Ṣaḍviṃśa Brāhmaṇa ("26th" book) 7.1
Vedārthaprakāśa 7.1
- Language
- Sanskrit
7.1
rājānaṃ dīpyamānamoṣadhyadhipatiṃ vai somaṃ ghnantīva hiṃsantīva | sa ca somaḥ tena pramīyate iva bhavati | yad yasmād enaṃ somam abhiṣuṇvanti | tasyābhiṣutasya mṛtaprāyasya somasya etāṃ prasiddhāṃ anustaraṇīṃ mṛtasya vaitaraṇīnadyuttārikā anustaraṇī tāṃ kurvanti | yat yasmāt saumyaṃ somadevatyaṃ caruṃ nirvapanti | tasmāt ata eva loke puruṣāya puruṣāya sarvasmai mṛtāyānustaraṇī kriyate | vaitaraṇīnadyuttārikā gaurdīyate | ataḥ somābhiṣavanimiptaṃ saumyaṃ caruṃ nirvapedityarthaḥ | tathā cādhvaryuśākhāyāmāmnāyate ghnanti vā etatsomaṃ yadabhiṣuṇvanti yatsaumyo bhavati yathā mṛtāyānustaraṇīṃ ghnanti tādṛgeva tat | yadyuttarārdhe vā madhye vā juhuyāt | yadevābhyāṃ samadaṃ dadhyāt dakṣiṇārdhe juhoti (tai. saṃ. 6. 6. 7. 1) ityādi |
hutaśiṣṭe pātrasthite saumye carāvājyaṃ pūrayitvā tadavekṣaṇamarthavādena vidhatte-
17
prajāpatiḥ vidhātā puraivam akāmayata bahuḥ syāṃ sthāvarajaṅgamātmakatvena nānāvidho'haṃ bhaveyam | tasyaiva vivaraṇaṃ prajāyeya iti | sa evaṃ kāmayitvā retasyāṃ retasyā prathamā vadhūḥ | tadanvayādṛgapi retasyā | tāmupārasmai gāyatā naraḥ (sā. 651) ityetāmṛcaṃ sāmnā pracchannāṃ vyāptām agāyat | yat yadi kaścit ṛcam asāmnīṃ sāmarahitāmagāsyat tarhi tasyām ṛci amāṃsaṃ māṃsarahitam asthi ajaniṣyata | ṛcamapuṣṭāmakariṣyadityarthaḥ | kiṃ ca yad yadi sāma anṛcam ṛgvarjitamagāsyat tarhi anasthikam asthirahitaṃ māṃsam ajaniṣyata | tat sāma nirādhāramajaniṣyatetyarthaḥ | tasmāt ādyāmṛcaṃ
sānnā pracchannāṃ gāyati gāyedityarthaḥ | yasmodavaṃ tasmāt loke puruṣo māṃsena tvacā lomnā ca pracchannaḥ san jāyata iti |
retasyāyāṃ trirudgrahaṇaṃ vidhatte-
Linked texts (1)
- Ṣaḍviṃśabrāhmaṇa — Sanskrit