Devimimamsa 2.7

2.7

sādhana karate rahate haiṃ| parantu jisa prakāra eka manuṣya
prakāra ananta koṭi brahmāṇḍoṃ se pariśobhita virāṭ puruṣa
ke deha se eka brahmāṇḍa ke kāla-prabhāva ke kāraṇa kucha
hai ki bhagavān kalpāntameṃ akhila brahmāṇḍako apane jaṭhara
likhāhai ki prakṛtimātā sadasat svarūpa akhila brahmāṇḍa
huī kalpānta meṃ mahāpralaya ke samaya sabakā nāśa karake
hai | yathā :- jīvanmukta mahāpuruṣa kā antaḥkaraṇa | unake
antaḥkaraṇa meṃ cetanasattā pūrṇa vikāsa ko prāpta hokara
prakṛti kā avaccheda parityāga karatī huī vyāpaka cetana meṃ
jaḍadeha mṛtyu ke paścāt dehārambhaka cetanaśakti ke abhāva se
kramaśaḥ naṣṭa ho jātā hai| jisa prāṇaśakti dvārā dehāntargata paramāṇu samūha ne ekatrita hokara mūlaśarīra kā
paramāṇu samūha meṃ ākarṣaṇātmikā śakti naṣṭa hokara vikasāra dehagata paramāṇusamūha paraspara vicchinna ho par̤ate haiṃ evaṃ
ullikhita cetana pravāha kramonnata hokara sattvarājya ko
kintu jaḍa pravāha niyata pariṇāminī prakṛti ke sadaiva
cāhiye jaḍa prakṛti kī antima sīmā prastarādi sthāvara
jānanā cāhiye | jisa prakāra samudra ke taraṅga ghāta pratinimnagāmī pravāha kramaśaḥ nimnatā prāpta hote hote tamosūryyadeva ke sarvvatra kiraṇacchaṭā kā vistāra karane para bhī
jāya usī samaya usameṃ vyāpaka sūryya kā pratibimba par̤atā
sarvvatra samatā hone para bhī tāmasika pravāha ke mālinya
jaba parivarttanadhārā ke niyama ke anusāra prākṛtika pravāha
tadbhedādu bhaya muktiḥ