa vada kṛtvā dayāṃ mayi ||
2.4.1.5
sūta uvāca |
ityākarṇya vacastasya nāradasya prajāpatiḥ |
suprasannamanāḥ smṛtvā śaṅkaraṃ pratyuvāca ha ||
2.4.1.6
brahmovāca |
caritaṃ śṛṇu vakṣyāmi śaśimaulestu nārada |
guhajanmakathāṃ divyāṃ tārakāsurasadvadham ||
2.4.1.7
śrūyatāṃ kathayāmyadya kathāṃ pāpapraṇāśinīm |
yāṃ śrutvā sarvapāpebhyo mucyate mānavo dhruvam ||
2.4.1.8
idamākhyānamanaghaṃ rahasyaṃ paramādbhutam |
pāpasantāpaharaṇaṃ sarvavighnavināśanam ||
2.4.1.9
sarvamaṅgaladaṃ sāraṃ sarvaśrutimanoharam |
sukhadaṃ mokṣabījaṃ ca karmamūlanikṛntanam ||
2.4.1.10
kailāsamāgatya śivāṃ vivāhya śobhāṃ prapede nitarāṃ śivo'pi |
vicārayāmāsa ca devakṛtyaṃ pīḍāṃ janasyāpi ca devakṛtye ||
2.4.1.11
śivaḥsa bhagavān sākṣātkailāsamagamadyadā |
saukhyaṃ ca vividhaṃ cakrurgaṇāḥ sarve suharṣitāḥ ||
2.4.1.12
mahotsavo mahānāsīcchive kailāsamāgate |
devāḥ svaviṣayaṃ prāptā harṣanirbharamānasāḥ ||
2.4.1.13
atha śambhurmahādevo gṛhītvā girijāṃ śivām |
jagāma nirjanaṃ sthānaṃ mahādivyaṃ manoharam ||
2.4.1.14
śayyāṃ ratikarīṃ kṛtvā puṣpacandanacarcitām |
adbhutāṃ tatra paramāṃ bhogavastvanvitāṃ śubhām ||
2.4.1.15
sa reme tatra bhagavān śambhurgirijayā saha |
sahasravarṣaparyantaṃ devamānena mānadaḥ ||
2.4.1.16
durgāṅgasparśamātreṇa līlayā mūrcchitaḥ śivaḥ |
mūrcchitā sā śivasparśādbubudhe na divāniśam ||
2.4.1.17
hare bhogapravṛtte tu lokadharmapravartini |
mahān kālo vyatīyāya tayoḥ kṣaṇa ivānagha ||
2.4.1.18
atha sarve surāstāta ekatrībhūya caikadā |
mantrayāñcakrurāgatya merau śakrapurogamāḥ ||
2.4.1.19
surā ūcuḥ |
vivāhaṃ kṛtavāñchambhurasmatkāryārthamīśvaraḥ |
yogīśvaro nirvikāro svātmārāmo nirañjanaḥ ||
2.4.1.20
notpannastanayastasya na jānīmo'tra kāraṇam |
vilambaḥ kriyate tena kathaṃ deveśvareṇa ha ||
2.4.1.21
brahmovāca |
etasminnantare devā nāradāddevadarśanāt |
bubudhustanmitaṃ bhogaṃ tayośca ramamāṇayoḥ ||
2.4.1.22
ciraṃ jñātvā tayorbhogaṃ cintāmāpuḥ surāśca te |
brahmāṇaṃ māṃ puraskṛtya yayurnārāyaṇāntikam ||
2.4.1.23
taṃ natvā kathitaṃ sarvaṃ mayā vṛttāntamīpsitam |
santasthire sarvadevāḥ citre puttalikā yathā ||
2.4.1.24
sahasravarṣaparyantaṃ devamānena śaṅkaraḥ |
ratau rataśca niśceṣṭo yogī viramate na hi ||
2.4.1.25
śrībhagavānuvāca |
cintā nāsti jagaddhātaḥ sarvaṃ bhadraṃ bhaviṣyati |
śaraṇaṃ vraja deveśa śaṅkarasya mahāprabhoḥ ||
2.4.1.26
maheśaśaraṇāpannā ye janā manasā mudā |
teṣāṃ prajeśa bhaktānāṃ na kutaścidbhayaṃ kvacit ||
2.4.1.27
śṛṅgārabhaṅgaḥ samaye bhavitā nādhunā vidhe |
kālaprayuktaṃ kāryaṃ ca siddhiṃ prāpnoti nānyathā ||
2.4.1.28
śambhoḥ sambhogamiṣṭaṃ ko bhadrāṃ kartumiheśvaraḥ |
pūrṇe varṣasahasre ca svecchayā hi viraṃsyati ||
2.4.1.29
strīpuṃso rativicchedamupāyena karoti yaḥ |
tasya strīputrayorbhedo bhavejjanmani janmani ||
2.4.1.30
bhraṣṭajñāno naṣṭakīrttiralakṣmīko bhavediha |
prayātyante kālasūtraṃ varṣalakṣaṃ sa pātakī ||
2.4.1.31
rambhāyuktaṃ śakramimaṃ cakāra virataṃ ratau |
mahāmunīndro durvāsāstatstrībhedo babhūva ha ||
2.4.1.32
punaranyāṃ sa samprāpya viṣevya śubhapāṇikām |
divyaṃ varṣasahasraṃ ca vijahau virahajvaram ||
2.4.1.33
ghṛtācyā saha saṃśliṣṭaṃ kāmaṃ vāritavān guruḥ |
ṣaṇmāsābhyantare candrastasya patnīṃ jahāra ha ||
2.4.1.34
punaśśivaṃ samārādhya kṛtvā tārāmayaṃ raṇam |
tārāṃ sagarbhāṃ samprāpya vijahau virahajvaram ||
2.4.1.35
mohinīsahitaṃ candraṃ cakāra virataṃ ratau |
maharṣirgautamastasya strīvicchedo babhūva ha ||
2.4.1.36
hariścandro hālikaṃ ca vṛṣalyā saha saṃyutam |
vārayāmāsa niśceṣṭaṃ nirjane tatphalaṃ śṛṇu ||
2.4.1.37
bhraṣṭaḥ strīputrarājyebhyo viśvāmitreṇa tāḍitaḥ |
tataḥ śivaṃ samārādhya mukto bhūto hi kaśmalāt ||
2.4.1.38
ajāmilaṃ dvijaśreṣṭhaṃ vṛṣalyā saha saṃyutam |
na bhiyā vārayāmāsuḥ surāstāṃ cāpi kecana ||
2.4.1.39
sarvaṃ niṣekasādhyaṃ ca niṣeko balavān vidhe |
niṣekaphalado vai sa niṣekaḥ kena vāryate ||
2.4.1.40
divyaṃ varṣasahasraṃ ca śambhoḥ sambhogakarma tat |
pūrṇe varṣasahasre ca gatvā tatra sureśvarāḥ ||
2.4.1.41
yena vīryaṃ patedbhūmau tat kariṣyatha niścitam |
tatra vīrye ca bhavitā skandanāmā prabhoḥ sutaḥ ||
2.4.1.42
adhunā svagṛhaṃ gaccha vidhe suragaṇaiḥ saha |
karotu śambhuḥ sambhogaṃ pārvatyā saha nirjane ||
2.4.1.43
brahmovāca |
ityuktvā kamalākāntaḥ śīghraṃ svāntaḥ puraṃ yayau |
svālayaṃ prayayurdevā mayā saha munīśvara ||
2.4.1.44
śaktiśaktimatoścātha vihāreṇāti ca kṣitiḥ |
bhārākrāntā cakampe sā saśeṣāpi sakacchapā ||
2.4.1.45
kacchapasya hi bhāreṇa sarvādhāraḥ samīraṇaḥ |
stambhito'tha trilokāśca babhūvurbhayavihvalāḥ ||
2.4.1.46
atha sarve mayā devā hareśca śaraṇaṃ yayuḥ |
sarvaṃ nivedayāñcakrustadvṛttaṃ dīnamānasā ||
2.4.1.47
devā ūcuḥ |
devadeva ramānātha sarvāvanakara prabho |
rakṣa naḥ śaraṇāpannān bhayavyākulamānasān ||
2.4.1.48
stambhitastrijagatprāṇo na jāne kena hetunā |
vyākulaṃ munibhirlekhaistrailokyaṃ sacarācaram ||
2.4.1.49
brahmovāca |
ityuktvā sakalā devā mayā saha munīśvara |
dīnāstasthuḥ puro viṣṇormaunībhūtāḥ suduḥkhitāḥ ||
2.4.1.50
tadākarṇya samādāya surānnaḥ sakalān hariḥ |
jagāma parvataṃ śīghraṃ kailāsaṃ śivavallabham ||
2.4.1.51
tatra gatvā harirdevairmayā ca suravallabhaḥ |
yayau śivavarasthānaṃ śaṅkaraṃ draṣṭukāmyayā ||
2.4.1.52
tatra dṛṣṭvā śivaṃ viṣṇurna surairvismito'bhavat |
tatra sthitān śivagaṇān papraccha vinayānvitaḥ ||
2.4.1.53
viṣṇuruvāca |
he śaṅkarāḥ śivaḥ kutra gataḥ sarvaprabhurgaṇāḥ |
nivedayata naḥ prītyā duḥkhitānvai kṛpālavaḥ ||
2.4.1.54
brahmovāca |
ityākarṇya vacastasya sāmarasya harergaṇāḥ |
procuḥ prītyā gaṇāste hi śaṅkarasya ramāpatim ||
2.4.1.55
śivagaṇā ūcuḥ |
hare śṛṇu śivaprītyā yathārthaṃ brūmahe vayam |
brahmaṇā nirjaraiḥ sārddhaṃ vṛttāntamakhilaṃ ca yat ||
2.4.1.56
sarveśvaro mahādevo jagāma girijālayam |
saṃsthāpya no'tra suprītyā nānālīlāviśāradaḥ ||
2.4.1.57
tadguhābhyantare śambhuḥ kiṃ karoti maheśvaraḥ |
na jānīmo ramānātha vyatīyurbahavaḥ samāḥ ||
2.4.1.58
brahmovāca |
śrutveti vacanaṃ teṣāṃ sa viṣṇuḥ sāmaro mayā |
vismito'ti muniśreṣṭha śivadvāraṃ jagāma ha ||
2.4.1.59
tatra gatvā mayā devaiḥ sa harirdevavallabhaḥ |
ārtavāṇyā mune proce tārasvaratayā tadā ||
2.4.1.60
śambhumastaunmahāprītyā sāmaro hi mayā hariḥ |
tatra sthito muniśreṣṭha sarvalokaprabhuṃ haram ||
2.4.1.61
viṣṇuruvāca |
kiṃ karoṣi mahādevābhyantare parameśvara |
tārakārtānsurānsarvān pāhi naḥ śaraṇāgatān ||
2.4.1.62
ityādi saṃstuvan śambhuṃ bahudhā so'marairmayā |
rurodāti haristatra tārakārtairmunīśvara ||
2.4.1.63
duḥkhakolāhalastatra babhūva tridivaukasām |
miśritaśśiva saṃstutyāsurārttānāṃ munīśvara ||
2.4.1.63.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ caturthe kumārakhaṇḍe śivavihāravarṇanaṃ nāma prathamo'dhyāyaḥ ||
2.4.1.63.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.4.1.63.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.4.1.63.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.4.1.63.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ caturthaḥ kumārakhaṇḍe
2.4.2.1
brahmovāca |
tadākarṇya mahādevo yogajñānaviśāradaḥ |
tyaktakāmo na tatyāja sambhogaṃ pārvatībhayāt ||
2.4.2.2
ājagāma gṛhadvāri surāṇāṃ nikaṭaṃ śivaḥ |
daityena pīḍitānāṃ ca śaṅkaro bhaktavatsalaḥ ||
2.4.2.3
devāḥsarve prabhuṃ dṛṣṭvā hariṇā ca mayā śivam |
babhūbuḥ sukhinaścāti tadā vai bhaktavatsalam ||
2.4.2.4
ityākarṇya vacasteṣāṃ surāṇāṃ bhagavānbhavaḥ |
pratyuvāca viṣaṇṇātmā dūyamānena cetasā ||
2.4.2.5
praṇamya sumahāprītyā nataskandhāśca nirjarāḥ |
tuṣṭuvuḥ śaṅkaraṃ sarve mayā ca hariṇā mune ||
2.4.2.6
devā ūcuḥ |
devadeva mahādeva karuṇāsāgara prabho |
antaryāmī hi sarveṣāṃ sarvaṃ jānāsi śaṅkara ||
2.4.2.7
devakāryaṃ kuru vibho rakṣa devān maheśvara |
jahi daityān kṛpāṃ kṛtvā tārakādīn mahāprabho ||
2.4.2.8
śiva uvāca |
he viṣṇo he vidhe devāḥ sarveṣāṃ vo manogatiḥ |
yadbhāvi tadbhavatyeva ko'pi no tannivārakaḥ ||
2.4.2.9
yajjātaṃ tajjātameva prastutaṃ śṛṇutāmarāḥ |
śivaretaskhalitaṃ vīryaṃ ko grahīṣyati me'dhunā ||
2.4.2.10
sa gṛhṇīyāditi procya pātayāmāsa tadbhuvi |
agnirbhūtvā kapoto hi preritaḥsarvanirjaraiḥ ||
2.4.2.11
abhakṣacchāmbhavaṃ vīryaṃ cañcvā tu nikhilaṃ tadā |
etasminnantare tatrājagāma girijā mune ||
2.4.2.11.p1
śivāgamavilambe ca dadarśa surapuṅgavān ||
2.4.2.12
jñātvā tadvṛttamakhilaṃ mahākrodhayutā śivā ||
2.4.2.13
uvāca tridaśān sarvān hariprabhṛtikām̐stadā ||
2.4.2.14
devyuvāca |
re re suragaṇāḥsarve yūyaṃ duṣṭā viśeṣataḥ |
svārthasaṃsādhakā nityaṃ tadarthaṃ paraduḥkhadāḥ ||
2.4.2.15
svārthahetormaheśānamārādhya paramaṃ prabhum |
naṣṭaṃ cakrurmadvihāraṃ vandhyā'bhavamahaṃ surāḥ ||
2.4.2.16
māṃ virodhya sukhaṃ naiva keṣāñcidapi nirjarāḥ |
tasmādduḥkhaṃ bhavedvo hi duṣṭānāṃ tridivaukasām ||
2.4.2.17
brahmovāca |
ityuktvā viṣṇupramukhān surān sarvān śaśāpa sā |
prajvalantī prakopena śailarājasutā śivā ||
2.4.2.18
pārvatyuvāca |
adyaprabhṛti devānāṃ vandhyā bhāryā bhavantviti |
devāśca duḥkhitāḥsantu nikhilā madvirodhinaḥ ||
2.4.2.19
brahmovāca |
iti śaptvākhilāndevān viṣṇvādyānsakaleśvarī |
uvāca pāvakaṃ kruddhā bhakṣakaṃ śivaretasaḥ ||
2.4.2.20
pārvatyuvāca |
sarvabhakṣī bhava śuce pīḍitātmeti nityaśaḥ |
śivatattvaṃ na jānāsi mūrkho'si surakāryakṛt ||
2.4.2.21
re re śaṭha mahāduṣṭa duṣṭānāṃ duṣṭabodhavān |
abhakṣaḥ śivavīryaṃ yannākārṣīrucitaṃ hitam ||
2.4.2.22
brahmovāca |
iti śaptvā śivā vahniṃ saheśena nagātmajā |
jagāma svālayaṃ śīghramasantuṣṭā tato mune ||
2.4.2.23
gatvā śivā śivaṃ samyak bodhayāmāsa yatnataḥ |
ajījanatparaṃ putraṃ gaṇeśākhyaṃ munīśvara ||
2.4.2.24
tadvṛttāntamaśeṣaṃ ca varṇayiṣye mune'grataḥ |
idānīṃ śṛṇu suprītyā guhotpattiṃ vadāmyaham ||
2.4.2.25
pāvakārpitamannādi bhuñjate nirjarāḥ khalu |
vedavāṇyeti sarve te sagarbhā abhavansurāḥ ||
2.4.2.26
tato'sahantastadvīryaṃ pīḍitā hyabhavan surāḥ |
viṣṇvādyā nikhilāścāti śivājñānaṣṭabuddhayaḥ ||
2.4.2.27
atha viṣṇuprabhṛtikāḥsarve devā vimohitāḥ |
dahyamānā yayuḥ śīghraṃ śaraṇaṃ pārvatīpateḥ ||
2.4.2.28
śivālayasya te dvāri gatvā sarve vinamrakāḥ |
tuṣṭuvuḥsaśivaṃ śambhuṃ prītyā sāñjalayaḥsurāḥ ||
2.4.2.29
devā ūcuḥ |
devadeva mahādeva girijeśa mahāprabho |
kiṃ jātamadhunā nātha tava māyā duratyayā ||
2.4.2.30
sagarbhāśca vayaṃ jātā dahyamānāśca retasā |
tava śambho kuru kṛpāṃ nivāraya daśāmimām ||
2.4.2.31
brahmovāca |
ityākarṇyā'maranutiṃ parameśaḥ śivāpatiḥ |
ājagāma drutaṃ dvāri yatra devāḥ sthitā mune ||
2.4.2.32
āgataṃ śaṅkaraṃ dvāri sarve devāśca sācyutāḥ |
praṇamya tuṣṭuvuḥ prītyā nartakā bhaktavatsalam ||
2.4.2.33
devā ūcuḥ |
śambho śiva maheśāna tvāṃ natāḥ sma viśeṣataḥ |
rakṣa naḥ śaraṇāpannān dahyamānāṃśca retasā ||
2.4.2.34
idaṃ duḥkhaṃ hara hara bhavāmo hi mṛtā dhruvam |
tvāṃ vinā kaḥ samartho'dya devaduḥkhanivāraṇe ||
2.4.2.35
brahmovāca |
iti dīnataraṃ vākyamākarṇya surarāṭ prabhuḥ |
pratyuvāca vihasyātha sa surān bhaktavatsalaḥ ||
2.4.2.36
śiva uvāca |
he hare he vidhe devāḥ sarve śṛṇuta madvacaḥ |
bhaviṣyati sukhaṃ vo'dya sāvadhānā bhavantu hi ||
2.4.2.37
etadvamata madvīryaṃ drutamevākhilāḥsurāḥ |
sukhinastadviśeṣeṇa śāsanānmama suprabhoḥ ||
2.4.2.38
brahmovāca |
ityājñāṃ śirasā'dhāya viṣṇvādyāḥ sakalāḥ surāḥ |
akārṣurvamanaṃ śīghraṃ smarantaḥ śivamavyayam ||
2.4.2.39
tacchambhuretaḥsvarṇābhaṃ parvatākāramadbhutam |
abhavatpatitaṃ bhūmau spṛśad dyāmeva suprabham ||
2.4.2.40
abhavansukhinaḥsarve surāḥ sarve'cyutādayaḥ |
astuvan parameśānaṃ śaṅkaraṃ bhaktavatsalam ||
2.4.2.41
pāvakastvabhavannaiva sukhī tatra munīśvara |
tasyājñāṃ paramo'dādvai śaṅkaraḥ parameśvaraḥ ||
2.4.2.42
tataḥ savahnirvikalaḥ sāñjalirnatako mune |
astaucchivaṃ sukhī nātmā vacanaṃ cedamabravīt ||
2.4.2.43
agniruvāca |
devadeva maheśāna mūḍho'haṃ tava sevakaḥ |
kṣamasva me'parādhaṃ hi mama dāhaṃ nivāraya ||
2.4.2.44
tvaṃ dīnavatsalaḥ svāmin śaṅkaraḥ parameśvaraḥ |
pratyuvāca prasannātmā pāvako dīnavatsalam ||
2.4.2.45
brahmovāca |
ityākarṇya śucervāṇīṃ sa śambhuḥ parameśvaraḥ |
pratyuvāca prasannātmā pāvakaṃ dīnavatsalaḥ ||
2.4.2.46
śiva uvāca |
kṛtaṃ tvanucitaṃ karma madreto bhakṣitaṃ hi yat |
ato nivṛttaste dāhaḥ pāpādhikyānmadājñayā ||
2.4.2.47
idānīṃ tvaṃ sukhī nāma śuce maccharaṇāgataḥ |
ataḥ prasanno jāto'haṃ sarvaṃ duḥkhaṃ vinaśyati ||
2.4.2.48
kasyāścitsustriyāṃ yonau madretastyaja yatnataḥ |
bhaviṣyati sukhī tvaṃ hi nirdāhātmā viśeṣataḥ ||
2.4.2.49
brahmovāca |
śambhuvākyaṃ niśamyeti pratyuvāca śanaiḥ śuciḥ |
sāñjalirnatakaḥ prītyā śaṅkaraṃ bhaktaśaṅkaram ||
2.4.2.50
durāsadamidaṃ tejastava nātha maheśvara |
kācinnāsti vinā śaktyā dhartuṃ yonau jagattraye ||
2.4.2.51
itthaṃ yadā'bravīdvahnistadā tvaṃ munisattama |
śaṅkarapreritaḥ prāttha hṛdāgnimupakārakaḥ ||
2.4.2.52
nārada uvāca |
śṛṇu madvacanaṃ vahne tava dāhaharaṃ śubham |
paramānandadaṃ ramyaṃ sarvakaṣṭanivārakam ||
2.4.2.53
kṛtvopāyamimaṃ vahne sukhī bhava vidāhakaḥ |
śivecchayā mayā samyaguktaṃ tātedamādarāt ||
2.4.2.54
tapomāsasnānakartryaḥ striyo yāḥsyuḥ prage śuce |
taddeheṣu sthāpaya tvaṃ śivaretastvidaṃ mahat ||
2.4.2.55
brahmovāca |
tasminnavasare tatrāgatāḥ saptamunistriyaḥ |
tapomāsi snānakāmāḥ prātaḥ sanniyamā mune ||
2.4.2.56
snānaṃ kṛtvā striyastā hi mahāśītārdditāśca ṣaṭ |
gantukāmā mune yātā vahnijvālāsamīpataḥ ||
2.4.2.57
vimohitāśca tā dṛṣṭvārundhatī giriśājñayā |
niṣiṣedha viśeṣeṇa sucaritrā subodhinī ||
2.4.2.58
tāḥ ṣaḍ munistriyo mohāddhaṭhāttatra gatā mune |
svaśītavinivṛttyarthaṃ mohitāḥ śivamāyayā ||
2.4.2.59
tadretaḥkaṇikāḥ sadyastaddehān viviśurmune |
romadvārā'khilā vahnirabhūddāhavivarjitaḥ ||
2.4.2.60
antardhāya drutaṃ vahnirjvālārūpo jagāma ha |
sukhī svalokaṃ manasā smaraṃstvāṃ śaṅkaraṃ ca tam ||
2.4.2.61
sagarbhāstāḥ striyaḥ sādho'bhavan dāhaprapīḍitāḥ |
jagmuḥsvabhavanaṃ tātārundhatī duḥkhitāgninā ||
2.4.2.62
dṛṣṭvā svastrīgatiṃ tāta nāthāḥ krodhākulā drutam |
tatyajustāḥ striyastāta susammantrya parasparam ||
2.4.2.63
atha tāḥ ṣaṭ striyaḥsarvā dṛṣṭvā svavyabhicārakam |
mahāduḥkhānvitāstātābhavannākulamānasāḥ ||
2.4.2.64
tatyajuśśivaretastadgarbharūpaṃ munistriyaḥ |
tā himācalapṛṣṭhe'thābhavan dāhavivarjitāḥ ||
2.4.2.65
asahan śivaretastaddhimādriḥ kampamudvahan |
gaṅgāyāṃ prākṣipattūrṇamasahyaṃ dāhapīḍitaḥ ||
2.4.2.66
gaṅgayā'pi ca tadvīryaṃ dussahaṃ paramātmanaḥ |
niḥkṣiptaṃ hi śarastambe taraṅgaiḥ svairmunīśvara ||
2.4.2.67
patitaṃ tatra tadreto drutaṃ bālo babhūva ha |
sundaraḥ subhagaḥ śrīmāṃstejasvī prītivarddhanaḥ ||
2.4.2.68
mārgamāse site pakṣe tithau ṣaṣṭhyāṃ munīśvara |
prādurbhāvo'bhavattasya śivaputrasya bhūtale ||
2.4.2.69
tasminnavasare brahmannakasmāddhimaśailajā |
abhūtāṃ sukhinau tatra svagirau giriśo'pi ca ||
2.4.2.70
śivākucābhyāṃ susrāva paya ānandasambhavam |
tatra gatvā ca sarveṣāṃ sukhamāsīnmune'dhikam ||
2.4.2.71
maṅgalaṃ cā'bhavattāta trilokyāṃ sukhadaṃ satām |
khalānāmabhavadvighno daityānāṃ ca viśeṣataḥ ||
2.4.2.72
akasmādabhavad vyomni paramo dundubhidhvaniḥ |
puṣpavṛṣṭiḥ papātā'śu bālakopari nārada ||
2.4.2.73
viṣṇvādīnāṃ samastānāṃ devānāṃ munisattama |
abhūdakasmātparama ānandaḥ paramotsavaḥ ||
2.4.2.73.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ caturthe kumārakhaṇḍe śivaputrajananavarṇanaṃ nāma dvitīyo'dhyāyaḥ ||
2.4.2.73.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.4.2.73.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.4.2.73.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.4.2.73.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ caturthaḥ kumārakhaṇḍe
tṛtīyo'dhyāyaḥ | kārtikeyalīlāvarṇanam
2.4.3.1
nārada uvāca |
devadeva prajānātha brahman sṛṣṭikara prabho |
tataḥ kimabhavattatra tadvadā'dya kṛpāṃ kuru ||
2.4.3.2
brahmovāca |
tasminnavasare tāta viśvāmitraḥ pratāpavān |
prerito vidhinā tatrāgacchatprīto yadṛcchayā ||
2.4.3.3
sa dṛṣṭvālaukikaṃ dhāma tatsutasya sutejasaḥ |
abhavatpūrṇakāmastu suprasanno nanāma ca ||
2.4.3.4
akarotsunutiṃ tasya suprasannena cetasā |
vidhipreritavāgbhiśca viśvāmitraḥ prabhāvavit ||
2.4.3.5
tataḥso'bhūtsutastatra suprasanno mahotikṛt |
suprahasyādbhutamaho viśvāmitramuvāca ca ||
2.4.3.6
śivasuta uvāca |
śivecchayā mahājñāninnakasmāttvamihāgataḥ |
saṃskāraṃ kuru me tāta yathāvadvedasammitam ||
2.4.3.7
adyārabhya purodhāstvaṃ bhava me prītimāvahan |
bhaviṣyasi sadā pūjyaḥ sarveṣāṃ nātra saṃśayaḥ ||
2.4.3.8
brahmovāca |
ityākarṇya vacastasya suprasanno hi gādhijaḥ |
tamuvācānudāttena svareṇa ca suvismitaḥ ||
2.4.3.9
viśvāmitra uvāca |
śṛṇu tāta na vipro'haṃ gādhikṣatriyabālakaḥ |
viśvāmitreti vikhyātaḥ kṣatriyo viprasevakaḥ ||
2.4.3.10
iti svacaritaṃ khyātaṃ mayā te varabālaka |
kastvaṃ svacaritaṃ brūhi vismitāyākhilaṃ hi me ||
2.4.3.11
brahmovāca |
ityākarṇya vacastasya tatsvavṛttaṃ jagāda ha |
tataścovāca suprītyā gādhijaṃ taṃ mahotikṛt ||
2.4.3.12
śivasuta uvāca |
viśvāmitra varānme tvaṃ brahmarṣirnātra saṃśayaḥ |
vasiṣṭhādyāśca nityaṃ tvāṃ praśaṃsiṣyanti cādarāt ||
2.4.3.13
atastvamājñayā me hi saṃskāraṃ kartumarhasi |
idaṃ sarvaṃ sugopyaṃ te kathanīyaṃ na kutracit ||
2.4.3.14
brahmovāca |
tato'kārṣītsa saṃskāraṃ tasya prītyā'khilaṃ yathā |
śivabālasya devarṣe vedoktavidhinā param ||
2.4.3.15
śivabālopi suprīto divyajñānamadātparam |
viśvāmitrāya munaye mahotikārakaḥ prabhuḥ ||
2.4.3.16
purohitaṃ cakārāsau viśvāmitraṃ śucessutaḥ |
tadārabhya dvijavaro nānālīlāviśāradaḥ ||
2.4.3.17
itthaṃ līlā kṛtā tena kathitā sā mayā mune |
tallīlāmaparāṃ tāta śṛṇu prītyā vadāmyaham ||
2.4.3.18
tasminnavasare tāta śvetanāmā ca samprati |
tatrā'paśyatsutaṃ divyaṃ nijaṃ paramapāvanam ||
2.4.3.19
tatastaṃ pāvako gatvā dṛṣṭvāliṅgya cucumba ca |
putreti coktvā tasmai sa śastraṃ śaktiṃ dadau ca saḥ ||
2.4.3.20
guhastāṃ śaktimādāya tacchṛṅgaṃ cāruroha ha |
taṃ jaghāna tayā śaktyā śṛṅgo bhuvi papāta saḥ ||
2.4.3.21
daśapadmamitā vīrā rākṣasāḥ pūrvamāgatāḥ |
tadvadhārthaṃ drutaṃ naṣṭā babhūvustatprahārataḥ ||
2.4.3.22
hāhākāro mahānāsīccakampe sācalā mahī |
trailokyaṃ ca sureśānaḥsadevastatra cāgamat ||
2.4.3.23
dakṣiṇe tasya pārśve ca vajreṇa sa jaghāna ca |
śākhanāmā tato jātaḥ pumāṃścaiko mahābalaḥ ||
2.4.3.24
punaśśakro jaghānāśu vāmapārśve hi taṃ tadā |
vajreṇā'nyaḥ pumāñjāto viśākhākhyo'paro balī ||
2.4.3.25
tatastaddhṛdayaṃ śakro jaghāna pavinā tadā |
paro'bhūnnaigamopākhyaḥ pumāṃstadvanmahābalaḥ ||
2.4.3.26
tadā skandādicatvāro mahāvīrā mahābalāḥ |
indraṃ hantuṃ drutaṃ jagmuḥ so'yaṃ taccharaṇaṃ yayau ||
2.4.3.27
śakraḥ sasāmaragaṇo bhayaṃ prāpya gṛhāttataḥ |
yayau svalokaṃ cakito na bhedaṃ jñātavānmune ||
2.4.3.28
sa bālakastu tatraiva tasthā''vānandasaṃyutaḥ |
pūrvavannirbhayastāta nānālīlākaraḥ prabhuḥ ||
2.4.3.29
tasminnavasare tatra kṛttikākhyāśca ṣaṭ striyaḥ |
snātuṃ samāgatā bālaṃ dadṛśustaṃ mahāprabhum ||
2.4.3.30
grahītuṃ taṃ manaścakruḥsarvāstā kṛttikāḥ striyaḥ |
vādo babhūva tāsāṃ tadgrahaṇecchāparo mune ||
2.4.3.31
tadvādaśamanārthaṃ sa ṣaṇmukhāni cakāra ha |
papau dugdhaṃ ca sarvāsāṃ tuṣṭāstā abhavanmune ||
2.4.3.32
tanmanogatimājñāya sarvāstāḥ kṛttikāstadā |
tamādāya yayurlokaṃ svakīyaṃ muditā mune ||
2.4.3.33
taṃ bālakaṃ kumārākhyaṃ stanaṃ dattvā stanārthine |
varddhayāmāsurīśasya sutaṃ sūryādhikaprabham ||
2.4.3.34
na cakrurbālakaṃ yāśca locanānāmagocaram |
prāṇebhyo'pi premapātraṃ yaḥ poṣṭā tasya putrakaḥ ||
2.4.3.35
yāni yāni ca vastrāṇi trailokye durlabhāni ca |
dadustasmai ca tāḥ premṇā bhūṣaṇāni varāṇi vai ||
2.4.3.36
dine dine tāḥ pupuṣurbālakaṃ taṃ mahāprabhum |
praśaṃsitāni svādūni bhojayitvā viśeṣataḥ ||
2.4.3.37
athaikasmin dine tāta sa bālaḥ kṛttikātmajaḥ |
gatvā devasabhāṃ divyāṃ sucaritraṃ cakāra ha ||
2.4.3.38
svamaho darśayāmāsa devebhyo hi mahādbhutam |
saviṣṇubhyo'khilebhyaśca mahotikarabālakaḥ ||
2.4.3.39
taṃ dṛṣṭvā sakalāste vai sācyutāḥsarṣayaḥ surāḥ |
vismayaṃ prāpuratyantaṃ papracchustaṃ ca bālakam ||
2.4.3.40
ko bhavāniti tacchrutvā na kiñcitsa jagāda ha |
svālayaṃ sa jagāmāśu guptastasthau hi pūrvavat ||
2.4.3.40.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ caturthe kumārakhaṇḍe kārtikeyalīlāvarṇanaṃ nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ ||
2.4.3.40.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.4.3.40.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.4.3.40.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.4.3.40.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ caturthaḥ kumārakhaṇḍe
caturtho'dhyāyaḥ | kārtikeyānveṣaṇanandisaṃvādavarṇanam
2.4.4.1
nārada uvāca |
devadeva prajānātha tataḥ kimabhavadvidhe |
vadedānīṃ kṛpātastu śivalīlāsamanvitam ||
2.4.4.2
brahmovāca |
kṛttikābhirgṛhīte vai tasmin śambhusute mune |
kaścitkālo vyatīyāya bubudhe na himādrijā ||
2.4.4.3
tasminnavasare durgā smerānanasaroruhā |
uvāca svāminaṃ śambhuṃ devadeveśvaraṃ prabhum ||
2.4.4.4
pārvatyuvāca |
devadeva mahādeva śṛṇu me vacanaṃ śubham |
pūrvapuṇyātibhāreṇa tvaṃ mayā prāpta īśvaraḥ ||
First 200 of 1,207 passages. Read on
Linked texts (7)
- Brahmavaivartapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Gaṇeśakhaṇḍa — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit
- Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") (ed. Bakker) — Sanskrit
- Kṛṣṇajanmakhaṇḍa — Sanskrit
- Janmakhaṇḍa — Sanskrit
- Himavatkhaṇḍa — Sanskrit