Kaṭha Upaniṣad 3.p9
Kaṭhaprakāśikā (Raṅgarāmānuja) 3.p9
- Language
- Sanskrit
3.p9
pra. - ka itthā veda yatra saḥ iti asya durjñānatve, atra itthamāste iti asya arthasya durbodhatvena; na vayaṃ tadupāsane śaktāḥ? iti manyamānaṃ prati upāsyopāsakayoḥ ekaguhānupraveśena paramātmanaḥ sūpāsyatvāt vayamapi upāsituṃ śaktāḥ dvābhyāṃ mantrābhyāṃ darśayati - ṛtaṃ pibantau ityādinā | satyapadavācyāvaśyambhāvi1 karmaphalamanubhavantau sukṛtasādhye, loke - asminneva loke vartamānau hṛdayakuharaṃ praviṣṭau, tatrāpi paramākāśe, parāddharye 2 saṃkhyāyāḥ uttarāvadhiḥ, tadarhati iti parārdhyam | utkṛṣṭa ityarthaḥ | tādṛśe hārdākāśe vartamānau| chāyātapaśabdābhyāṃ jñājñau lakṣyete | ajñaśabdena jīvanirdeśasya ca | ayamabhiprāyaḥ-upāsya-upāsakayoḥ ekaguhāvartitve, tayoreva prāpya2 prāpyasya ca tatprāptisādhanarathatvena rūpite śarīre avasthānam ayuktam | na hi rathena prāptavyo'rthaḥ rathastho bhavatīti śaṃka na kāryā | prāpyasya paramātmanaḥ tatra avasthitatve'pi, jīvasya parābhidhyānā tirohitam (bra.sū.3-2-4) ityuktarītyā paramātmasaṃkalpamūlakarmarūpāvidyāveṣṭitatayā tadanubhavalakṣaṇatatprāpteḥ abhāvena prāptṛprāpyayoḥ, jīvaparayoḥ rathatvarūpitaśarīrāntarvartyekaguhāvartitvakathane na unupapattiḥ - iti | paṃcāgnayo ye ca triṇāciketāḥ | paṃcāgniśuśrūṣāpariśuddhāntaḥkaraṇāḥ | triṇāciketāḥ ukto'rthaḥ | evaṃbhūtā brahmavido vadanti ityarthaḥ | kevalapaṃcāgnitriṇāciketānām īdṛśaparamātmapratipādanāsāmarthyāt brahmavidāmeva paṃcāgnitvatriṇāciketatve viśeṣaṇe |
Linked texts (1)
- Kaṭhopaniṣad — Sanskrit