Pramāṇa · Search · About · API

Gaudapadiya 2

Gauḍapādīya 2

Language
Sanskrit

Contents

2.1

atha gaur̤apādācāryyakṛtaitadupaniṣadarthāviṣkaraṇarūpaślokāvatāraṇam
atraite ślokāḥ
vahiḥprajño vibhurviśvo hyantaḥprajñastu taijasaḥ
ghanaprajñastathā prājña eka eva tridhā smṛtaḥ

2.2

ācāryyairmāṇḍūkyopaniṣadaṃ paṭhitvā tadvyākhyānaślokāvatāraṇamatretyādinā kṛtaṃ tadatretyanūdya bhāṣyakāro vyākaroti | etasminniti
viśvasya vibhutvaṃ prāguktādhidaivikābhedādavadheyam | adhyātmādhidaivābhede
pūrvodāhṛtāṃ śrutiṃ sūcayituṃ hiśabdaḥ || sthūlasūkṣmakāraṇopādhibhedājjīvabhedamāśaṅkya svarūpaikye'pi khatantropādhibhedamantareṇa viśeṣaṇamātrabhedādavāntarabhedoktirityāha | eka eveti || padārthānāmeva
pūrvoktatvenoktatvāttātparyyaṃ ślokasya vaktavyamavaśiṣyate tadāha | paryāyeṇeti || yadyātmanaścaitanyamiva svābhāvikaṃ sthānatrayaṃ na tarhi tadvadeva
taṃ vyabhicaritumarhati vyabhicarati cātmānaṃ sthānatrayaṃ kramākramābhyāṃ
tasya tristhānatvādatastadvyatiriktatvamātmanaḥ siddham | yaḥ suptaḥ so'haṃ
jāgarmītyanusandhānādekatve tasyāvagatam | ekatvena hi smṛtyā ghaṭādāvekatvamiṣyate | dharmmādharmma rāgadveṣādimattvasyāvasthādharmmatvāttadatirekta śuddhatvamapi siddhayati | saṅgasyāpi vedyatvenāvasthādharmmatvāṅgīdakṣiṇākṣimukhe viśvo manasyantaśca taijasaḥ
ākāśe ca hṛdi prājñastridhā dehe vyavasthitaḥ

2.3

viśvo hi sthūlabhuṅnityaṃ taijasaḥ praviviktabhuk | ānandabhuktathā prājñastridhā bhogaṃ nibodhata

2.4

sthūlaṃ tarpayate viśvaṃ praviviktantu tejasam
ānandaśca tathā prājñaṃ tridhā tṛptiṃ nibodhata

2.5

triṣu dhāmasu yadbhojyaṃ bhoktā yaśca prakīrttitaḥ | vedatadubhayaṃ yastu sabhuñjāno na lipyate

2.6

prabhavaḥ sarvvabhāvānāṃ satāmiti viniścayaḥ
sarvvaṃ janayati prāṇaśceto'ṃśūn puruṣaḥ
pṛthak

2.7

vibhūtiṃ prasavantvanye manyante sṛṣṭicintakāḥ
svapnamāyāsvarūpeti sṛṣṭiranyairvikalpitā

2.8

icchāmātraṃ prabhoḥ sṛṣṭiriti sṛṣṭau viniścitāḥ | kālātprasūtiṃ bhūtānāṃ manyante kāla
cintakāḥ

2.6-2

bhogārthaṃ sṛṣṭirityanye krīḍārthamiti
siti cāpare | devasyaiṣa svabhāvo'yamāptakāmasya
kā spṛhā

2.7-2

upaniṣad
nāntaḥ prajñaṃ na vahiḥ prajñaṃ nobhayataḥ
prajñaṃ na prajñānaghanaṃ na prajñaṃ nāprajñam | ahaṣṭamavyavahāryyamagrāhyamalakṣaṇamacintyamavyapade
dṛśyamekātmapratyayasāraṃ prapañcopaśamaṃ śāntaṃ
śivamadvaitaṃ caturtha manyante sa ātmā sa
vijñeyaḥ

2.10

gauḍapādīyaupaniṣadāviṣkaraṇam
nivṛtteḥ sarvvaduḥkhānāmīśānaḥ prabhuravyayaḥ
advaitaḥ sarvvabhāvānāṃ devasturyyo vibhuḥ smṛtaḥ

2.11

kāryyakāraṇabaddhau tāviṣyete viśvataijasau
prājñaḥ kāraṇabaddhastu dvau tau turye na sidhyataḥ

2.12

nātmānaṃ na parāṃścaiva na satyaṃ nāpi cā'
mṛtam | prājñaḥ kiñcana saṃvetti turyyaṃ tatsarvvadṛk
sadā

2.13

dvaitasyāgrahaṇaṃ tulyamubhayoḥ prājñaturyyayoḥ
bījanidrāyutaḥ prājñaḥ sā ca turyena vidyate

2.14

svapnanidrāyutāvādyau prājñastvapnanidrayā
na nidrāṃ naiva casvapnaṃ turyye paśyanti niścitāḥ

2.15

anyathā gṛhṇataḥ svapno nidrātattvamajāna
taḥ | viparyyāse tayoḥ kṣīṇe turīyaṃ padama
śnute

2.16

anādimāyayā supto yadā jīvaḥ prabu
dhyate | ajamanidramasvapnamadvaitaṃ budhyate tadā

2.17

prapañco yadi vidyeta nivartteta na saṃśayaḥ
māyāmātramidaṃ dvaitamadvaitaṃ paramārthataḥ

2.18

vikalpo vinivartteta kalpito yadi kena
cit | upadeśādayaṃ vādo jñāte dvaitaṃ na
vidyate

2.8-2

so'yamātmā'dhyakṣaramoṅkāro'dhimātraṃ pādāmātrā mātrāśca pādā akāra ukāro makāra
iti

2.6-3

jāgaritasthāno vaiśvānaro'kāraḥ prathamā
sāvāpterādimattvādvāpnoti ha vai sarvvān kāmā
nādiśca bhavati ya evaṃ veda

2.10-2

svapnasthānastaijasa ukāro dvitīyā mātrotkarṣādubhayatvādvotkarṣati ha vai jñānasantatiṃ
samānaśca bhavati nāsyābrahmavitkule bhavati ya
evaṃ veda

2.11-2

suṣuptasthānaḥ prājño makārastṛtīyā mātrā
miterapītervā minoti ha vā ida ūm̐ sarvvamapītiśca bhavati ya evaṃ veda

2.16-2

gaur̤apādīyaślokāḥ
viśvasyātvavivakṣāyāmādisāmānyamutkaṭam | mātrāsampratipattau syādāptisāmānyameva
ca

2.20

taijasasyotvavijñāne utkarṣo dṛśyate sphuṭam
mātrāsampratipattau syādubhayatvaṃ tathāvidham

2.21

makārabhāve prājñasya mānasāmānyamutkaṭaṃ
mātrāsampratipattau tu layasāmānya meva ca

2.22

triṣu dhāmasu yattulyaṃ sāmānyaṃ vetti
niścitaḥ | sampūjyaḥ sarvvabhūtānāṃ vandyaścaiṣa
mahāmuniḥ

2.23

akāro nayate viśvamukāraścāpi taijasam | makāraśca punaḥ prājñaṃ nāmātne vidyate
gatiḥ

2.12-2

upaniṣad
amātraścaturtho'vyavahāryyaḥ prapañcopaśamaḥ
śivo'dvaita evamoṅkāra ātmaiva saṃviśatyātmanā''tmānaṃ ya evaṃ veda ya evaṃ veda

2.24

iti māṇḍūkyopaniṣanmūlamantrāḥsamāptiṅgatāḥ || om̐ tatsat hariḥ om̐
gaur̤apādīyaślokāḥ
oṅkāraṃ pādaśo vidyāt pādā mātrā
na saṃśayaḥ | oṅkāraṃ pādaśo jñātvā na kiñcidapicintayet

2.25

yuñjīta praṇave cetaḥ praṇavo brahma nirbhayam
praṇave nityayuktasya na bhayaṃ vidyate kvacit

2.26

praṇavo hyaparaṃ brahma praṇavaśca paraḥ smṛtaḥ
apūrbbo'nantaro bāhyo na paraḥ praṇavo'vyayaḥ

2.27

sarvvasya praṇavo hyādirmadhyamantastathaiva ca
evaṃ hi praṇavaṃ jñātvā vyaśnute tadanantaram

2.28

praṇavaṃ hīśvaraṃ vidyātsarvvasya hṛdi saṃsthitam | sarvvavyāpinamoṅkāraṃ matvā dhīro na
śocati

2.26-2

amātro'nantamātraśca dvaitasyopaśamaḥ śivaḥ
oṅkāro vidito yena sa munirnataro janaḥ

2.26-2.p1

iti māṇḍūkyopaniṣadarthāviṣkaraṇaparāyāṃ gauḍapādīyakārikāyāṃ prathamamāgamaprakaraṇam

Linked texts (5)