Pramāṇa · Search · About · API

Aitareya 2: atha dvitīyo'dhyāyaḥ

Aitareya 2

Language
Sanskrit

atha dvitīyo'dhyāyaḥ

2.p1

svargaṃ vā etena lokamupaprayanti yat prāyaṇīyastat prāyaṇīyasya prāyaṇīyatvam

2.p2

prāṇo vai prāyaṇīya udāna udayanīyaḥ samāno hotā bhavati

2.p3

samānau hi prāṇodānau

2.p4

prāṇānāṃ kḷptyai prāṇānāṃ pratiprajñātyai

2.p5

yajño vai devebhya udakrāmat

2.p6

te devā na kiñcanāśaknuvan kartum

2.p7

na prājānan

2.p8

te'bruvannaditim

2.p9

tvayemaṃ yajñaṃ prajānāmeti

2.p10

sā tathetyabravīt

2.p11

sā vai vo varaṃ vṛṇā iti

2.p12

vṛṇīṣveti

2.p13

saitameva varamavṛṇīta

2.p14

matprāyaṇā yajñāḥ santu madudayanā iti

2.p15

tatheti

2.p16

tasmādādityaścaruḥ prāyaṇīyo bhavatyāditya udayanīyaḥ

2.p17

varavṛto hyasyāḥ

2.p18

asyāḥ

2.p19

atho etaṃ varamavṛṇīta

2.p20

mayaiva prācīṃ diśaṃ prajānātha

2.p21

agninā dakṣiṇām

2.p22

somena pratīcīm

2.p23

savitrodīcīmiti

2.p24

†pathyāṃ yajati

2.p25

yat pathyāṃ yajati tasmādasau pura udeti paścāstameti

2.p26

pathyāṃ hyeṣo'nusañcarati

2.p27

agniṃ yajati

2.p28

yadagniṃ yajati tasmād dakṣiṇato'gna oṣadhayaḥ pacyamānā āyanti

2.p29

āgneyyo hyoṣadhayaḥ

2.p30

somaṃ yajati

2.p31

yat somaṃ yajati tasmāt pratīcyo'pyāpo bahvyaḥ syandante

2.p32

saumyā hyāpaḥ

2.p33

savitāraṃ yajati

2.p34

yat savitāraṃ yajati tasmāduttarataḥpaścādayaṃ bhūyiṣṭhaṃ pavamānaḥ pavate

2.p35

ata āha— || savitṛprasūto hyeṣa etat pavate

2.p36

uttamāmaditiṃ yajati

2.p37

yaduttamāmaditiṃ yajati tasmādasāvimāṃ vṛṣṭyābhyunātti

2.p38

abhijighrati

2.p39

pañca devatā yajati

2.p40

pāṅkto yajñaḥ

2.p41

sarvā diśaḥ kalpante kalpate yajño'pi tasyai janatāyai kalpate yatraivaṃ vidvān hotā bhavati

2.p42

yastejo brahmavarcasamicchet prayājāhutibhiḥ prāṅ sa iyāt

2.p43

tejo vai brahmavarcasaṃ prācī dik

2.p44

tejasvī brahmavarcasī bhavati ya evaṃ vidvān prāṅeti

2.p45

yo'nnādyamicchet prayājāhutibhirdakṣiṇā sa iyāt

2.p46

annādo vā eṣo'nnapatiryadagniḥ

2.p47

annādo'nnapatirbhavatyaśnute prajayānnādyaṃ ya evaṃ vidvān dakṣiṇeti

2.p48

yaḥ paśūnicchet prayājāhutibhiḥ pratyaṅ sa iyāt

2.p49

paśavo vā ete yadāpaḥ

2.p50

paśumān bhavati ya evaṃ vidvān pratyaṅṅeti

2.p51

yaḥ somapīthamicchet prayājāhutibhirudaṅ sa iyāt

2.p52

uttarā ha vai somo rājā

2.p53

pra somapīthamāpnoti ya evaṃ vidvānudaṅṅeti

2.p54

svargyaivordhvā dik

2.p55

sarvāsu dikṣu rādhnoti

2.p56

samyañco vā ime lokāḥ

2.p57

samyañcastu samīcīnā anyonyasyopakāriṇaḥ | bhavantyevaṃ kurvato hi lokā bhūkhasvarākhyakāḥ

2.p58

samyañco'smā ime lokāḥ śriyai

2.p59

dīdyati ya evaṃ veda

2.p60

paśyāṃ yajati

2.p61

yat pathyāṃ yajati vācameva tad yajñamukhe sambharati

2.p62

†prāṇāpānāvagnīṣomau || nasato bahirgaṃto vāyuḥ prāṇāpānau viśan punaḥ | yāgo'gneśca somasya syāt prāṇāpānavṛddhaye

2.p63

prasavāya savitā

2.p64

pratiṣṭhityai aditiḥ

2.p65

†pathyāmeva yajati

2.p66

yat pathyāmeva yajati vācaiva tad yajñaṃ panthāmapi nayati

2.p67

‡cakṣuṣī evāgnīṣomau

2.p68

prasavāya savitā

2.p69

pratiṣṭhityai aditiḥ

2.p70

cakṣuṣā vai devā yajñaṃ prājānan

2.p71

cakṣuṣā vā etat prajñāyate yadaprajñeyam

2.p72

tasmādapi mugdhaścaritvā yadaivānuṣṭhyā cakṣuṣā prajānātyatha prajānāti

2.p73

yad vai tad devā yajñaṃ prājānannasyāṃ vāva tat prājānan

2.p74

asyāṃ samabharan

2.p75

asyai vai yajñastāyate'syai kriyate'syai sambhriyate

2.p76

iyaṃ hyaditiḥ

2.p77

taduttamāmaditiṃ yajati

2.p78

yaduttamāmaditiṃ yajati yajñasya prajñātai svargasya lokasyānukhyātyai

2.p79

devaviśaḥ kalpayitavyā ityāhuḥ

2.p80

tāḥ kalpamānā anu manuṣyaviśaḥ kalpanta iti

2.p81

sarvā viśaḥ kalpante

2.p82

kalpate yajño'pi tasyai janatāyai kalpate yatraivaṃ vidvān hotā bhavati

2.p83

'svasti naḥ pathyāsu dhanvasvi'tyanvāha

2.p84

svastyapsu vṛjane svarvāta svasti naḥ putrakṛtheṣu yoniṣu svasti rāye maruto dadhātanèti

2.p85

maruto vai devānāṃ viśaḥ

2.p86

ta evaitadyajñamukhe'cīkḷpat

2.p87

sarvaiśchandobhiryajedityāhuḥ

2.p88

sarvairvai chandobhiriṣṭvā devāḥ svargaṃ lokamajayan

2.p89

tathaivaitad yajamānaḥ sarvaiśchandobhiriṣṭvā svargaṃ lokaṃ jayati

2.p90

‡'svasti naḥ pathyāsu dhanvasu' §'svastiriddhi prapathe śreṣṭhe'ti pathyāyāḥ svastestriṣṭubhau

2.p91

' agne naya supathā rāye asmān' 'ādevānāmapi' panthāmaganme'tyagnestriṣṭubhau| '†tvaṃ soma pracikito manīṣā' '§yā te dhāmāni divi yā pṛthivyāmi'ti somasya triṣṭubhau | '¶ā viśvadevaṃ satpatiṃ' 'ya imā viśvā jātānī'ti saviturgāyatryau | '‡sutrāmāṇaṃ pṛthivīṃ dyāmanehasaṃ' 'mahīmūṣu mātaraṃ suvratānāmi'tyaditerjagatyau

2.p92

etāni vāva sarvāṇi chandāṃsi gāyatraṃ traiṣṭubhaṃ jāgatam

2.p93

anvanyāni

2.p94

etāni hi yajñe pratamāmiva kriyante

2.p95

etairha vā asyacchandobhiryajataḥ sarvaiśchandobhiriṣṭaṃ bhavati

2.p96

ya evaṃ veda

2.p97

tā vā etāḥ pravatyo netumatyaḥ pandhimatyaḥ svastimatya etasya haviṣo yājyānuvākyāḥ

2.p98

etābhirvā iṣṭvā devāḥ svargaṃ lokamajayan

2.p99

tathaivaitad yajamāna etābhiriṣṭvā svargaṃ lokaṃ jayati

2.p100

tāsu padamasti svasti rāye maruto dadhātaneti

2.p101

maruto ha vai devaviśo'ntarikṣabhājanāḥ

2.p102

tebhyo ha yo'nivedya svargaṃ lokametīśvarā haina ni vā roddhorvi vā mathitoḥ

2.p103

sa yadāha svasti rāye maruto dadhātaneti taṃ marudbhyo devaviṭbhyo yajamānaṃ nivedayati

2.p104

na ha vā enaṃ maruto devaviśaḥ svargaṃ lokaṃ yantaṃ nirundhate na vimakṣate

2.p105

svasti hainamatyarjanti svargaṃ lokamabhi

2.p106

ya evaṃ veda

2.p107

virājāvetasya haviṣaḥ sviṣṭakṛtaḥ saṃyājye syātām

2.p108

ye trayastriṃśadakṣare

2.p109

' sedagnigmīm̐2 ratyarastvanyānu' '†sedagniryo vanuṣyato nipātī'tyete

2.p110

virāḍbhyāṃ vā iṣṭvā devāḥ svargaṃ lokamajayan

2.p111

tathaivaitad yajamāno virāḍbhyāmiṣṭvā svargaṃ lokaṃ jayati

2.p112

te trayastriṃśadakṣare bhavataḥ

2.p113

trayastriṃśad vai devāḥ

2.p114

aṣṭau vasava ekādaśa rudrā dvādaśādityāḥ prajāpatiśca vaṣaṭkāraśca

2.p115

tat prathame yajñamukhe devatā akṣarabhājaḥ karoti

2.p116

akṣareṇākṣareṇaiva tad devatāṃ prīṇāti'

2.p117

devapātreṇaiva tad devatāstarpayati

2.p118

†prayājavadananuyājaṃ kartavyaṃ prāyaṇīyamityāhuḥ

2.p119

hīnamiva vā etadīṅkṣitamiva yat prāyaṇīyasyānuyājā iti

2.p120

tat tannādṛtyam

2.p121

prayājavadevānuyājavat kartavyam

2.p122

prāṇā vai prayājāḥ

2.p123

prajānuyājāḥ

2.p124

§yat prayājānantariyāt prāṇāṃstad yajamānasyāntariyāt

2.p125

yadanuyājānantariyāt prajāṃ tad yajamānasyāntariyāt

2.p126

tasmāt prayājavadevānuyājavat kartavyam

2.p127

†patnīrna saṃyājayet

2.p128

‡saṃsthitayajurna juhuyāt | tāvataiva yajño'saṃsthitaḥ

2.p129

§prāyaṇīyasya niṣkāsaṃ nidadhyāt tamudayanīyenābhi nirvapet

2.p130

yajñasya saṃtatyai

2.p131

yajñasyāvyavacchedāya

2.p132

athokhalu yasyāmeva sthālyāṃ prāyaṇīyaṃ nirvapet tasyāmudayanīyaṃ nirvapet | tāvataiva yajñaḥ santato'vyavacchinno bhavati

2.p133

amuṣmin vā etena loke rādhruvanti nāsminnityāhuryat prāyaṇīyamiti nirvapanti prāyaṇīyamiti caranti prayantyevāsmāllokād yajamānā iti

2.p134

avidyayaiva tadāhuḥ

2.p135

vyatiṣajed yājyānuvākyāḥ

2.p136

^†yāḥ prāyaṇīyasya puronuvākyāstā udayanīyasya yājyāḥ kuryād yā udayanīyasya puronuvākyāstāḥ prāyaṇīyasya yājyāḥ kuryāt

2.p137

tad vyatiṣajatyubhayorlokayorṛddhyā ubhayorlokayoḥ pratiṣṭhityai

2.p138

ubhayorlokayorṛdhnotyubhayorlokayoḥ pratitiṣṭhati

2.p139

pratitiṣṭhati ya evaṃ veda

2.p140

ādityaścaruḥ prāyaṇīyo bhavatyāditya udayanīyo yajñasya dhṛtyai yajñasya varsanaddhyai yajñasyāprasraṃsāya

2.p141

tad yathaivāda iti ha smāha̍

2.p142

tejantyā ubhayato'ntayoraprasraṃsāya varso nahyatyevamevaitad yajñasyobhayato'ntayoraprasraṃsāya basa nahyati yadādityaścaruḥ prāyaṇīyo bhavatyāditya udayanīyaḥ

2.p143

pandhyayaivetaḥ svastyā prayanti pathyāṃ svastimabhyudyanti

2.p144

svastyevetaḥ prayanti svastyudyanti svastyudyanti

2.p145

atha tṛtīyo'dhyāyaḥ

2.p146

prācyāṃ vai diśi devāḥ somaṃ rājānamakrīṇan

2.p147

tasmāt prācyāṃ diśi krīyate

2.p148

taṃ trayodaśānmāsādakrīṇan

2.p149

tasmāt trayodaśo māso nānuvidyate

2.p150

na ^1 vai somavikrayyanuvidyate

2.p151

pāpo hi somavikrayī

2.p152

tasya krītasya manuṣyānabhyupāvartamānasya diśo vīryāṇīndriyāṇi vyudasīdan

2.p153

tānyekayarcā'vārurutsanta

2.p154

tāni nāśaknuvan

2.p155

tāni dvābhyām

2.p156

tāni tisṛbhistāni catasṛbhistāni pañcabhistāni ṣaḍbhistāni saptabhirnaivāvārundhata

2.p157

tānyaṣṭābhiravārundhata

2.p158

aṣṭābhirāśnuvata

2.p159

yadaṣṭābhiravārundhatāṣṭābhirāśnuvata tadaṣṭānārāṣṭatvam

2.p160

aśnute yadyat kāmayate ya evaṃ veda

2.p161

tasmādeteṣu karmasvaṣṭāvaṣṭāvanūcyanta indriyāṇāṃ vīryāṇāmavaruddhayai

2.p162

somāya krītāya prohyamāṇāyānubrūhītyāhādhvaryuḥ

2.p163

‡bhadrādabhi śreyaḥ prehītyanvāha

2.p164

¶ayaṃ vāva loko bhadraḥ

2.p165

tasmādasāveva lokaḥ śreyān

2.p166

svargameva tallokaṃ yajamānaṃ gamayati

2.p167

bṛhaspatiḥ pura etā te astviti¹

2.p168

brahma vai bṛhaspatiḥ

2.p169

§brahmavāsmā etat purogavamakaḥ

2.p170

na vai brahmaṇvad riṣyati

2.p171

adhemavasya vara ā pṛthivyā iti

2.p172

devayajanaṃ vai varaṃ pṛthivyai

2.p173

devayajana evainaṃ tadavasāyayati

2.p174

āre śatrūn kṛṇuhi sarvavīra iti

2.p175

dviṣantamevāsmai tat pāpmānaṃ bhrātṛvyamapabādhate

2.p176

adharaṃ pādayati

2.p177

†soma yāste mayobhuva iti tṛcaṃ saumyaṃ gāyatramanvāha some rājani prohyamāṇe

2.p178

svayaivaivaṃ tad devatayā svena chandasā samardhayati

2.p179

†sarve nandanti yaśasāgatenetyanvāha

2.p180

yaśo vai somo rājā

2.p181

sarvo havā etena krīyamāṇena nandati yaśca yajñe lapsyamāno bhavati yaśca na

2.p182

sabhāsāhena sakhyā sakhāya iti

2.p183

eṣa vai brāhmaṇānāṃ sabhāsāhaḥ sakhā yat somo rājā

2.p184

†kilbiṣaspṛditi

2.p185

eṣa u eva kilbiṣaspṛt

2.p186

yo vai bhavati yaḥ śreṣṭhatāmaśnute sa kilbiṣaṃ bhavati

2.p187

tasmādāhuḥ

2.p188

mānuvoco mā pracārīḥ kilbiṣaṃ nu mā yātayanniti

2.p189

pituṣaṇiriti

2.p190

annaṃ vai pitu dakṣiṇā vai pitu

2.p191

tāmenena sanoti

2.p192

annasanimevainaṃ tat karoti

2.p193

araṃ hito bhavati vājināyeti

2.p194

indriyaṃ vai vīryaṃ vājinam

2.p195

ājarasaṃ hāsmai vājinaṃ nāpacchidyate

2.p196

ya. evaṃ veda

2.p197

āgan deva ityanvāha

2.p198

āgato hi sa tarhi bhavati

2.p199

ṛtubhirvardhatu kṣayamiti | ṛtavo vai somasya rājño ‡rājabhrātaro yathā manuṣyasya

2.p200

tairevainaṃ tat sahāgamayati

First 200 of 470 passages. Read on

Linked texts (10)