Pramāṇa · Search · About · API

Rigveda 10.3

Ṛgvedabhāṣya (Udgītha) 10.3

Language
Sanskrit

10.3

mātalī sārathirindrasya | kavyaiḥ kavyanāmabhiḥ pitṛbhissaha| vavṛdhānaḥ sarvapradhānayā vṛdhyā varddhamānaḥ āste | yamaprasādāditi vākyaśeṣaḥ | yamaścāṃgirobhissaha sadā varddhamāna āste| bṛhaspati ṛkvabhiḥ| ṛkvano devaviśeṣāḥ | ṛkvabhirmadhyasthānairdevagaṇaissaha sadā vavṛdhāno varddhamāna āste | yamaprasādāt | kiñca yāṃśca pitṝn devā vavṛdhuḥ varddhayanti svenopakāreṇa | ye ca pitaro devān svenopakāreṇa varddhayanti | yacchabdasaṃbandhāttacchabdo'ddhyāhāryaḥ | teṣāṃ pitṝṇāṃ madhye eke pitaraḥ svāhāmadanti | svāhākārapradānena haviṣā tṛpyanti | yamena saha svadhayānye madanti | svadhākārapradānena haviṣaike tṛpyanti yamena saha ||
ye ca pitaraḥ ca | ihāsmat samīpe vartante | ye ceha na santi | yām̐śca pitṝn vidma sannikṛṣṭatvājjānīmo vayaṃ| yān u ca na yānapi ca na | pravidma viprakṛṣṭatvācca vijānīmo vayaṃ | yati te yat saṃkhyāyutāśca te pitaraḥ tān sarvān yathoktān | tvaṃ vettha tvameva jānāsi| he jātavedaḥ utpannasarvaviṣayavastujñāna | yata evamataḥ teṣāṃ yatsaṃkhyāyuktānāṃ pitṝṇāṃ | svadhābhirannairddhātavyatvena hetubhūtaiḥ | imaṃ yajñaṃ| sukṛtaṃ sādhukṛtamapi guṇavadbhiranuṣṭhitaṃ | juṣasva prītyā parigṛhāṇa ||
sūryaṃ svakāraṇaṃ | cakṣustava saṃbandhiṃ | gacchatu prāpnotu | vātaṃ gacchatvātmā | tava śarīrāntargato vāyuḥ anyāni ca vāgādīnīndriyāṇyanyādideveṣu svakāraṇeṣu līyantāṃ | pradarśanārthatvāt sūryacakṣurvātātmagrahaṇasya | dyāṃ | ca caśabdo'tra vikalpārthe | divaṃ vā gaccha prāpnuhi | devaśarīre svakarmānurūpaṃ phalamupabhoktuṃ | pṛthivīṃ ca | pṛthivīṃ vā gaccha | dharmaṇā svakarmaṇā | apo vā gaccha | āpa ityantarikṣanāma | antarikṣaṃ vā prāpnuhi | tatrāntarikṣe | te tava | karmaphalaṃ hitaṃ svasthāpitaṃ | oṣadhīṣu prati tiṣṭha | śarīraiḥ | bahuvacanasāmarthyāt śarīrāvayavairityarthaḥ | athavā oṣadhī lomāni vanaspatiṃ keśāṃ† iti vacanāt | oṣadhivanaspatiṣu śarīrajalomakeśātmanā pratitiṣṭhetyarthaḥ| anyadapi śrutyantare yadṛdṛṣṭamapsu līhvataṃ ca retaścetyādiṃ† tatsarvamatra draṣṭavyaṃ ||

Linked texts (1)