Skandapurana 2.4.9
Skandamahāpurāṇa (vulgate) 2.4.9
- Language
- Sanskrit
2.4.9.p1
.. vālakhilyā ūcuḥ .. ..
2.4.9.p2
kṛṣṇaḥ provāca dharmāya dvādaśīṃ vatsasaṃjñitām..
2.4.9.p3
godhūlikālasaṃyuktā dvādaśī vatsapūjane..1..
2.4.9.p4
vatsapūjā vaṭe caiva kartavyā prathame'hani ..
2.4.9.p5
savatsāṃ tulyavarṇāṃ ca śīlinīṃ gāṃ payasvinīm ..
2.4.9.p6
caṃdanādibhirālipya puṣpamālābhirarcayet .. 2 ..
2.4.9.p7
taddine tailapakvaṃ ca sthālīpakvaṃ yudhiṣṭhira ..
2.4.9.p8
gokṣīraṃ goghṛtaṃ caiva dadhikṣīraṃ ca varjayet .. 3 ..
2.4.9.p9
dināṃte sūryabiṃbārdhādubhayatra ghaṭīdalam ..
2.4.9.p10
tato nīrājanaṃ kāryyaṃ nirīkṣecca śubhā'śubham .. 4 ..
2.4.9.p11
nānādīpānprakalpyā''dau svarṇapātrādi saṃsthitān ..
2.4.9.p12
nīrājayeddīpapūrvaṃ nirīkṣeta śubhā'śubham ..5..
2.4.9.p13
lāpayitvā sarvadīpānuttarābhimukhānnyaset ..
2.4.9.p14
mukhyā dīpā nava proktā anyānapi ca kalpayet .. 6 ..
2.4.9.p15
jvālā ceddakṣiṇāsaṃsthā satejaskā śikhānvitā ..
2.4.9.p16
sthirā cetsaukhyadā proktā viparītā tu duḥkhadā .. 7 ..
2.4.9.p17
kārtike kṛṣṇapatre tu dvādaśyādiṣu paṃcasu ..
2.4.9.p18
tithiṣūktaḥ pūrvarātre nṛṇāṃ nīrājanāvidhiḥ .. 8 ..
2.4.9.p19
pakṣaṃ saṃsūcayatyādirdvitīyo māsameva ca ..
2.4.9.p20
tṛtīya ṛtumeveha caturthastvayanaṃ tathā ..
2.4.9.p21
varṣaṃ tu paṃcamo dīpaḥ śubhāśubhaṃ vinirṇayet .. 9 ..
2.4.9.p22
sūryāṃśasaṃbhavā dīpā aṃdhakāravināśakāḥ ..
2.4.9.p23
trikāle māṃ dīpayaṃtu diśaṃtu ca śubhā'śubham.. .. 2.4.9.10 ..
2.4.9.p24
abhimaṃtrya ca maṃtreṇa tato nīrājayetkramāt .. 11 ..
2.4.9.p25
ādau devāṃstato viprānhastinaśca turaṃgamān ..
2.4.9.p26
jyeṣṭhāñcchreṣṭhāñjaghanyāṃśca mātṛmukhyāśca yoṣitaḥ .. 12 ..
2.4.9.p27
tato nīrājitāndīpānsvasvasthāneṣu vinyaset ..
2.4.9.p28
rūkṣairlakṣmīvināśaḥ syācchvetairannakṣayo bhavet ..
2.4.9.p29
atirakteṣu yuddhāni mṛtyuḥ kṛṣṇaśikheṣu ca .. 13 ..
2.4.9.p30
ekāṃgīnāma gopālā tayaitacca vrataṃ kṛtam ..
2.4.9.p31
dhanadhānyasamāyuktā jātā varṣatrayeṇa sā .. 14 .. *
tasmādgopūjanaṃ kāryaṃ dvādaśyāṃ kārtikasya tu ..
2.4.9.p32
etadgovratamāhātmyaṃ śrutvā kurvaṃti ye narāḥ .. 15 ..
2.4.9.p33
te govrataprabhāvena na gobhirvicyutā bhuvi ..
2.4.9.p34
go'parādhaḥ kṛto yaḥ syātsa vratādvilayaṃ vrajet .. 16 ..
2.4.9.p35
.. vālakhilyā ūcuḥ .. ..
2.4.9.p36
kṛṣṇapakṣe caturdaśyāṃ māsi cā''śvayuje tathā ..
2.4.9.p37
dīpotsava samīpe tu vratametatsamācaret .. 17 ..
2.4.9.p38
prātaḥ snātvā trayodaśyāṃ kṛtvā vai daṃtadhāvanam..
2.4.9.p39
trirātraniyamaṃ kṛtvā goviṃde bhaktitatparaḥ .. 18 ..
2.4.9.p40
kārya etadvratasyāṃte tathā govarddhanotsavaḥ ..
2.4.9.p41
trimuhūrtā'dhikā grāhyā paravedho na doṣabhāk .. 19 ..
2.4.9.p42
āśvinasyā'site pakṣe trayodaśyāṃ niśāmukhe ..
2.4.9.p43
yamadīpaṃ baliṃ dadyādapamṛtyurvinaśyati .. 2.4.9.20 ..
2.4.9.p44
purā hemanakasyaiva bālakaścā'pamṛtyutaḥ ..
2.4.9.p45
muktobhūdāśvine kṛṣṇatrayodaśyāṃ dayāvaśāt .. 21 .. ..
2.4.9.p46
.. dūtā ūcuḥ .. ..
2.4.9.p47
yathā na jīvitādbhraśyedīdṛśe tu mahotsave ..
2.4.9.p48
tathopāyaṃ brūhi yama kṛpāṃ kṛtvā'smadagrataḥ .. 22 ..
2.4.9.p49
.. yama uvāca ..
2.4.9.p50
āśvinasyā'site pakṣe trayodaśyāṃ niśāmukhe ..
2.4.9.p51
prativarṣaṃ tu yo dadyādgṛhadvāre sudīpakam .. 23 ..
2.4.9.p52
mantreṇā'nena bho dūtāḥ samāneyaḥ sa notsave ..
2.4.9.p53
prāpte'pamṛtyāvapi ca śāsanaṃ kriyatāṃ mama .. 24 ..
2.4.9.p54
mṛtyunā pāśadaṃḍābhyāṃ kālena ca mayā saha ..
2.4.9.p55
trayodaśyāṃ dīpadānātsūryajaḥ prīyatāmiti .. 25 ..
2.4.9.p56
mantreṇānena yo dīpaṃ dvāradeśe prayacchati ..
2.4.9.p57
utsave cā'pamṛtyośca bhayaṃ tasya na jāyate .. 26 ..
2.4.9.p58
.. vālakhilyā ūcuḥ .. ..
2.4.9.p59
pūrvaviddhacaturdaśyāmāśvinasya sitetare ..
2.4.9.p60
pakṣe pratyūṣasamaye snānaṃ kuryātprayatnataḥ .. 27 ..
2.4.9.p61
aruṇodayato'nyatra riktāyāṃ snāti yo naraḥ ..
2.4.9.p62
tasyā'bdikabhavo dharmo naśyatyeva na saṃśayaḥ .. 28 ..
2.4.9.p63
tathā kṛṣṇacaturdaśyāmāśvine'rkodaye surāḥ ..
2.4.9.p64
yāminyāḥ paścime yāme tailābhyaṃgo viśiṣyate .. 29 ..
2.4.9.p65
yadā caturdaśī na syāddvidine cedvidhūdaye ..
2.4.9.p66
dinadvaye bhaveccā'pi tadā pūrvaiva gṛhyate .. 2.4.9.30 ..
2.4.9.p67
balātkārāddhaṭhādvā'pi śiṣṭatvānna karoti cet ..
2.4.9.p68
tailābhyaṃgaṃ caturdaśyāṃ rauravaṃ narakaṃ vrajet ..31..
2.4.9.p69
taile lakṣmīrjale gaṃgā dīpāvalyāścaturdaśīm ..
2.4.9.p70
prātaḥsnānaṃ hi yaḥ kuryādyamalokaṃ na paśyati .. 32 ..
2.4.9.p71
apāmārgamatho tuṃbīṃ prapunnāḍamathā'param ..
2.4.9.p72
bhrāmayetsnānamadhye tu narakasya kṣayāya vai .. 33 ..
2.4.9.p73
vāratrayaṃ trivāraṃ ca paṭhitvā mantramuttamam .. 34 ..
2.4.9.p74
sītāloṣṭasamāyukta sakaṃṭakadalānvita ..
2.4.9.p75
hara pāpamapāmārga bhrāmyamāṇaḥ punaḥ punaḥ ..
2.4.9.p76
apāmārgaṃ prapunnāḍaṃ bhrāmayecchirasopari .. 35 ..
2.4.9.p77
snātvārdravāsasā dadyāddīpakaṃ mṛtyuputrayoḥ ..
2.4.9.p78
śunakau śyāmaśabalau bhrātarau yamasevakau ..
2.4.9.p79
tuṣṭau syātāṃ caturdaśyāṃ dīpadānena mṛtyujau .. 36 ..
2.4.9.p80
iṣṭavaṃdhujanaiḥ sārddhametatsnānaṃ samācaret ..
2.4.9.p81
snānāṃgatarpaṇaṃ kṛtvā yamaṃ saṃtarpayettataḥ.. 37 ..
2.4.9.p82
yamāya dharmarājāya mṛtyave cā'ntakāya ca ..
2.4.9.p83
vaivasvatāya kālāya sarvabhūtakṣayāya ca .. 38 ..
2.4.9.p84
auduṃbarāya dadhnāya nīlāya parameṣṭhine ..
2.4.9.p85
vṛkodarāya citrāya citraguptāya te namaḥ .. 39 ..
2.4.9.p86
caturdaśaite mantrāḥ syuḥ pratyekaṃ ca namo'nvitāḥ ..
2.4.9.p87
ekaikena tilairmiśrāndadyāttrīnudakāñjalīn .. 2.4.9.40 ..
2.4.9.p88
yajñopavītinā kāryaṃ prācīnāvītinā'thavā ..
2.4.9.p89
devatvaṃ ca pitṛtvaṃ ca yamasyā'sti dvirūpatā .. 41 ..
2.4.9.p90
jīvatpitā'pi kurvīta tarpaṇaṃ yamabhīṣmayoḥ ..
2.4.9.p91
narakāya pradātavyo dīpaḥ saṃpūjya devatāḥ .. 42 ..*
atraiva lakṣmīkāmasya vidhiḥ snāne mayocyate ..
2.4.9.p92
iṣe bhūte ca darśe ca kārtike prathame dine .. 43 ..
2.4.9.p93
yadā snāti tadā'bhyaṃgasnānaṃ kuryādvidhūdaye.
ūrjjaśukladvitīyāyāṃ tithau ca svātiyugmage .. 44 ..
2.4.9.p94
mānavo maṃgalasnāyī naiva lakṣmyā viyujyate ..
2.4.9.p95
dīpairnīrājanādatra saiṣā dīpāvaliḥ smṛtā .. 45 ..
2.4.9.p96
iṃdukṣaye'pi saṃkrātau ravau pāte dinakṣaye ..
2.4.9.p97
atrā'bhyaṃgo na doṣāya prātaḥ pāpā'panuttaye .. 46 ..
2.4.9.p98
māṣapatrasya śākaṃ vai bhuktvā tasmindine naraḥ ..
2.4.9.p99
pretākhyāyāṃ caturdaśyāṃ sarvapāpaiḥ pramucyate ..47..
2.4.9.p100
iṣāsitacaturdaśyāmindukṣayatithāvapi ..
2.4.9.p101
darśādau svātisaṃyukte tadā dīpāvalirbhavet .. 48 ..
2.4.9.p102
kuryātsaṃlagnametacca dīpotsavadinatrayam ..
2.4.9.p103
mahārājo baliḥ proktastuṣṭena hariṇā tathā .. 49 ..
2.4.9.p104
varaṃ yācasva bhadraṃ te yadyanmanasi vartate ..
2.4.9.p105
iti viṣṇuvacaḥ śrutvā balirvacanamabravīt .. 2.4.9.50 ..
2.4.9.p106
ātmārthaṃ kiṃ yācanīyaṃ sarvaṃ dattaṃ mayā tathā ..
2.4.9.p107
lokārthaṃ yācayiṣyāmi śaktaśceddehi tacca me .. 51 ..
2.4.9.p108
mayā'dya te dharā dattā vāmanacchadmarūpiṇe ..
2.4.9.p109
tribhiḥ padaistridivasaiḥ sā cā''krāṃtā yatastvayā .. 52 ..
2.4.9.p110
tasmādbhūmitale rājyamastu ghasratraye hare .. 53 ..
2.4.9.p111
madrājye ye dīpadānaṃ bhuvi kurvaṃti mānavāḥ ..
2.4.9.p112
teṣāṃ gṛhe tava strīyaṃ sadā tiṣṭhatu susthirā .. 54 ..
2.4.9.p113
mama rājye gṛhe yaiṣāmaṃdhakāraḥ patiṣyati ..
2.4.9.p114
lakṣmīsaṃtānāṃdhakāraḥ sadā patatu tadgṛhe .. 55 ..
2.4.9.p115
caturdaśyāṃ ca ye dīpānnarakāya dadaṃti ca ..
2.4.9.p116
teṣāṃ pitṛgaṇāḥ sarve narake na vasaṃti ca .. 56 ..
2.4.9.p117
balirājyaṃ samāsādya yairna dīpāvaliḥ kṛtā ..
2.4.9.p118
teṣāṃ gṛhe kathaṃ dīpāḥ prajvaliṣyaṃti keśava .. 57 ..
2.4.9.p119
balirājye tu ye lokāḥ śokā'nutsāhakāriṇaḥ ..
2.4.9.p120
teṣāṃ gṛhe sadā śokaḥ patediti na saṃśayaḥ .. 58 ..
2.4.9.p121
caturdaśītraye rājyaṃ balerastviti yācayet ..
2.4.9.p122
purā vāmanarūpeṇa prārthayitvā dharāmimām ..
2.4.9.p123
dadāvatithayeṃdrāya baliṃ pātālavāsinam .. 59 ..
2.4.9.p124
dattaṃ daityapateritthaṃ hariṇā taddinatrayam ..
2.4.9.p125
tasmānmahotsavaṃ cātra sarvathaiva hi kārayet .. 2.4.9.60 ..
2.4.9.p126
mahārātriḥ samutpannā caturdaśyāṃ munīśvarāḥ ..
2.4.9.p127
atastadutsavaḥ kāryaḥ śaktipūjāparāyaṇaiḥ .. 61 ..
2.4.9.p128
balirājyaṃ samāsādya yakṣagaṃdharvakinnarāḥ ..
2.4.9.p129
auṣadhyaśca piśācāśca maṃtrāśca maṇayastathā .. 62 ..
2.4.9.p130
sarva eva prahṛṣyaṃti nṛtyaṃti ca niśāmukhe ..
2.4.9.p131
tattanmaṃtrāśca siddhyaṃti balirājye na saṃśayaḥ .. 63 ..
2.4.9.p132
balirājyaṃ samāsādya yathā lokāḥ suharṣitāḥ ..
2.4.9.p133
tathā taddinamadhye tu lokāḥ syurharṣitā bhṛśam .. 64 ..
2.4.9.p134
tulāsaṃsthe sahasrāṃśau pradoṣe bhūtadarśayoḥ ..
2.4.9.p135
ulkāhastā narāḥ kuryuḥ pitṝṇāṃ mārgadarśanam .. 65 ..
2.4.9.p136
narakasthāstu ye pretāste mārgaṃ tu vratātsadā ..
2.4.9.p137
paśyaṃtyeva na saṃdehaḥ kāryo'tra munipuṃgavaiḥ .. 66 ..
2.4.9.p138
āśvine māsi bhūtāditithayaḥ kīrtitāstrayaḥ..
2.4.9.p139
dīpadānādikāryeṣu grāhyā madhyāhnakālikāḥ .. 67 ..
2.4.9.p140
yadi syuḥ saṃgavādarvāgetāśca tithayastrayaḥ ..
2.4.9.p141
dīpadānādikāryeṣu kartavyāḥ pūrvasaṃyutāḥ .. 68 ..
2.4.9.p142
.. ṛṣaya ūcuḥ ..
2.4.9.p143
kaumodinyāstu māhātmyaṃ praṣṭumicchāmahe dvijāḥ ..
2.4.9.p144
tasmindine tu kiṃ bhojyaṃ kasya pūjāṃ tu kārayet .. 69 ..
2.4.9.p145
kimarthaṃ kriyate sā tu tasyāḥ kā devatā bhavet ..
2.4.9.p146
kiṃ ca tatra bhaveddeyaṃ kiṃ na deyaṃ viśeṣataḥ..2.4.9.70..
2.4.9.p147
praharṣaḥ ko'tra nirdiṣṭaḥ krīḍā kā'tra prakīrtitā ..
2.4.9.p148
dīpāvalyāḥ phalaṃ sarvaṃ vadantu ṛṣisattamāḥ .. 71 ..
2.4.9.p149
.. vālakhilyā ūcuḥ .. ..
2.4.9.p150
tataḥ prabhāta samaye tvamāyāṃ tu munīśvarāḥ ..
2.4.9.p151
snātvā devānpitṝnbhaktyā saṃpūjyā'tha praṇamya ca .. 72 ..
2.4.9.p152
kṛtvā tu pārvaṇaśrāddhaṃ dadhikṣīraghṛtādibhiḥ ..
2.4.9.p153
divā tatra na bhoktavyamṛte bālāturājjanāt .. 73 ..
2.4.9.p154
tataḥ pradoṣasamaye pūjayediṃdirāṃ śubhām ..
2.4.9.p155
kuryānnānāvidhairvastraiḥ svacchaṃ lakṣmyāśca maṇḍapam .. 74 ..
2.4.9.p156
nānāpuṣpaiḥ pallavaiśca citraiścā'pi vicitritam ..
2.4.9.p157
tatra saṃpūjayellakṣmīṃ devāṃścā'pi prapūjayet .. 75 ..
2.4.9.p158
saṃpūjyā devanāryo'pi vahubhiścopacārakaiḥ ..
2.4.9.p159
pādasaṃvāhanaṃ kuryāllakṣmyādīnāṃ tu bhaktitaḥ .. 76 ..
2.4.9.p160
asminnahani sarve'pi viṣṇunā mocitāḥ purā ..
2.4.9.p161
balikārāgṛhāddevā lakṣmīścā'pi vimocitā .. 77 ..
2.4.9.p162
lakṣmyā sārddhaṃ tato devā jagmuḥ kṣīrodadhau punaḥ ..
2.4.9.p163
prasuptā bahukālaṃ te sukhaṃ tasmānmunīśvarāḥ..78..
2.4.9.p164
racanīyāḥ sūtragarbhāḥ paryaṃkāśca sutūlikāḥ ..
2.4.9.p165
dugdhaphenopamairvastrairāstṛtāśca yathādiśam .. 79 ..
2.4.9.p166
sthāpayettānsurām̐llakṣmīṃ vedaghoṣasamanvitaḥ ..
2.4.9.p167
lakṣmīrdaityabhayānmuktā sukhaṃ suptāṃbujodare ..2.4.9.80..
2.4.9.p168
ato'tra vidhivatkāryā tuṣṭyai tu sukhasuptikā ..
2.4.9.p169
tadahni padmaśayyāṃ yaḥ padmāsaukhyavivṛddhaye .. 81 ..
2.4.9.p170
kuryāttasya gṛhaṃ muktvā tatpadmā kvā'pi na vrajet ..
2.4.9.p171
na kurvaṃti narā itthaṃ lakṣmyā ye sukhasuptikām .. 82 ..
2.4.9.p172
dhanacintā vihīnāste kathaṃ rātrau svapaṃti hi ..
2.4.9.p173
tasmātsarvaprayatnena lakṣmīṃ saṃpūjayennaraḥ .. 83 ..
2.4.9.p174
sa tu dāridryanirmuktaḥ svajātau syātpratiṣṭhitaḥ ..
2.4.9.p175
jātipatralaṃvagailātvakkarpūrasamanvitam .. 84 ..
2.4.9.p176
pācayitvā gavyadugdhaṃ sitāṃ dattvā yathocitām ..
2.4.9.p177
laḍḍukāṃstasya kurvīta tāṃśca lakṣmyai samarpayet .. 85 ..
2.4.9.p178
anyaccaturvidhaṃ bhakṣyaṃ dadyācchrīḥ prīyatāmiti ..
2.4.9.p179
aprabuddhe harau pūrvaṃ strībhirlakṣmīṃ prabodhayet .. 86 ..
2.4.9.p180
prabodhasamaye lakṣmīṃ bodhayitvā bhunakti yā ..
2.4.9.p181
pumānvā vatsaraṃ yāvallakṣmīstaṃ naiva muñcati .. 87 ..
2.4.9.p182
abhayaṃ prāpya viprebhyo viṣṇubhītāḥ suradviṣaḥ ..
2.4.9.p183
kṣīrābdhau tuṣṭuvurjñātvā suptāṃ padmāśritāṃ śriyam .. 88 ..
2.4.9.p184
tvaṃ jyotiḥ śrīravīndvagnividyutsauvarṇatārakāḥ ..
2.4.9.p185
sarveṣāṃ jyotiṣāṃ jyotirdīpajyotiḥsthite namaḥ .. 89 ..
2.4.9.p186
yā lakṣmīrdivase puṇye dīpāvalyāṃ ca bhūtale ..
2.4.9.p187
gavāṃ goṣṭhe tu kārtikyāṃ sā lakṣmīrvaradā mama .. 2.4.9.90 ..
2.4.9.p188
dīpadānaṃ tataḥ kuryātpradoṣe ca tatholmukam ..
2.4.9.p189
bhrāmayetsvasya śirasi sarvā'riṣṭanivāraṇam .. 91 ..
2.4.9.p190
dīpavṛkṣāstathā kāryāḥ śaktyā devagṛhādiṣu ..
2.4.9.p191
catuṣpathe śmaśāne ca nadīparvataveśmasu .. 92 ..
2.4.9.p192
vṛkṣamūleṣu goṣṭheṣu catvareṣu gṛheṣu ca ..
2.4.9.p193
vastraiḥ puṣpaiḥ śobhitavyā rājamārgasya bhūmayaḥ .. 93 ..
2.4.9.p194
sarvaṃ puramalaṃkṛtya pradoṣe tadanantaram ..
2.4.9.p195
brāhmaṇānbhojayitvā''dau saṃbhojya ca bubhukṣitān.. 94 ..
2.4.9.p196
alaṃkṛtena bhoktavyaṃ navavastropaśobhinā ..
2.4.9.p197
tato'parāhnasamaye ghoṣayennagaraṃ nṛpaḥ .. 95..
2.4.9.p198
adya rājyaṃ balerlokā yathecchaṃ krīḍyatāmiti ..
2.4.9.p199
yathecchaṃ krīḍatāṃ bālā ityājñāpya nṛpeṇa tu .. 96 ..
2.4.9.p200
tebhyo dadyātkrīḍanakaṃ tataḥ paśyecchubhāśubhya ..
First 200 of 221 passages. Read on
Translations (1)
- English (machine translation) — English, machine translation
Linked texts (8)
- Smṛtikaustubha — Anantadeva 1638, Sanskrit
- Nirṇayasindhu — Kamalākarabhaṭṭa 1612, Sanskrit
- Saṃvatsaradīdhiti — Anantadeva 1650, Sanskrit
- Abdadīdhiti — Anantadeva 1645, Sanskrit
- Dharmapradīpa (Bhairavadatta Dvivedin) — Bhairavadatta Dvivedin, Sanskrit
- Dharmapradīpa — Bhoja, Sanskrit
- Jyotirnibandha — Śivarāja, Sanskrit
- Vidhānamālā (Nṛsiṃha) — Nṛsiṃha, Sanskrit