Pramāṇa · Search · About · API

Kaṭha Upaniṣad 1.2.15.p4

Kaṭhaprakāśikā (Raṅgarāmānuja) 1.2.15.p4

Language
Sanskrit

1.2.15.p4

ā.bhā. - idantu śrutivākyam asmān pratibodhayitum | lokasya - mokṣasthānarūpasya sāketasya, āptim - upāsanādvārā prāptikāraṇabhūtam, svargyam iti yāvat | tam - naciketasā prārthitam agnim - agnividyām | tasmai - naciketase uvāca - upadideśa; mṛtyuḥ ityanusandheyam | yāḥ - yatsvarūpāḥ yādṛśyaḥ iṣṭakāḥ - cetavyāḥ upadhātavyāḥ, yāvatīḥ - saṅgrāhyāḥ, yatsaṃkhyākāḥ iṣṭakāḥ cetavyāḥ | yathā - yena prakāreṇa vā - cetavyāḥ, tatsarvam uvāca ityarthaḥ| yāvatīḥ ityatra prathamāvibhakterapi jasaḥ pūrvasavarṇadīrghaḥ chāndasatvāt iti dhyeyam | saḥ - naciketāḥ api tat mṛtyunā proktam, yathoktam - uktamanatikramya yathoktam, yathā yamena uktaṃ tathaiva, pratyavadat - anūditavān | atha - anuvadanānantaram, śiṣyasya grahaṇadhāraṇānuvacanasāmarthyaparyālocanena tuṣṭaḥ - prasannaḥ, mṛtyuḥ - vaivasvataḥ, punaḥ - bhūya eva naciketasam, āha - uktavān | pratijñātavaratrayādadhikam aparaṃ varaṃ dātuṃ vakṣyamāṇaprakāreṇa atra mantre iṣṭakā padena saṃvatsaramadhye prātaḥkāle sāyaṃkāle ca pratidinamanuṣṭhīyamānāni agnihotrakarmāṇyeva vivakṣitāni | eteṣām agnihotrakarmaṇāṃ viṃśatyadhika-saptaśatasaṃkhyāvattvāt agnividyāyām iṣṭakānāmapi tāvatsaṃkhyāvattvameva| yathā śabdena ca, ye ye mantrāḥ iṣṭakāprakāśanasamarthāḥ tattanmantroccāraṇapūrvakaṃ mṛtyunā agnividyā upadiṣṭā; tattanmantrānāmapi sarvānuccārya naciketasā anūditamiti bhāvaḥ | ito'dhikaṃ tu cayanaprakaraṇāt avagantavyam ||

Linked texts (1)