Pranatoshini 6.4.82
Prāṇatoṣiṇī 6.4.82
- Language
- Sanskrit
6.4.82
p. 780) yamānāṃ mukhyakīrttanam | niyamānāṃ tathā
mukhyamāsanaṃ tadanantaram | yogavidyā yogavighnā maṭhakriyā
tataḥ param | prāṇāyāmasya bhedaśca kumbhakasya tataḥ param |
prāṇāyamakriyākālāścatvāraḥ parikīrttitāḥ |
śreṣṭhamadhyādhamatvena prāṇasiddheśca lakṣaṇam | śramodakena
tenaiva tanumārjanajaṃ phalam | nāḍīśuddheśca cihnāni
kumbhasiddhiphalaṃ tataḥ | varjanīyāni yoge ca tataḥ siddhikarāṇi ca |
apathyapathye yogasya tato'vasthā manonmanī | kumbhakāḥ saptadhā
bhinnā netyādi tadanantaram | karmāṇi phalayuktāni dhautyādīni tataḥ
param | sādhakābhyāsajaphalaṃ tadvighnakīrttanaṃ tataḥ |
ghaṭāvasthā tatphalañca tadvighnañca tataḥ param | tataśca
mudrādaśakaṃ saphalañca nirūpitam |
etadādyaparicchedasamāpanamataḥ param | pṛthvyādidhāraṇaṃ tasya
phalaṃ dhyānaṃ tataḥ param |
samādhistasyāpi phalaṃ prāṇāyāmaphalāntaram | tithibhede
vāmadakṣanāsāvāyugatikramaḥ | viparītagaterdoṣo nirgame
copaveśane | vāyoḥ karmaviśeṣe tu phalañca vāmadakṣayoḥ |
vāyoḥ karmaviśeṣe'pi phalaṃ praśne ca diksthiteḥ | phalaṃ
pūrṇaśūnyabhedādgatirnāḍyāstathaiva ca | aṅgabhede kāryabhede
pañcabhūtādayastataḥ | teṣāṃ śubhāśubhe caiva tatkālasya
nirūpaṇam | bhūtajñānaṃ tadavasthāḥ pañca bālyādibhedataḥ |
tatphalañca vārabhede vāmadakṣaphalaṃ tataḥ | diggatirdhamanī
vāyau svasvanāḍīphalaṃ tataḥ | viparīte vaiparītyaṃ phalasya
tadanantaram | vṛhannāḍīpade yātrā śubhadā vātavedataḥ |
yātrāpadāni ca vahannāḍīhastasya mārjanam | tatphalaṃ
pūrṇariktāṅgabhede karmanirūpaṇam | vāmanāsāśritaṃ karma
dakṣanāsāśritaṃ tathā || suṣumnāśritakāryāṇi
bhūtarūpādivedanam | bhūtagatiḥ pañcabhūtabhede kāryasya
nirṇayaḥ | praśnasya nirṇayo bhūtaiḥ śubhāśubhanirūpaṇam |
mūlādi cintāvijñānaṃ bhūtaistātkālikī tathā | avasthendoḥ