Pramāṇa · Search · About · API

Mrigendra 3.65

Mṛgendra (another edition) 3.65

Language
Sanskrit

3.65

abhoktuḥ puruṣasya bhogāyatanena dehena
bhogasādhanairindriyairbhoktavyairindriyārthairbhogena ca
sukhaduḥkhavedanātmanā phalena kiṃ prayojanam | yataścāsya
bhogastadadhikaraṇatatsādhanasahito-'sti ato bhoktṛtvamapahātumaśakyam | yaśca
bhoktā sa kathamakartā | akartari karaṇādisambandhasya nirarthakatvāt |
dṛkkriyātmakatvameva svarūpaṃ caitanyasya tataśca kartṛtvanirāsāt jñatvamapi
nirastam saṃvedanasyāpi kriyātmanaḥ kartṛtvānapagamāt | na
hyakartussaṃvedanaṃ cāpyupapannam | ataśca sāṃkhyajñānasya
mithyātvamityāha svātantryādapyacidvata iti | acetanamapi pradhānaṃ
buddhimatkartṛpreraṇaṃ vinā svātantryeṇa kathaṃ kāryakaraṇe pravartate | na
hyanusandhānaśūnyasya buddhimato'pi ghuṇakīṭasyevākṣaralekhane
pravṛttiryuktā | kiṃ punaḥ pariṇāmino jaḍasya | yaścātra cetanaḥ puruṣaḥ sa
tadadhīno na karteti prakṛtisthānāṃ neyaṃ mukti rucitā || 15 ||

Commentaries (1)