Aitareya Āraṇyaka 5.1.1
Aitareyāraṇyaka 5.1.1
- Language
- Sanskrit
5.1.1
mahāvratasya pañcaviṃśatiṃ sāmidhenyaḥ \
ekaviṃśatau prāg upo/ttamāyāḥ samidhāgnim (RV VIII 44,1a-part) iti catasraḥ \
vaiśvakarmaṇa ṛṣabha upāla/mbhanīya upāṃśu \
ājyaprauge viśvajitaḥ \
hotrāś caturviṃśāt \
īṅkhayantīr apasyuva (RV X 153,1a) iti ca brāhmaṇācchaṃsy āvapeta prātaḥsavane.
tīvra/syābhivayaso asya pāhi- (RV X 160,1a) -iti mādhyandine \
trikadrukeṣu mahiṣo yavāśiram (RV II 22,1a) iti stotriyaḥ \
endra yāhy upa naḥ parāvata (RV I 130,1a), indrāya hi dyaur asuro anamnata (RV I 131,1a), pro ṣv asmai puroratham (RV X 133,1a) ity ato 'nurūpaḥ \
caturviṃ/śān marutvatīyasyātāno.
'sat su me jaritaḥ sābhivegaḥ (RV X 27,1a), pibā somam abhi yam ugra tardaḥ (RV VI 17,1a), kayā śubhā savayasaḥ sanīḷā (RV I 165,1a), marutvāṁ indra vṛṣabho raṇāya (RV III 47,1), janiṣṭhā ugraḥ sahase turāya- (RV X 73,1) -iti marutvatīyam \
sthite marutvatīye hotā visaṃsthitasaṃcareṇa niṣkramyāgnīdhrīye tisra ājyāhutīr juhoty audumbareṇa sruveṇa \
ánu mām índro ánu mā́ṃ bṛ́haspátir, ánu sómo ánu vā́g devy ā̀vīt \ ánu mā́ṃ mitrā́váruṇāv ihā́vatām, ánu dyā́vāpṛthivī́ pūrváhūtau \\
ādityā́ mā víśve avantu devā́ḥ, saptá rā́jāno yá udā́bhíṣiktāḥ \ vāyúḥ pūṣā́ váruṇaḥ sómo agníḥ, sū́ryo nákṣatrair avatv ihá mā nú \\
pitáro mā víśvam idáṃ ca bhūtáṃ, pṛ́śnimātaro marútaḥ svarkā́ḥ \ yé agnijihvā́ utá vā yájatrās (RV VI 52,13c), té no devāḥ suhavāḥ śárma yachata- -iti \\
dakṣiṇe mārjālīye daśa srucy, uttamāṃ caturgṛhītaṃ pūrvam avadāyo/ttarato 'gner upanidhāya.
viharaṇaprabhṛti madhyandine mārjālīyo jāgarito bhavati.
tasmin parivṛte juhoti prāgdvāre vodagdvāre vā prāgudagdvāre vā \
agnir ivānādhṛṣyaḥ pṛthivīva suṣadā bhūyāsam \
antarikṣam ivānāpyam dyaur ivānādhṛṣyo bhūyāsam \
sūrya ivāprati/dhṛṣyaś candramā iva punarbhūr bhūyāsam \
mana ivāpūrvaṃ vāyur iva ślokabhū/r bhūyāsam \
ahar iva svaṃ rātrir iva priyo bhūyāsam \
gāva iva punarbhuvo mithunam iva marīcayo bhūyāsam \
āpa iva rasa oṣadhaya iva rūpaṃ bhūyāsam \
annam iva vibhu yajña iva prabhur bhū/yāsam \
brahmeva loke kṣatram iva śriyāṃ bhūyāsam \
yad agna eṣā samitir bhavāti- (RV X 11,8a) -iti \
atra vibhajātha vītheti trīṇy ananvṛcam \
atra tiṣṭhann ādityam upatiṣṭhate paryāvṛtte pradakṣiṇam āvṛttyaitaiś caivā/svāhākārair, ehy evā3, idaṃ madhū3, idaṃ madhu, imaṃ tīvrasutaṃ pibā3, idaṃ madhū3, idaṃ madhv iti ca \
preṣyāḥ saṃśāsti pūrṇakumbhās tisro 'vamāḥ ṣaḷ uttamāḥ \
imaṃ dhiṣṇyam udakumbhaṃ ca triḥ pradakṣiṇaṃ parivrajātha dakṣiṇaiḥ pāṇibhir dakṣiṇān ūrūn āghnānā, ehy evā3, idaṃ madhū3, idaṃ madhv iti vadatyaḥ \\ 1 \\
Commentaries (4)
- Aitareyāraṇyakabhāṣya (Sāyaṇa) — Sāyaṇa, Sanskrit
- Vedārthaprakāśa — Sāyaṇācārya, Sanskrit
- Vedārthaprakāśa — Sāyaṇa Mādhava, Sanskrit
- Vedārthaprakāśa — Sāyaṇācārya alias Mādhava, Sanskrit
Linked texts (1)
- A Vedic Concordance — Maurice Bloomfield, English