Mrigendra 3.56
Mṛgendra (another edition) 3.56
- Language
- Sanskrit
3.56
dūṣaṇāntaramāha kiñcāta iti bhogasāmyaprasaṅgameva dṛḍhayati
tadihetyādi | bhogavaicitryābhyupagamena cā''tmanānātvaṃ siddhamityāha
ātmanānātve hītyādi ayamabhiprāyaḥ | bhogo hi sukhaduḥkhasaṃvedanātmaka
ityuktaṃ bhogo'sya vedanā puṃsassukhaduḥkhādilakṣaṇā iti | tataśca
bhinnātsaṃvedanātmakādbhogāt bhinnaścā''tmā siddhaḥ | etaduktaṃ bhavati
yathā paramātmanaścidrūpatvena svasaṃvedanātmakatvādikatvaṃ siddhaṃ
tathā jīvātmanāmapi bhinnātsvasaṃvedanādeva bhedassiddhaḥ |
yatsvasaṃvedanena siddhaṃ tatsatyameva | yathā paramātmana ekatvam |
svasaṃvedanasiddhaścāyaṃ jīvātmabhedaḥ tatasso'pi satya eveti advaitanirāsaḥ |
na cāyamasiddho hetuḥ yato'yaṃ svātmaparātmānumātṛtayā svayamābhāsate
| nanu bhedasyetaretarābhāvagrahaṇapūrvakatvāt bhāvaviṣayeṇa pratyakṣeṇa
grahaṇaṃ na sambhavatyeva | yaduktam āhurvidhātṛ pratyakṣaṃ na
niṣeddhṛvipaścitaḥ iti | tadayuktam | siddhe hi bhede'sāvitaretarābhāvaḥ anyathā
payo'rthī pāvakamapyanudhāvediti sarvamasamañjasamiti | avimokṣaprasaṅgaṃ
ca dṛḍhayati yata evacetyādi | tataśca mokṣasyāsamyaktvāt
etadupāyānāmasamyaktvamityāha tataścetyādi | itaśca
tatjñānamasamyagityāha kiñcetyādi | vicitreyamuktiriti kāryāṇāṃ ca
kāraṇānvayāditi bhāvaḥ | dūṣaṇāntaramāha ye'pi cetyādi || 14½ ||