Pramāṇa · Search · About · API

Devimimamsa 2.17

Devīmīmāṃsā 2.17

Language
Sanskrit

2.17

nāyaṃ mano me sukhaduḥkhaheturna devatātmā grahakarmmakālāḥ
manaḥparaṃ kāraṇamāmananti
saṃsāracakraṃ parivarttayedyaḥ
mano guṇānvai sṛjate valīyastataśca karmmāṇi vilakṣaṇāni
śuklāni kṛṣṇānyatha lohitāni
tebhyaḥ savarṇāḥ mṛtayo bhavanti
anīha ātmā manasā samīhatā
hiraṇmayo matsakha uddicaṣṭe
manaḥ svaliṅgaṃ parigṛhyakāmān
juṣan nivaddho guṇasaṅgato'sau
dānaṃ svadharmmo niyamo yamaśca
śrutañca karmmāṇi ca sadvratāni
sarve manoniyrhalakṣaṇāntāḥ
paro hi yogo manasaḥ samādhiḥ
samāhitaṃ yasya manaḥ praśāntaṃ
dānādibhiḥ kiṃ vada tasya kṛtyam
asaṃyataṃ yasya mano vinaśyadvānādibhiścedaparaṃ kimebhiḥ
dehaṃ manomātramidaṃ gṛhītvā
mamā'hamityandhadhiyo manuṣyāḥ
eṣo'hamanyo'yamiti bhrameṇa
durantapāre tamasi bhramanti
satya honeke kāraṇa śruti smṛti ādi meṃ candramā ko mana
sthāna sthāna para sṛṣṭikarttā brahmā ke sātha candramā aura
amūrtta donoṃ prakāra ke prākṛtika padārthoṃ ko hī “rayi” vā
“anna” kahakara candramā kohī “rayi” kahā hai| ‡ smṛti
gati ke sātha candraloka kā sambandha varṇita huā hai| ×
kā mūlakāraṇa hai| parantu buddhiniścayātmikā hone ke
buddhivṛtti ke avalambana se jīva satyāsatya kā niścaya
buddhi kramaśaḥ sāttvikabhāva avalambana karatī huī jaba
śāstra meṃ sūryya ke sātha buddhi kā adhidaivasambandha kahā
isī kāraṇa vicāraparāyaṇa sādhaka ihā'mutra phalabhoga ke
prati vicāradvārā vairāgya avalambana karate hue jñāna aura
tapasyā ke kāraṇa devayānagati prāpta hokara sūryyadvāra se
jyotirdevatā, aharlokadevatā, ādidevatāgaṇa ke lokoṃ
ko atikrama karake pariśeṣa meṃ brahmaloka meṃ pahum̐cāyājātā
yatrā'mṛtaḥ sa puruṣo hyayamātmā
agnirjyotirahaḥ śuklaḥ ṣaṇmāsā uttarāyaṇam
tatra prayātā gacchanti brahma brahmavido janāḥ
baijī evaṃ mānasī hai