Taittirīya Āraṇyaka 4.42
Taittirīyāraṇyaka 4.42
- Language
- Sanskrit
4.42.1
śáṃ no vā́taḥ pavatāṃ mātaríśvā śáṃ nas tapatu sū́ryaḥ \
áhāni śáṃ bhavantu naḥ śáṃ rā́triḥ práti dhīyatām \
śám uṣā́ no vy àcchatu \ śám ādityá úd etu naḥ \
śivā́ naḥ śáṃtamā bhava sumṛḍīkā sárasvati \
mā́ te vyòma saṃdṛ́śi \
íḍāyai vā́stv asi vāstumád vāstumánto bhūyāsma mā́ vā́stoś chitsma hy avāstúḥ sá bhūyād yò 'smā́n dvéṣṭi yáṃ ca vayáṃ dviṣmáḥ \
pratiṣṭhā́ 'si pratiṣṭhā́vanto bhūyāsma mā́ pratiṣṭhā́yāś chitsma hy apratiṣṭháḥ sá bhūyād yò 'smā́n dvéṣṭi yáṃ ca vayáṃ dviṣmáḥ \
ā́ vāta vāhi bheṣajáṃ ví vāta vāhi yád rápaḥ \
tvám̐ hí viśvábheṣajo devā́nāṃ dūtá ī́yase \
dváv imau vā́tau vā́ta ā́ síndhor ā́ parāvátaḥ \
4.42.2
dákṣaṃ me anyá āvā́tu párā 'nyó vātu yád rápaḥ \
yád adó vāta te gṛhè 'mṛ́tasya nidhír hitáḥ \
táto no dehi jīváse táto no dhehi bheṣajám \ (42.2d-1)
táto no máha ā́ vaha
vā́ta ā́ vātu bheṣajám̐ śaṃbhū́r mayobhū́r no hṛdé \
prá ṇa ā́yūm̐ṣi tāriṣat \
índrasya gṛhò 'si táṃ tvā prápadye ságuḥ sā́śvaḥ \
sahá yán me ásti téna \
bhū́ḥ prápadye bhúvaḥ prápadye súvaḥ prápadye bhū́r bhúvaḥ súvaḥ prápadye vāyúṃ prápadyé 'nārtāṃ devátāṃ prápadyé 'śmānam ākhaṇáṃ prápadye prajā́pater brahmakośáṃ bráhma prápadya Oṃ prápadye \
antárikṣaṃ ma urvàntáraṃ bṛhád agnáyaḥ párvatāś ca yáyā vā́taḥ svastyā́ svàsti mā́ṃ táyā svastyā́ svàsti mā́nasāni \ (42.2j-1)
prā́ṇāpānau mṛtyór mā pātaṃ prā́ṇāpānau mā́ mā hāsiṣṭam (42.2j-2)
máyi medhā́ṃ máyi prajā́ṃ máyy agnís téjo dadhātu máyi medhā́ṃ máyi prajā́ṃ máyī́ndra indriyáṃ dadhātu máyi medhā́ṃ máyi prajā́ṃ máyi sū́ryo bhrā́jo dadhātu \
4.42.3
dyubhír aktúbhiḥ pári pātam asmā́n áriṣṭebhir aśvinā sáubhagebhiḥ \
tán no mitró váruṇo māmahantām áditiḥ síndhuḥ pṛthivī́ utá dyáuḥ \
káyā naś citrá ā́bhuvad ūtī́ sadā́vṛdhaḥ sákhā \
káyā śáciṣṭhayā vṛtā́ \
kás tvā satyó mádānāṃ mám̐hiṣṭho matsad ándhasaḥ \
dṛḍhā cid ārúje vásu \
abhī́ ṣú ṇaḥ sákhīnām avitā́ jaritṛṛṇā́m \
śatáṃ bhavāsy ūtíbhiḥ \
váyaḥ suparṇā́ úpasedur índraṃ priyámedhā ṛṣayo nā́dhamānāḥ \
ápa dhvāntám ūrṇuhí pūrdhí cákṣur mumugdhy àsmān nidháyeva baddhā́n \ ūrṇuhi ???
4.42.4
śáṃ no devī́r abhíṣṭaya ā́po bhavantu pītáye \
śaṃ yór abhí sravantu naḥ \
ī́śānā vā́ryāṇāṃ kṣáyantīś carṣaṇīnā́m \
apó yācāmi bheṣajám \
sumitrā́ na ā́pa óṣadhayaḥ santu durmitrā́s tásmai bhūyāsur yò smā́n dvéṣṭi yáṃ ca vayáṃ dviṣmáḥ \
ā́po hí ṣṭhā́ mayobhúvas tā́ na ūrjé dadhātana \
mahé ráṇāya cákṣase \
yó vaḥ śivátamo rásas tásya bhājayatehá naḥ \
uśatī́r iva mātáraḥ \
tásmā áraṅgamāma vo yásya kṣáyāya jínvatha \
4.42.5
ā́po janáyathā ca naḥ \
pṛthivī́ śāntā́ sā́gnínā śāntā́ sā́ me śāntā́ śúcam̐ śamayatu \
antárikṣam̐ śāntáṃ tád vāyúnā śāntáṃ tán me śāntám̐ śúcam̐ śamayatu \
dyáuḥ śāntā́ sā́dityéna śāntā́ sā́ me śāntā́ śúcam̐ śamayatu \
pṛthivī́ śā́ntir antárikṣam̐ śā́ntir dyáuḥ śā́ntir díśaḥ śā́ntir avāntaradiśā́ḥ śā́ntir agníḥ śā́ntir vāyúḥ śā́ntir ādityáḥ śā́ntiś candrámāḥ śā́ntir nákṣatrāṇi śā́ntir ā́paḥ śā́ntir óṣadhayaḥ śā́ntir vánaspátayaḥ śā́ntir gáuḥ śā́ntir ajā́ śā́ntir áśvaḥ śā́ntiḥ púruṣaḥ śā́ntir bráhma śā́ntir brāhmaṇáḥ śā́ntiḥ śā́ntir evá śā́ntiḥ śā́ntir me astu śā́ntiḥ \
táyāham̐ śāntyā́ sarvaśāntyā́ máhyaṃ dvipáde cátuṣpade ca śā́ntiṅ karomi śā́ntir me astu śā́ntiḥ \
éha śrī́ś ca hrī́ś ca dhṛ́tiś ca tápo medhā́ pratiṣṭhā́ śraddhā́ satyā́ṃ dhármaś caitā́ni mót tiṣṭhantam ánū́t tiṣṭhantu mā́ mām̐ śrī́ś ca hrī́ś ca dhṛ́tiś ca tápo medhā́ pratiṣṭhā́ śraddhā́ satyáṃ dhármaś caitā́ni mā mā́ hāsiṣuḥ \
úd ā́yuṣā svāyúṣódóṣadhīnām̐ rásenót parjányasya śúṣmeṇódasthām amṛ́tām̐ ánu \
tác cákṣur deváhitaṃ purástāc chukrám uccárat \
páśyema śarádaḥ śatáṃ jī́vema śarádaḥ śatáṃ nándāma śarádaḥ śatáṃ módāma śarádaḥ śatáṃ bhávāma śarádaḥ śatáṃ śṛṇávāma śarádaḥ śatáṃ prá bravāma śarádaḥ śatáṃ ájītāḥ syāma śarádaḥ śatáṃ jyók ca sū́ryaṃ dṛśe \
yá úd agān maható 'rṇávād vibhrājamānaḥ sarirásya mádhyāt sá mā vṛṣabhó lohitākṣáḥ sū́ryo vipaścín mánasā punātu \
bráhmaṇaḥ ścótany asi bráhmaṇa āṇī́ stho bráhmaṇa āvápanam asi dhāritéyáṃ pṛthivī bráhmaṇā mahī dhāritámenena mahád antárikṣaṃ dívaṃ dādhāra pṛthivī́m̐ sádevāṃ yád aháṃ véda tád aháṃ dhārayāṇi mā́ mád védó 'dhi ví srasat \
medhāmanīṣé mā́viśatām̐samī́cī bhūtásya bhávyasyā́varuddhyai sárvam ā́yur ayāṇi sárvam ā́yur ayāṇi \
ābhír gīrbhír yád áto na ūnám ā́pyāyaya harivo várdhamānaḥ \
yádā stotṛ́bhyo máhi gotrā́ rujā́si bhūyiṣṭhabhā́jo ádha te syāma \
bráhma prā́vādiṣma tán no mā́ hāsīt \
Oṃ śā́ntiḥ śā́ntiḥ śā́ntiḥ \ \\ parāváto dadhātu baddhā́ñ jínvatha dṛśe saptá ca \\
1. námo
2. yuñjáte
3. vṛ́ṣṇo áśvasya
4. bráhman pravargyèṇa
5. bráhman pá cariṣyāmo
6. dáśa prā́cīr
7. ápaśyaṃ gopā́ṃ
8. devásya
9. samudrā́ye
10. -ṣé pīpihi
11. ghárma yā́ te
12. mahīnā́ṃ catvā́ry
13. áskān
14. yā́ purástāt saptásapta
15. prāṇā́ya trī́ṇi
16. pūṣṇé catvā́ry
17. úd asyáikādaśa
18. yā́s te saptā́
19. -gnír dhruváḥ sīdáikonáviāṃśatir
20. bhū́r ūrdhvás trim̐śád
21. bhū́r máyi ṣóḍaśa
22. yā́s te ghorā́ náva
23. sník cāṣṭáu
24. dhúniś ca dvé
25. ugráś ca trī́ṇy
26. ahorātré páñca
27. kháṭ trī́ṇi
28. ví gā́ḥ saptádaśā́
29. -sṛṅmukhaś catvā́ri
30. yád etád vṛkasáḥ páñca
31. yád īṣitáś catvā́ri
32. dī́rghamukhi trī́ṇī
33. -tthā́ itthā́d catvā́ri
34. yád etád bhūtā́ni ṣáṭ
35. prasā́rya trī́ṇy
36. átriṇā dáśā́
37. -harā́vadya
38. bráhmaṇā ṣáṭ ṣáḍ
39. út tudāṣṭáu
40. bhū́ḥ ṣáṭ
41. pṛthivyàṣṭáṣaṣṭiḥ
42. śaṃ naḥ saptápañcāśád dvícatvārim̐śat \\ 42 \\
pūrvaśāntiḥ,
námo, yuñjate!
śā́ntiḥ.
Commentaries (2)
- Taittirīyāraṇyakabhāṣya (Sāyaṇa) — Sāyaṇa, Sanskrit
- Vedārthaprakāśa — Sāyaṇa alias Mādhava, Sanskrit
Linked texts (3)
- Kaṭhāraṇyaka — Sanskrit
- A Vedic Concordance — Maurice Bloomfield, English
- History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) — P. V. Kane, English