Kaṭha Upaniṣad 3.p12
Kaṭhaprakāśikā (Raṅgarāmānuja) 3.p12
- Language
- Sanskrit
3.p12
kiṃca - jīve guhāpraveśasya buddhyupādhikatyā, svataḥ praveśavatyā buddhyā saha jīvasya, guhāṃ praviṣṭau iti guhāpraveśavarṇanaṃ na saṅgācchate | upaṣṭambhakādhīnagurutvaśālini suvarṇe, guru suvarṇam iti vyavahārasambhave'pi, upaṣṭambhakasuvarṇe guruṇī iti vyavahāradarśanāt | ata eva parapakṣe sūtrānusāreṇa asya mantrasya jīvaparamātmaparatayā kṛtaṃ yojanāntaramapi anupapannam | anena jīvenātmanā'nupraviśya (chā.u.6-3-2) iti śrutyanusāreṇa paramātmano jīvabhāvena1 anupraveśābhāvāt jīvaparamātmānau guhāṃ praviṣṭau iti nirdeśānupapatteḥ | jīvabhāvena brahmaṇaḥ saṃsāramabhipretya, brahma saṃsarati iti vyavahārasattve'pi, jīva brahmaṇī saṃsarataḥ iti vyavahārāsaṃbhavāt | jīveśāvābhāsena karoti māyā ca avidyā ca svayameva bhavati | kāryopādhirayaṃ jīvaḥ kāraṇo pādhirīśvaraḥ (nṛ.tā.u.9) iti vacanānusāreṇa prati2gṛhīte, avidyayā vā, antakaraṇasya vā jīvopādhitvam iti pakṣadvaye'pi, na avidyāntaḥkaraṇayoḥ pratibiṃmbopādhitvaṃ yujyate | svacchadravya1- pratihariparāvṛttatiyanaraśmigṛhyamāṇasyaiva pratibimbaśabdārthatayā, acākṣuṣasya caitanyasya pratibimbatvāsambhavena, avidyāpratibimbo'ntaḥ- karaṇapratibimbo vā
Linked texts (1)
- Kaṭhopaniṣad — Sanskrit