Kaṭha Upaniṣad 2.19.p4
Kaṭhaprakāśikā (Raṅgarāmānuja) 2.19.p4
- Language
- Sanskrit
2.19.p4
imau mantrau prastutya viyatpāde cintitam | tatra hi vāyuścāntarikṣam̐ ca etadamṛtam (bṛ.u.4-3-3) iti vāyvantarikṣayoḥ nityatvaśravaṇe'pi ātmana ākāśaḥ sambhūtaḥ, ākāśādvāyuḥ (tai.āna.21-1) iti tayoḥ utpattiśravaṇāt, ekavijñānena sarvavijñānasiddhyarthaṃ sarvasya vastuno brahmavikāratvasya avaśyāśrayaṇīyatvācca yathotpattiḥ aṅgīkriyate, evaṃ jīvānāṃ nityatvaśravaṇe'pi toyena jīvān vyasasarja bhūmyām (mahānā.1-4), prajāpatiḥ prajā asṛjata (tai.brā.1-1-10) iti jīvānāmapi sṛṣṭiśravaṇāt, ekavijñānena sarvavijñānasiddhyarthaṃ1 jīvasyāpi sṛṣṭiḥ abhyupagantavyā iti pūrvapakṣe prāpte - nātmā śruteḥ nityatvācca tābhyaḥ (bra.sū.2-3-18) iti sūtreṇa siddhāntitam | ātmā na utpadyate; na jāyate mriyate vā vipaścit (ka.u.2-18), jñājñau dvāvajau (śve.u.1-9) ityutpattiniṣedhaśruteḥ| tābhya eva śrutibhyaḥ nityatvāvagamācca | na ca utpatti śrutisarvavijñānapratijñāvirodhaḥ śaṃkyaḥ | svarūpasya nityatve'pi jñānasaṃkocavikāsalakṣaṇānyathābhāvarūpāvasthāntarāpattisattvena utpattiśruteḥ sarvavijñānapratijñāyāśca upapatteḥ | utpattiniṣedhaśruteśca svarūpānyathābhāvalakṣaṇotpattya- bhāvaparatayā avirodhāt |
Linked texts (1)
- Kaṭhopaniṣad — Sanskrit