Sharadatilaka 3.58
Śāradātilaka 3.58
- Language
- Sanskrit
3.58
hastakṣetraphalasāmyaṃ bhavatīti budha ityanena sūcitamiti te vadanti| mayā tu
samatribhujatā anyūnānatiriktakṣetraphalatā ca yathā bhavati tathā sarvvānugataprakāra
ucyate
caturviṃśatidhā bhakte sūtre'thobhayapārśvayoḥ
dvādaśāṃśānnavaikasya bhāgānaikonaviṃśatim
arddhaśo varddhayet trātri bhavet sūtratrayāt samāt
nanvidamaiva kalpadrudruvacanaṃ kuṇḍākāratāsampādanārthaṃ pramāṇamastu iti cet
tadā śāradātilakakārādimata-kādimata-pañcarātra-kāmika kriyāsāra-siddhāntaśekharaāmnāyarahasya-mahākapilapañcarātrādiṣu anyeṣvapi bahuṣu grantheṣu munipraṇīteṣvapi
virodho dṛśyate| tatra kiṃ grāhyamiti saṃśaya eva syāt| na ca vācyaṃ
kalpasūtrāṇāṃ sākṣādupalabhyamānaśrutimūlānām anumitaśrutimūlābhyaḥ smṛtibhyo'dhikaṃ prāmāṇyam| nānāśākhāgataliṅgādikalpitaśrutyarthopasaṃhāropanivaddhasya
kalpasvarūpatvāt| prayogaśāstramiti cedityasminnadhikaraṇe bhāṣyakṛtā kalpaprāmāṇyasya vyavasthāpitatvāt iti| vārttikakāreṇā'nyathādhikaraṇaracanāyāḥ
kṛtatvāt| tathāhi iha kalpānāṃ prāmāṇyāprāmāṇyacintā na kriyate| kiṃ
tarhi kalpasūtrāṇyudāhṛtya idaṃ cintyate| kiṃ teṣāṃ svatantrāṇāmiva vedavat
prāmāṇyam uta smṛtivat| śrutiparatantrāṇāmiti tatra śrutipāratantryeṇa smṛtivadeva
prāmāṇyaṃ sthāpitam| kiñca virodhādhikaraṇe “auḍumbarīṃ spṛṣṭodgāyet” iti
pratyakṣaśrutivirodhāt “auḍumbarī sarvvā veṣṭayitavyā” iti kalpadrudruvacanaṃ lobhamūlamiti bhāṣyakāraiḥ siddhāntitam| ataḥ sarvvāsāṃ smṛtīnāṃ viruddhatvāt “śrutidvaidhaṃ tu
yatra syāt tatra dharmmāvubhau smṛtau” iti vacanasyātānavakāśāt a[sya]ṣṭadoṣaduṣṭatvācca
vikalpābhāvāt sandeha eva sthitaḥ| tathā ca tatra vihitasya karmmaṇo'nanuṣṭhānameva
syāt| tasmād yatra samatribhujatā tulyakṣetraphalatvañca bhavati tadeva trikoṇakuṇḍamiti siddhāntaḥ| sarvveṣu lakṣaṇavacaneṣu kānicit kṣetraphalavyabhicārīṇi
kānicit samabhujatāvyabhicārīṇīti| atastāni trasrākāratāmātrasampādanaphalānīti jñeyam
granthāntare tu—pañcabhāgīkṛte kṣetre dvau bhāgau bāhyatastyajet
na dvayoḥ pārśvatastyaktyā tasmānmadhyaṃ visṛjya ca
karṇasūtradvayaṃ dadyāt trikoṇaṃ bhavati sphuṭam|| iti
atra dvinavatyaṅgulāni nyūnāni bhujatrayasāmyam
siddhāntaśekhare'pi—caturastrīkṛte kṣetre kṣetramaṣṭāṃśakaṃ bahiḥ
vinyased garbhasūtrāgre pratīcīsūtrapārśvayoḥ
sūtrāṇāṃ tritayaṃ nyasyet trikoṇaṃ kuṇḍamīritam|| iti
atra ca saptatyadhikaśatāṅgulāni nyūnāni viṣamabhujatā ca
tasyaiva ṣaṣṭhamaṃśantu pārśvayoḥ pravikāśayet
pratyekaṃ paścimaṃ sūtraṃ tanmānenātha sūtrayoḥ
aṣṭādaśāṃśe kṣetre ca nyasedekaṃ bahirbudhaḥ
bhramayettena mānena vṛttaṃ kuṇḍamanuttamam
Commentaries (1)
- Padārthādarśa — Rāghavabhaṭṭa, Sanskrit
Linked texts (4)
- Kulamuktikallolinī — Sanskrit
- Śrīvidyārṇavatantra — Sanskrit
- Tantrasāra (Kṛṣṇānanda) — Kṛṣṇānanda Āgamavāgīśa 1550, Sanskrit
- Kaulāvalīnirṇaya — Jñānānanda Paramahaṃsa 1500, Sanskrit