Kaṭha Upaniṣad 2.18.p4

2.18.p4

ā.bhā. - evam oṃkārasya brahmopāsanāyām utkṛṣṭālambanatvamabhidhāya upāsakasya pratyagātmanaḥ svarūpam upadiśati prathamam - na jāyate ityādi mantradvayena | vipaścit - svarūpato medhāvī, ayamātmā, na jāyate - notpadyate | mriyate atrāpi nañaḥ sambandhāt, na mriyate - na naśyati | vā śabdaḥ samuccayārthaḥ | tena ca janmamaraṇena asya pratyagātmano bhavataḥ ityarthaḥ | ayam - pratyagātmā jīvaḥ, kutaścit - utpādakāt kāraṇāt, na - utpannaḥ nāsti ityarthaḥ | utpādakameva asya na kimapi asti ityetat | na jāyate ityanena utpattiḥ niṣiddhā na kutaścit ityanena tu utpattikāraṇaṃ niṣiddhamiti ubhayathā niṣedhasya nityatvadṛḍhīkaraṇe tātparyamato na paunaruktyamiti dhyeyam | kaścit - devamanuṣyādirūpārthāntarabhūto'pi, na babhūva - svayamapi na, kadāpi na jāta ityarthaḥ| anena svato'pi utpattimatvaṃ niṣidhyate iti bhāvaḥ | ayamātmā ajaḥ - ajāyamānatvādeva ajaḥ ityucyate ityarthaḥ | nityaḥ - avināśitvādeva ca nityaḥ iti vyavahriyate śāstreṣu ityarthaḥ | śāśvataḥ1 - śaśvat nirantaramekarūpeṇa tiṣṭhati iti śāśvataḥ sadaikarūpaḥ | yataḥ tasya utpādako nāsti yasya tu utpādakaḥ sa kadācit rūpāntaramapi upaiti | punaḥpunaḥ kriyamāṇe vastuni rūpāntarabhāvasya darśanāt ayaṃ na tathā kadāciditi bhāvaḥ | purāṇaḥ - purā - pūrvaṃ manuṣyādirūpeṇa kadāpi na babhūva ityayaṃ purāṇaḥ anādiḥ yo hi śāśvataḥ sa purāṇaḥ iti gīyata eveti bhāvaḥ | yadevaṃ ayaṃ pratyagātmā, tasmāt śarīre śastrādibhiḥ, hanyamāne - hiṃsyamāne, na hanyate - na hiṃsyate śāśvatanityasya śastrādighātaiḥ avyāpādyatvāt | śarīrāntargatatvāt asya śarīraghāte hananam avarjanīyam iti cet! bhrānto'si! vināśaśīlameva tadantargataṃ tadvināśe vinaśyati | na atatsvabhāvam | yathā śarīrāntaḥsthitam ākāśam ; tathaiva ca ayamātmā, ato na naśyatīti bhāvaḥ |