Kaṭha Upaniṣad 5.8-2.p10

5.8-2.p10

ā.bhā. - evaṃ pratipāditamati paramātmanaḥ sarvātmatām, durvijñānatayā vahnidṛṣṭāntena dṛḍhīkartumāha - agniryathā iti | yathā agnistejaḥpadārthaḥ eko'pi, bhuvanam - bhuvanāntargatapañcīkṛtabhūtabhautikapadārthajātaṃ kāṣṭhādi, praviṣṭaḥ -pañcīkaraṇarītyā kāṣṭhādisakalapadārthāntargataḥ san, rūpaṃ rūpam vīpsāyāṃ dvirvacanam | rūpapadañca bhautikapadārthākārapadam | pratibhautikapadārthamityarthaḥ | pratirūpaḥ - pratigataṃ vyāptaṃ rūpaṃ yasya sa pratirūpaḥ - sarvatra vyāptasvarūpaḥ pratirūpaḥ, kāṣṭhādirūpasadṛśarūpaśca babhūva - kāṣṭhādyantargato vahniḥ tatra pradīpto yadā bhavati tadā, bahirapi kāṣṭhākārasamānākāraḥ kauṭilyārjavādiviśiṣṭo bhavati antarbahiśca dāruvyāpto bhavatīti yāvat | tathaiva sarvabhūtāntarātmā - sarveṣāṃ bhūtānāmabhyantarātmā prativastu antaryāmirūpeṇa avasthitaḥ paramātmā | rūpaṃ rūpam iti pūrvavadarthaḥ | pratirūpaḥ pratyuktāntaryāmisvarūpo'pi devamanuṣyādi svarūpa iva bhavati | bahiścākāśavat sarvarūpeṣu vyāpto'pi | antarbahiśca bhūtānāṃ vyāpya nārāyaṇaḥ sthitaḥ (mahā. nā. 94) iti smṛtisamarthitaśca