Pañcaviṃśa (Tāṇḍya Mahā) Brāhmaṇa 153
Pañcaviṃśabrāhmaṇa 153
- Language
- Sanskrit
153
(PB 14.11.1) ''pavasva deva āyuṣag indraṃ gacchatu te mada'' iti gāyatrī bhavati madavad vai rasavat tṛtīyasavanaṃ madam eva tad rasaṃ dadhāti
(PB 14.11.3) ''prāṇā śiśur mahīnām'' iti prāṇavatyo bhavanti prāṇān eva tad yajamāne dadhāti
(PB 14.11.4) ''abhī no vājasātamam'' ity abhīti rathantarasya rūpaṃ rāthantaraṃ hy etad ahaḥ
(PB 14.11.5) ''pavasva soma mahān samudra'' ity akṣarapaṅktiḥ stomānāṃ prabhūtir atho etad dhy evaitarhi chando 'yātayāma yad akṣarapaṅktis tena chandomā ayātayāmānaḥ kriyante brahmavādino vadanti yat ṣaḍahe stomāś chandāṃsy āpyante kiṃ chandasaś chandomā ity etac chandaso yad etā akṣarapaṅktaya iti brūyāt
(PB 14.11.6) ''hinvanti sūram usraya'' iti gāyatryaḥ satyo jagatyo rūpeṇa tasmāj jagatīnāṃ loke kriyante
(PB 14.11.7) gāyatraṃ bhavati yad eva gāyatrasya brāhmaṇam
(PB 14.11.8) svāśirām arko bhavati
(PB 14.11.9) annaṃ vā arko 'nnādyasyāvarudhyai prāṇā vai svāśiraḥ prāṇānām arudhyai
(PB 14.11.90) surūpaṃ bhavati
(PB 14.11.12) paśavo vai surūpaṃ paśūnām avarudhyai
(PB 14.11.12) bhāsaṃ bhavati bhāti tuṣṭuvānaḥ
(PB 14.11.13) padanidhanaṃ rāthantaraṃ hy etad ahaḥ
(PB 14.11.14) svarbhānur vā āsura ādityaṃ tamasāvidhyat sa na vyarocata tasyātrir bhāsena tamo 'pāhan sa vyarocata yad vai tad bhā abhavat tad bhāsasya bhāsatvam
(PB 14.11.15) tama iva vā etāny ahāni yac chandomās tebhya etena sāmnā vivāsayati
(PB 14.11.16) kākṣīvataṃ bhavati
(PB 14.11.17) kākṣīvān vā etenauśijaḥ prajātiṃ bhūmānam agacchat prajāyate bahur bhavati kākṣīvatena tuṣṭuvānaḥ
(PB 14.11.18) āsitaṃ bhavati
(PB 14.11.19) asito vā etena daivalas trayāṇāṃ lokānāṃ dṛṣṭim apaśyat trayāṇāṃ kāmānām avarudhyā āsitaṃ kriyate
(PB 14.11.20) aiṣiraṃ bhavati
(PB 14.11.22) traitaṃ bhavati pratiṣṭhāyai
(PB 14.11.23) padanidhanaṃ rāthantaraṃ rāthantaraṃ hy etad ahaḥ
(PB 14.11.24) nāthavindu sāma vindate nāthaṃ nāthavindūny etāny ahāni yat chandomā nātham evaitair vindate
(PB 14.11.25) gaurīvitaṃ bhavati yad eva gaurīvitasya brāhmaṇam
(PB 14.11.26) kautsaṃ bhavati
(PB 14.11.27) etena vai kutso 'ndhaso vipānam apaśyat sa ha sma vai surādṛtinopavasathaṃ dhārayaty ubhayasyānnādyasyāvarudhyai kautsaṃ kriyate
(PB 14.11.28) śuddhāśuddhīyaṃ bhavati
(PB 14.11.29) indro yatīn sālāvṛkebhyaḥ prāyacchat tam aślīlā vāg abhyavadat so 'śuddho 'manyata sa etac chuddhāśuddhīyam apaśyat tenāśudhyac chudhyati śuddhāśuddhīyena tuṣṭuvānaḥ
(PB 14.11.30) krauñcaṃ bhavati yad eva krauñcasya brāhmaṇaṃ yat dvitīye 'hani
(PB 14.11.31) rayiṣṭhaṃ bhavati
(PB 14.11.32) paśavo vai rayiṣṭhaṃ paśūnām avarudhyai
(PB 14.11.33) audalaṃ bhavati
(PB 14.11.34) udalo vā etena vaiśvāmitraḥ prajātiṃ bhūmānam agacchat prajāyate bahur bhavaty audalena tuṣṭuvānaḥ
(PB 14.11.36) brahmavādino vadanti yat ṣaḍahe stomāś chandāṃsy āpyante kiṃ chandasaś chandomā iti puruṣachandasa iti brūyāt puruṣo vai pāṅktaḥ puruṣo dvipadāś chandomānām ayātayāmatayau
(PB 14.11.37) viśoviśīyaṃ bhavati
(PB 14.11.38) agnir akāmayata viśo viśo 'tithis syāṃ viśo viśa ātithyam aśnuvīyeti sa tapo 'tapyata sa etad viśoviśīyam apaśyat tena viśo viśo 'tithir abhavat viśo viśa ātithyam aśnuta viśo viśo 'tithir bhavati viśo viśa ātithyam aśnute viśoviśīyena tuṣṭuvānaḥ
(PB 14.11.39) gāyatrīṣu stuvanti pratiṣṭāyai brahmavarcasāya yenaiva prāṇena prayanti tam abhyudyanti
(PB 14.11.40) iḍāntāḥ pavamānā bhavanti paśavo vā iḍā paśavaś chandomāḥ paśuṣv eva tat paśūn dadhāti stomaḥ
Commentaries (1)
- Tāṇḍyamahābrāhmaṇabhāṣya (Sāyaṇa) — Sāyaṇa, Sanskrit
Linked texts (10)
- Metrically restored text (van Nooten & Holland) — Sanskrit
- Vedic Index of Names and Subjects — Arthur A. Macdonell & A. Berriedale Keith, English
- Original Sanskrit Texts on the Origin and History of the People of India, their Religion and Institutions — John Muir, English
- A Vedic Concordance — Maurice Bloomfield, English
- The Religion and Philosophy of the Veda and Upanishads — Arthur Berriedale Keith, English
- Bhāratīya Jyotiḥśāstra (History of Indian Astronomy), translated by R. V. Vaidya — Śaṅkara Bālakṛṣṇa Dīkṣita & R. V. Vaidya, English
- Śūdras in Ancient India: A Social History of the Lower Order down to circa A.D. 600 — R. S. Sharma, English
- Die Kosmographie der Inder nach den Quellen dargestellt — Willibald Kirfel, German
- Ancient Indian Historical Tradition — F. E. Pargiter, English
- India as Known to Pāṇini: A Study of the Cultural Material in the Ashṭādhyāyī — V. S. Agrawala, English