Pramāṇa · Search · About · API

Kaṭha Upaniṣad 2.23-2.p3

Kaṭhaprakāśikā (Raṅgarāmānuja) 2.23-2.p3

Language
Sanskrit

2.23-2.p3

ā.bhā. - pūrvamantre matvā dhīro na śocati ityatra mattvā śabdena parabrahmaprāptyupāyaḥ sāmānyataḥ pradarśitaḥ | anena mantreṇa, upāyatayā anyatra prasiddhasya śravaṇādeḥ upāyattvaṃ pratiṣidhya, bhagavadbhaktereva mukhyopāyatvaṃ pratipādayati - nāyamātmā iti | ayamātmā - parabrahma, pravacanena - vedaśāstrārthavyākaraṇamātreṇa, yadvā pravacanena - pravacanasādhanabhūtena mananena kevalena na labhyaḥ - pravacanaśabdasya tatsādhane lākṣaṇikatvāditi na labhyaḥ - na sākṣātkaraṇīyaḥ | medhayā - kevalayā prajñayā, nididhyāsanarūpayā vā, na labhyaḥ | bahunā - bhūyasā, kevalena śravaṇena vedārthavicāraṇayāpi na labhyaḥ; kutaḥ, iti śaṃkāyāmāha - eva ātmā | tameva sādhakaṃ vṛṇute - prārthayate, tena varaṇīyena sādhakena, labhyaḥ - sākṣātkāryo bhavati| yataḥ tasya varaṇīyasādhakasyaiva kṛte, eṣa ātmā - paramātmā, svām tanūm̐m - svakīyadivyamaṅgalavigraham, vivṛṇute - prakāśayati, sākṣātkārayogyaṃ kurute iti yāvat | sa eva paramātmanaḥ varaṇīyo bhavati, yaḥ tasya priyatamo bhavati, yasmin sa parameśvaraḥ prasīdati iti yāvat | paramātmaprasādaśca, paramātmani niratiśayaprītirūpabhaktimatyeva sādhake bhavati | tathā ca - ye yathā māṃ prapadyante tāṃstathaiva bhajāmyaham (bha.gī.4-11) iti uktyanusāreṇa niratiśayabhaktimantaṃ sādhakaṃ paramātmāpi tathaiva bhajate, tataḥ tadanugrahavaśāt paramātmānaṃ sākṣātkṛtya, mukto bhavati | ataḥ bhagavadvidyayā nirmalā bhaktireva mukhyaḥ upāyaḥ, tatsākṣātkārāya prabhavati | tataśca muktiriti niravadyam |

Linked texts (1)