Pramāṇa · Search · About · API

Vedapadapatha 89.2

Vedapadapāṭha 89.2

Language
Sanskrit

89.2

 ityetau kasya varṇasya dvividhavyavasthitoccāraṇasya
cihnāviti vicāryate
imau cinhau saṃdā tatraivopalabhyete yatra raśaṣasaheṣu parato'nusvāsya
parasavarṇaṃ na bhavati | mādhyandinasaṃhitāyām anusvārasya raśaṣasahavarṇān vihāya
sarvatraiva nityaṃ parasavarṇatvaṃ bhavati | raśaṣasahānāṃ savarṇī sānusvāraṃ varṇāntaraṃ
nāsti iti vaiyākaraṇā vaidikāśca manvate | tena raśaṣasaheṣu parato'nusvārasya
parasavarṇatvaṃ na bhavati, anusvāraḥ svenaiva rupeṇāvatiṣṭhate | mādhyandinā yathā
yavayoguṃ rulaghulaghutarabhedena trividhaṃ viśiṣṭamuccāraṇaṃ vidadhate, tathaivānusvārasyāpi hrasvadīrghabhedena dvividhaṃ viśiṣṭamuccāraṇaṃ kurvate
purā kāle'nusvārasya yavayoriva trividhamuccāraṇamabhūditi prātiśākhyapariśiṣṭabhūtāt pratijñāpariśiṣṭājjñāyate | tathāhi tatsūtram—
tasya traividhyamākhyātaṃ hrasvadīrghagurubhedaiḥ
dīrghāt paro hrasvo hrasvāt paro dīrgho gurau pare guruḥ || 3