Citikanda 15.11
Citikāṇḍa 15.11
- Language
- Sanskrit
15.11
maṃtraṃ vidhatte-ākramya vājinniti | he ‘ vājin ’ aśva ! ‘ tvaṃ ’ ‘pṛthivīm’ ‘ ākramya, ’ ‘ rucā ’
“ ruca dīptau ” ( dhā. pā. bhvā. pa. 746 ) kvibantāt tṛtīyaikavacanam, anena ‘ cakṣuṣā ’ ‘ agnim ’
‘ iccha, ’ kutra tiṣṭhatītyanveṣaṇaṃ kuru | ‘ vṛtvāya ’ vṛṇotervartamāne ktvā, vṛtvāyeti ktvo yak | atra vṛ-dhātuḥ
sparśānārthe; dhātūnāmanekārthatvāt | ‘ bhūmyāḥ ’ iti karmaṇi ṣaṣṭhī | bhūmim, ‘ vṛtvāya ’ spṛṣṭvā, bhūmadeśaṃ saṃspṛśitvā ‘ naḥ brūhi ’ ‘ yataḥ ’ yasmāt pradeśāt ‘ tam ’ mṛdrūpamagniṃ ‘ khanem ’ iti || atra mantre
‘ rucā ’-iti, ‘ vṛtvāya ’-iti padaṃ vyācaṣṭe-cakṣurvai rugiti, bhūmestat spāśayitvāyeti | “ spaśa
bādhanasparśanayoḥ ”( dhā. pā. bhvā. pa. 992 ) ityasya rūpam, spāśayitvāyeti pūrvavat ktvo yak