Pranatoshini 6.4.90
Prāṇatoṣiṇī 6.4.90
- Language
- Sanskrit
6.4.90
dattātreyasaṃhitāyāṃ prathamādhyāye || yamaśca
niyamaścaiva āsanañca tataḥ param | prāṇāyāmaścaturthaḥ syāt
pratyāhāraśca pañcamaḥ | ṣaṣṭhī tu dhāraṇā proktā dhyānaṃ
saptamamucyate | samādhiraṣṭamaḥ proktaḥ sarvapuṇyaphalapradaḥ |
evamaṣṭāṅgayogañca yājñavalkyādayo viduḥ | kalasādyāstathā
siddhā haṭaṃ kuryustathā yathā || niruttaratantre caturthapaṭale ||
āsanaṃ prāṇasaṃrodhaḥ pratyāhāraśca dhāraṇā |
dhyānaṃ samādhiretāni yogāṅgāni vadanti ṣaṭ |
prāṇāyāmadviṣaṭkena pratyāhāraḥ prakīrttitaḥ |
pratyāhāradviṣaṭkena jāyate dhāraṇā śubhā |
dhāraṇādvādaśaproktaṃ dhyānaṃ dhyānaviśāradaiḥ |
dhyānadvādaśakaireva samādhirabhidhīyate | yat samādhau paraṃ
jyotiruttaraṃ viśvatomukham | tasmin dṛṣṭe kriyā kācid yātāyātaṃ
na vidyate || dattātreyasaṃhitāyām | yamā ye daśa samproktā
ṛṣibhistattvadarśibhiḥ | laghvāhārastu teṣveko mukhyo bhavati nāpare |
ahiṃsā niyameṣveko mukhyo bhavati nāpare | caturaśītilakṣeṣu
tvāsaneṣūttamaṃ śuṛṇu | ādināthena samproktaṃ
padmāsanamihocyate | uttānau caraṇau kṛtvā ūrusaṃsthau prayatnataḥ
|
p. 786) ūrumadhye tathottānau pāṇī kṛtvā tato dṛśau | nāsāgre
vinyasedvaktraṃ dantamūlañca jihvayā | uttolya civukaṃ vakṣaḥ
saṃsthāpya pavanaṃ śanaiḥ | yathāśaktyā samākṛṣya
pūrayedudaraṃ śanaiḥ | yathāśaktyā samākṛṣya dhārayedudaraṃ
śanaiḥ | yathāśaktyā tataḥ paścādrecayedudaraṃ śanaiḥ | idaṃ
padmāsanaṃ proktaṃ sarvavyādhivināśanam || grahajāmale
trayodaśapaṭale || ūrvorupari meḍhrānte ubhe pādatale tathā |
padmāsanaṃ bhavedetat sarvapāpapraṇāśanam | tathā |
yuvāvastho'pi vṛddho'pi vyādhito vā śanaiḥ śanaiḥ | abhyāsāt
siddhimāpnoti yoge sarvasya tantratā | brāhmaṇaḥ śramaṇo vāpi
vṛddho vāpyahito'pi vā | kāpāliko vā cārvākaḥ śraddhayā sahitaḥ
sudhīḥ | yogābhyāsarato nityaṃ sarvasiddhimavāpnuyāt | kriyāyuktaḥ
sa siddhaḥ syādakriyasya kathaṃ bhavet | śāstrasya pāṭhamātreṇa
kathaṃ siddhiḥ prajāyate | muṇḍo vā daṇḍadhārī vā
kāṣāyavasano'pi vā | nārāyaṇavado vāpi jaṭilo bhasmalepanaḥ |
namaḥ śivāyavādī vā brahvarccāpūjako'pi vā |
sthānadvādaśapūjyo vā bahuvatsalabhāṣitaḥ | kriyāhīno'thavā
krūraḥ kathaṃ siddhimavāpnuyāt | na veśadhāraṇaṃ siddheḥ
kāraṇaṃ na ca tattathā | kriyaiva kāraṇaṃ siddheḥ satyametattu
sāṅkṛte | śiśnodarārthaṃ yogasya kathaṃ vā veśadhāriṇaḥ |
annapānavihīnāstu vañcayanti janān kila |
uccāvacairvipralambhairyajante kṛśamānavāḥ | yoginī vayamityevaṃ
mukhabhogaparāyaṇāḥ | śanaistathāvidhānajñān
yogābhyāsavivarjitān | kṛtārthān vacanaireva varjayedveśadhāriṇaḥ |
ete cāviṣṭabhūtāḥ syuryogābhyāsasya sarvadā | varjayettān
prayatnena na īdṛśī siddhidā kriyā | prathamābhyāsakāleṣu
praveśasya sadā mune ! | ālasyaṃ prathamo vighno dvitīyastu
prakathyate | pūrvoktadhūrttagoṣṭhī ca tṛtīyo mantrasādhanam |
Linked texts (7)
- Sūkṣmāgama (complete text) — Sanskrit
- Vārāhītantra — Sanskrit
- Vīrāgama — Sanskrit
- Dattātreyayogaśāstra — Dattātreya, Sanskrit
- Dattātreyabodha — Sanskrit
- Vivekamārtaṇḍa — Gorakṣanātha, Sanskrit
- Sanatkumārasaṃhitā — Sanskrit