Shivapurana 6.3.16-4
Śivapurāṇa (complete text) 6.3.16-4
- Language
- Sanskrit
6.3.16-4
śākhaḥ'-isī nāma vāle ṛṣi kā svarūpa, 'viśākhaḥ' eka ṛṣi ke svarūpadhārī athavā skanda ke svarūpa se utpanna hone vāle haiṃ | 'gośākhaḥ śivaḥarthāt vedoṃ kī śākhā ke āśraya svarūpa, athavā isa sampūrṇa jagat ke śayana karane kā ādhāra kimbā triguṇa rahita hone ke kāraṇa śiva haiṃ | yahām̐ dośabdoṃ kā eka hī śiva kā nāma hai | yahām̐ para 'sa brahmā sa śivaḥ' ityādi śrutikā vacata hai | 'bhiṣak'-dhanvantari ke svarūpameṃ avatīrṇa hokara saṃsāra ke samasta rogoṃ ke nāśaka haiṃ| yahām̐ para bhī-'bhiṣaktamaṃ tvā bhiṣajāṃ śṛṇomi ityādi śruti ke vacana haiṃ jo ukta nāma kī pūrṇa puṣṭi karate haiṃ| anuttamaḥ'-arthāt saṃsāra meṃ sabase śreṣṭha haiṃ yahām̐ jisase uttama koī nahīṃ-aisā bahuvrīhi samāja hotā hai | yahām̐ 'yasmātparaṃ nāyamasti kiṃcit' yaha śruti kā vacana samarthaka hai gaṃgāplavodakaḥ' - bhāgīrathī gaṃgā ke jala-pravāha ke samāna haiṃ | 'jana tārakaḥ'-arthāt bhaktoṃ ke uddhāraka haiṃ| 'bhavya'-samasta kalyāṇa se paripūrṇa haiṃ puṣkalaḥ'-saba meṃ vyāpaka rahane vāle haiṃ | 'sthapatiḥ sthiraḥ'-arthāt ananta brahmāṇḍoṃ ke racane vāle athavā māyā ke kaṃcukī haiṃ | yahām̐ para ye donoṃ śabda milakara śiva kā eka hī nāma batalāte haiṃ |'vijitātmā'-ātmā ko jīta lene vāle haiṃ | 'viṣayātmā'-samasta isa prapañca jagat kī ātmā haiṃ | kahīṃ vidheyātmā' yaha pāṭhāntara bhī hotā hai | 'bhūta vāhana sārathiḥ'-prāṇiyoṃ ke karmaphaloṃ ko prāpta karane vāle brahmā ko apanā sārathī rakhane vāle haiṃ| 'sagaṇaḥ'arthāt prathamādigaṇoṃ se yukta rahane vāle| 'gaṇakāya'-gaṇoṃ ke śarīra vāle kimbā aparicchedya kāyā vāle | 'sukīrti'-sundara kīrti se yukta | chinna saṃśayaḥ-sarvajñatā ke kāraṇa saba prakāra ke saṃśayoṃ se rahita haiṃ