Atharvaveda 12.4
Atharvaveda 12.4
- Language
- Sanskrit
12.4.1
dadāmītyeva brūyādanu caināmabhutsata .
vaśāṃ brahmabhyo yācadbhyastatprajāvadapatyavat..1..
12.4.2
prajayā sa vi krīṇīte paśubhiścopa dasyati .
ya ārṣeyebhyo yācadbhyo devānāṃ gāṃ na ditsati ..2..
12.4.3
kūṭayāsya saṃ śīryante śloṇayā kāṭamardati .
baṇḍayā dahyante gṛhāḥ kāṇayā dīyate svam ..3..
12.4.4
vilohito adhiṣṭhānācchakno vindati gopatim .
tathā vaśāyāḥ saṃvidyaṃ duradabhnā hyucyase ..4..
12.4.5
padorasyā adhiṣṭhānādviklindurnāma vindati .
anāmanātsaṃ śīryante yā mukhenopajighrati ..5..
12.4.6
yo asyāḥ karṇāvāskunotyā sa deveṣu vṛścate .
lakṣma kurva iti manyate kanīyaḥ kṛṇute svam ..6..
12.4.7
yadasyāḥ kasmai cidbhogāya bālān kaścitprakṛntati .
tataḥ kiśorā mriyante vatsāṃśca ghātuko vṛkaḥ ..7..
12.4.8
yadasyā gopatau satyā loma dhvāṅkṣo ajīhiḍat.
tataḥ kumārā mriyante yakṣmo vindatyanāmanāt..8..
12.4.9
yadasyāḥ palpūlanaṃ śakṛddāsī samasyati .
tato'parūpaṃ jāyate tasmādavyeṣyadenasaḥ ..9..
12.4.10
jāyamānābhi jāyate devāntsabrāhmaṇān vaśā .
tasmādbrahmabhyo deyaiṣā tadāhuḥ svasya gopanam ..10..
12.4.11
ya enāṃ vanimāyanti teṣāṃ devakṛtā vaśā .
brahmajyeyaṃ tadabruvan ya enāṃ nipriyāyate ..11..
12.4.12
ya ārṣeyebhyo yācadbhyo devānāṃ gāṃ na ditsati .
ā sa deveṣu vṛścate brāhmaṇānāṃ ca manyave ..12..
12.4.13
yo asya syādvaśābhogo anyāmicheta tarhi saḥ .
hiṃste adattā puruṣaṃ yācitāṃ ca na ditsati ..13..
12.4.14
yathā śevadhirnihito brāhmaṇānāṃ tathā vaśā .
tāmetadachāyanti yasmin kasmiṃśca jāyate ..14..
12.4.15
svametadachāyanti yadvaśāṃ brāhmaṇā abhi .
yathainān anyasmin jinīyādevāsyā nirodhanam ..15..
12.4.16
caredevā traihāyaṇādavijñātagadā satī .
vaśāṃ ca vidyān nārada brāhmaṇāstarhyeṣyāḥ ..16..
12.4.17
ya enāmavaśāmāha devānāṃ nihitaṃ nidhim .
ubhau tasmai bhavāśarvau parikramyeṣumasyataḥ ..17..
12.4.18
yo asyā ūdho na vedātho asyā stanān uta .
ubhayenaivāsmai duhe dātuṃ cedaśakadvaśām ..18..
12.4.19
duradabhnainamā śaye yācitāṃ ca na ditsati .
nāsmai kāmāḥ samṛdhyante yāmadattvā cikīrṣati ..19..
12.4.20
devā vaśāmayācan mukhaṃ kṛtvā brāhmaṇam .
teṣāṃ sarveṣāmadadaddheḍaṃ nyeti mānuṣaḥ ..20..
12.4.21
heḍaṃ paśūnāṃ nyeti brāhmaṇebhyo'dadadvaśām .
devānāṃ nihitaṃ bhāgaṃ martyaścen nipriyāyate ..21..
12.4.22
yadanye śataṃ yāceyurbrāhmaṇā gopatiṃ vaśām .
athaināṃ devā abruvann evaṃ ha viduṣo vaśā ..22..
12.4.23
ya evaṃ viduṣe'dattvāthānyebhyo dadadvaśām .
durgā tasmā adhiṣṭhāne pṛthivī sahadevatā ..23..
12.4.24
devā vaśāmayācan yasminn agre ajāyata .
tāmetāṃ vidyān nāradaḥ saha devairudājata ..24..
12.4.25
anapatyamalpapaśuṃ vaśā kṛṇoti pūruṣam .
brāhmaṇaiśca yācitāmathaināṃ nipriyāyate ..25..
12.4.26
agnīṣomābhyāṃ kāmāya mitrāya varuṇāya ca .
tebhyo yācanti brāhmaṇāsteṣvā vṛścate'dadat..26..
12.4.27
yāvadasyā gopatirnopaśṛṇuyādṛcaḥ svayam .
caredasya tāvadgoṣu nāsya śrutvā gṛhe vaset..27..
12.4.28
yo asyā ṛca upaśrutyātha goṣvacīcarat.
āyuśca tasya bhūtiṃ ca devā vṛścanti hīḍitāḥ ..28..
12.4.29
vaśā carantī bahudhā devānāṃ nihito nidhiḥ .
āviṣkṛṇuṣva rūpāṇi yadā sthāma jighāṃsati ..29..
12.4.30
āvirātmānaṃ kṛṇute yadā sthāma jighāṃsati .
atho ha brahmabhyo vaśā yāñcyāya kṛṇute manaḥ ..30..
12.4.31
manasā saṃ kalpayati taddevāmapi gacchati .
tato ha brahmāṇo vaśāmupaprayanti yācitum ..31..
12.4.32
svadhākāreṇa pitṛbhyo yajñena devatābhyaḥ .
dānena rājanyo vaśāyā māturheḍaṃ na gacchati ..32..
12.4.33
vaśā mātā rājanyasya tathā saṃbhūtamagraśaḥ .
tasyā āhuranarpaṇaṃ yadbrahmabhyaḥ pradīyate ..33..
12.4.34
yathājyaṃ pragṛhītamālumpetsruco agnaye .
evā ha brahmabhyo vaśāmagnaya ā vṛścate'dadat..34..
12.4.35
puroḍāśavatsā sudughā loke'smā upa tiṣṭhati .
sāsmai sarvān kāmān vaśā pradaduṣe duhe ..35..
12.4.36
sarvān kāmān yamarājye vaśā pradaduṣe duhe .
athāhurnārakaṃ lokaṃ nirundhānasya yācitām ..36..
12.4.37
pravīyamānā carati kruddhā gopataye vaśā .
vehataṃ mā manyamāno mṛtyoḥ pāśeṣu badhyatām ..37..
12.4.38
yo vehataṃ manyamāno'mā ca pacate vaśām .
apyasya putrān pautrāṃśca yācayate bṛhaspatiḥ ..38..
12.4.39
mahadeṣāva tapati carantī goṣu gaurapi .
atho ha gopataye vaśādaduṣe viṣaṃ duhe ..39..
12.4.40
priyaṃ paśūnāṃ bhavati yadbrahmabhyaḥ pradīyate .
atho vaśāyāstatpriyaṃ yaddevatrā haviḥ syāt..40..
12.4.41
yā vaśā udakalpayan devā yajñādudetya .
tāsāṃ viliptyaṃ bhīmāmudākuruta nāradaḥ ..41..
12.4.42
tāṃ devā amīmāṃsanta vaśeyā3 avaśeti .
tāmabravīn nārada eṣā vaśānāṃ vaśatameti ..42..
12.4.43
kati nu vaśā nārada yāstvaṃ vettha manuṣyajāḥ .
tāstvā pṛcchāmi vidvāṃsaṃ kasyā nāśnīyādabrāhmaṇaḥ ..43..
12.4.44
viliptyā bṛhaspate yā ca sūtavaśā vaśā .
tasyā nāśnīyādabrāhmaṇo ya āśaṃseta bhūtyām ..44..
12.4.45
namaste astu nāradānuṣṭhu viduṣe vaśā .
katamāsāṃ bhīmatamā yāmadattvā parābhavet..45..
12.4.46
viliptī yā bṛhaspate'tho sūtavaśā vaśā .
tasyā nāśnīyādabrāhmaṇo ya āśaṃseta bhūtyām ..46..
12.4.47
trīṇi vai vaśājātāni viliptī sūtavaśā vaśā .
tāḥ pra yacchedbrahmabhyaḥ so'nāvraskaḥ prajāpatau ..47..
12.4.48
etadvo brāhmaṇā haviriti manvīta yācitaḥ .
vaśāṃ cedenaṃ yāceyuryā bhīmādaduṣo gṛhe ..48..
12.4.49
devā vaśāṃ paryavadan na no'dāditi hīḍitāḥ .
etābhirṛgbhirbhedaṃ tasmādvai sa parābhavat..49..
12.4.50
utaināṃ bhedo nādadādvaśāmindreṇa yācitaḥ .
tasmāttaṃ devā āgaso'vṛścann ahamuttare ..50..
12.4.51
ye vaśāyā adānāya vadanti parirāpiṇaḥ .
indrasya manyave jālmā ā vṛścante acittyā ..51..
12.4.52
ye gopatiṃ parāṇīyāthāhurmā dadā iti .
rudrasyāstāṃ te hetīṃ pari yantyacittyā ..52..
12.4.53
yadi hutāṃ yadyahutāmamā ca pacate vaśām .
devāntsabrāhmaṇān ṛtvā jihmo lokān nirṛcchati ..53..
Linked texts (1)
- Śaunakasaṃhitā — Sanskrit